δοῦλος
Nom · doulos (doulos)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
δοῦλος, η, ον :
I esclave :
en parl. de pers. esclave (de naissance)
Eur. I.A.
330 ; différ.
d’οἰκέτης, Ath. 267b ; ou d’ἀνδράποδον (v. ce mot) Thc. 8, 28 ; p. opp. à
δεσπότης et à
ἐλεύθερος, Xén.
Cyr. 8, 1, 4 ;
à ἐλεύθερος,
Plut. M.
213c ;
ἀνὴρ δ. Soph.
O.R. 764 ;
γυνὴ δούλη, Eur.
Andr. 328, un
homme esclave, une femme esclave ; en parl. de
choses : ψυχὴ δούλη,
Plat. Leg.
776e, âme
esclave ; avec un gén. δοῦλός τινος, Eschl.
Pers. 242,
esclave de qqn ; τοῦ θεοῦ δοῦλος,
Eur. Ion
309, esclave de la divinité ;
p. anal. δ. τῶν
πέλας, Soph. Ant. 479, qui est à la
discrétion d’autrui ; fig. λιχνειῶν, λαγνειῶν δοῦλος, Xén. Œc. 1, 22, esclave de la gourmandise, de la mollesse ;
χρημάτων δ. Eur.
Hec. 865,
esclave de l’argent ;
subst. τὸ δοῦλον, la servitude, Eur. Ion 556 ; ou collect. les
esclaves, Eur. Ion 983, Or. 1115 ||
II d’esclave :
1 servile :
δοῦλον ζυγόν, Eur. Tr. 673, joug de la servitude ; γνῶμαι δοῦλαι, Soph.
Tr. 53,
sentiments d’esclaves ; δ. βίος,
Soph. Tr.
302, vie d’esclave ; δ. ἡδοναί, Plat.
Rsp. 587c, plaisirs
d’esclaves, c. à d. grossiers ||
2 habité par des esclaves,
en parl. d’une ville, Soph. O.C. 917 ||
Cp. -ότερος, Hdt. 7, 7 ; Suid. vo δοῦλος.
Étym.
p.-ê. pré-grec.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
500 occurrences
Matthieu
30- 8:9… ἄλλῳ· Ἔρχου, καὶ ἔρχεται, καὶ τῷ δούλῳ μου· Ποίησον τοῦτο, καὶ ποιεῖ.
- 10:24… ἔστιν μαθητὴς ὑπὲρ τὸν διδάσκαλον οὐδὲ δοῦλος ὑπὲρ τὸν κύριον αὐτοῦ.
- 10:25… ὡς ὁ διδάσκαλος αὐτοῦ, καὶ ὁ δοῦλος ὡς ὁ κύριος αὐτοῦ. εἰ τὸν …
- 13:27προσελθόντες δὲ οἱ δοῦλοι τοῦ οἰκοδεσπότου εἶπον αὐτῷ· Κύριε, οὐχὶ …
- 13:28… Ἐχθρὸς ἄνθρωπος τοῦτο ἐποίησεν. οἱ δὲ δοῦλοι αὐτῷ λέγουσιν· Θέλεις οὖν ἀπελθόντες συλλέξωμεν …
- 18:23… ὃς ἠθέλησεν συνᾶραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ·
- 18:26πεσὼν οὖν ὁ δοῦλος προσεκύνει αὐτῷ λέγων· Μακροθύμησον ἐπ’ ἐμοί, …
- 18:27σπλαγχνισθεὶς δὲ ὁ κύριος τοῦ δούλου ἐκείνου ἀπέλυσεν αὐτόν, καὶ τὸ δάνειον …
- 18:28ἐξελθὼν δὲ ὁ δοῦλος ἐκεῖνος εὗρεν ἕνα τῶν συνδούλων αὐτοῦ …
- 18:32… αὐτὸν ὁ κύριος αὐτοῦ λέγει αὐτῷ· Δοῦλε πονηρέ, πᾶσαν τὴν ὀφειλὴν ἐκείνην ἀφῆκά …
- 20:27… ἐν ὑμῖν εἶναι πρῶτος ἔσται ὑμῶν δοῦλος·
- 21:34… ὁ καιρὸς τῶν καρπῶν, ἀπέστειλεν τοὺς δούλους αὐτοῦ πρὸς τοὺς γεωργοὺς λαβεῖν τοὺς …
- 21:35καὶ λαβόντες οἱ γεωργοὶ τοὺς δούλους αὐτοῦ ὃν μὲν ἔδειραν, ὃν δὲ …
- 21:36πάλιν ἀπέστειλεν ἄλλους δούλους πλείονας τῶν πρώτων, καὶ ἐποίησαν αὐτοῖς …
- 22:3καὶ ἀπέστειλεν τοὺς δούλους αὐτοῦ καλέσαι τοὺς κεκλημένους εἰς τοὺς …
- 22:4πάλιν ἀπέστειλεν ἄλλους δούλους λέγων· Εἴπατε τοῖς κεκλημένοις· Ἰδοὺ τὸ …
- 22:6οἱ δὲ λοιποὶ κρατήσαντες τοὺς δούλους αὐτοῦ ὕβρισαν καὶ ἀπέκτειναν.
- 22:8τότε λέγει τοῖς δούλοις αὐτοῦ· Ὁ μὲν γάμος ἕτοιμός ἐστιν, …
- 22:10καὶ ἐξελθόντες οἱ δοῦλοι ἐκεῖνοι εἰς τὰς ὁδοὺς συνήγαγον πάντας …
- 24:45Τίς ἄρα ἐστὶν ὁ πιστὸς δοῦλος καὶ φρόνιμος ὃν κατέστησεν ὁ κύριος …
- 24:46μακάριος ὁ δοῦλος ἐκεῖνος ὃν ἐλθὼν ὁ κύριος αὐτοῦ …
- 24:48ἐὰν δὲ εἴπῃ ὁ κακὸς δοῦλος ἐκεῖνος ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ· Χρονίζει …
- 24:50ἥξει ὁ κύριος τοῦ δούλου ἐκείνου ἐν ἡμέρᾳ ᾗ οὐ προσδοκᾷ …
- 25:14… γὰρ ἄνθρωπος ἀποδημῶν ἐκάλεσεν τοὺς ἰδίους δούλους καὶ παρέδωκεν αὐτοῖς τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ,
- 25:19… πολὺν χρόνον ἔρχεται ὁ κύριος τῶν δούλων ἐκείνων καὶ συναίρει λόγον μετ’ αὐτῶν
- 25:21ἔφη αὐτῷ ὁ κύριος αὐτοῦ· Εὖ, δοῦλε ἀγαθὲ καὶ πιστέ, ἐπὶ ὀλίγα ἦς …
- 25:23ἔφη αὐτῷ ὁ κύριος αὐτοῦ· Εὖ, δοῦλε ἀγαθὲ καὶ πιστέ, ἐπὶ ὀλίγα ἦς …
- 25:26… ὁ κύριος αὐτοῦ εἶπεν αὐτῷ· Πονηρὲ δοῦλε καὶ ὀκνηρέ, ᾔδεις ὅτι θερίζω ὅπου …
- 25:30καὶ τὸν ἀχρεῖον δοῦλον ἐκβάλετε εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· …
- 26:51… τὴν μάχαιραν αὐτοῦ καὶ πατάξας τὸν δοῦλον τοῦ ἀρχιερέως ἀφεῖλεν αὐτοῦ τὸ ὠτίον.