δυνατός
Adjectif · dunatos (dunatos)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
δυνατός, ή, όν
[ῠᾰ]
I qui peut, c. à d.
1 capable de :
δ. πρός τι, Xén.
Œc. 7, 23,
apte à qqe ch. ; avec l’inf. Pd. O. 10, 11 ; λέγειν τε καὶ πράσσειν
δυνατώτατος, Thc. 1, 139, tout à fait capable de parler et d’agir ;
cf. Plat.
Gorg. 319a ; δυνατώτατός τε καὶ σοφώτατος κατὰ ταῦτα, Plat. Hipp. mi. 366d, très capable et
très habile en ces matières ; avec le
gén. δυνατοὶ πολέμου, Spt. Par. 2, 17, 18, capables de faire la guerre ;
cf. ibid. 1, 12,
14 ||
2 abs. qui peut remplir son office, en parl. d’animaux et de choses : ἵππος δ. Xén. Hipp. 3, 9, bon cheval ;
ναῦς δ. Thc.
7, 60, navire capable de tenir la mer ;
προτείχισμα δ. Pol. 10, 31, 8, rempart
solide ; χώρα δ. Geop. 2, 21, terre capable
de produire, p. opp. à ἀδυνατοῦσα ; en parl. de
pers. fort, vigoureux : δ. τοῖς
σώμασι καὶ ταῖς ψυχαῖς, Xén.
Mem. 2, 1, 19,
vigoureux de corps et d’âme ; cf.
Pd. N.
9, 92 ; Xén.
Hipp. 1, 9
||
3 p.
suite, en gén. puissant, influent (par le rang, la fortune,
etc.) ; δ.
χρήμασι, Thc. 1, 13 ; Plat. Lach. 186c, puissant par la fortune ; ἄνδρες δυνατοί, Xén.
Cyr. 5, 4, 1 ;
ou abs. οἱ
δυνατοί, les riches, Thc.
2, 65 ; ou les
puissants, les grands, Xén. Ath. 1, 3 ; Plat. Pol. 308a ; Soph. El. 219 ; οἱ Ἑλλήνων
δυνατώτατοι, Hdt. 1, 53, les plus puissants des Grecs ||
II ce qui se peut,
possible, Plut. M. 8f, etc. ; ὁδὸς δυνατὴ καὶ ὑποζυγίοις πορεύεσθαι, Xén. An. 4, 1, 24, route praticable même aux bêtes de somme ;
δυνατόν ἐστι, avec
l’inf. il est possible de, etc.
Pd. N.
10, 84 ; Eschl.
Ag. 97 ;
Plat. Leg.
839c ;
avec un dat. ποῖ
μολεῖν μοι δυνατόν; Soph.
Aj. 1006, où
m’est-il possible d’aller ? cf.
Hdt. 9, 111 ;
DH. 3, 29,
etc. ; abs.
οὐχὶ ἐσώσαμέν σε, οἷον τε ὂν καὶ δυνατόν,
Plat. Crit.
46a, nous ne
t’aurons pas (litt. nous ne t’avons pas)
sauvé, lorsque cela était possible et en notre pouvoir ;
adv. ἐπὶ τὸ
δυνατόν, Xén. Cyn. 5, 8 ; εἰς τὸ δυνατόν, Xén.
Cyr. 2, 1,
22 ; Mem. 3,
3, 4 ; Plat. Rsp. 381c, 500d ; κατὰ τὸ δυνατόν,
Plat. Conv.
207d ;
κατά γε τὸ δ. Plat. Crat. 435c ; ou ἐκ τῶν δυνατῶν,
Xén. An.
4, 2, 23 ; Œc.
7, 11, selon le possible ; ὅσον γε δυνατόν, Eur.
I.A. 997 ;
ὅσον καθ’ ἡμᾶς δυνατόν, Eur. Bacch. 183 ; avec un sup.
ὡς δυνατὸν πλεῖστον, Isocr. 284e, autant que possible, le plus possible ;
avec un adj. au sup. ὡς δυνατὸν κακίστους, Xén.
Mem. 4, 5, 5,
les plus mauvais possible ; γνώμην ὡς δυνατὸν
δικαιοτάτην, Dém. 704, 6, l’avis le plus juste possible ||
Cp. -ώτερος, Xén. Cyr. 5, 2, 28 ;
Plat. Lach.
186c,
etc. Sup. -ώτατος, Hdt. 1, 53 ; Xén. Ath. 1, 3 ; Hipp. 1, 9 ; Plat. Gorg. 319a, Hipp. mi. 366d, etc. ; cf. ci-dessus ||
E Fém. -ος, Pd. N. 2, 21.
Étym.
vb. de δύναμαι.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
204 occurrences
Matthieu
3- 19:26… ἀδύνατόν ἐστιν, παρὰ δὲ θεῷ πάντα δυνατά.
- 24:24… μεγάλα καὶ τέρατα ὥστε πλανῆσαι εἰ δυνατὸν καὶ τοὺς ἐκλεκτούς·
- 26:39… προσευχόμενος καὶ λέγων· Πάτερ μου, εἰ δυνατόν ἐστιν, παρελθάτω ἀπ’ ἐμοῦ τὸ ποτήριον …
Marc
5- 9:23… εἶπεν αὐτῷ· Τὸ Εἰ δύνῃ, πάντα δυνατὰ τῷ πιστεύοντι.
- 10:27… ἀλλ’ οὐ παρὰ θεῷ, πάντα γὰρ δυνατὰ παρὰ τῷ θεῷ.
- 13:22… καὶ τέρατα πρὸς τὸ ἀποπλανᾶν εἰ δυνατὸν τοὺς ἐκλεκτούς·
- 14:35… τῆς γῆς, καὶ προσηύχετο ἵνα εἰ δυνατόν ἐστιν παρέλθῃ ἀπ’ αὐτοῦ ἡ ὥρα,
- 14:36καὶ ἔλεγεν· Αββα ὁ πατήρ, πάντα δυνατά σοι· παρένεγκε τὸ ποτήριον τοῦτο ἀπ’ …
Luc
4- 1:49ὅτι ἐποίησέν μοι μεγάλα ὁ δυνατός, καὶ ἅγιον τὸ ὄνομα αὐτοῦ,
- 14:31… πόλεμον οὐχὶ καθίσας πρῶτον βουλεύσεται εἰ δυνατός ἐστιν ἐν δέκα χιλιάσιν ὑπαντῆσαι τῷ …
- 18:27… δὲ εἶπεν· Τὰ ἀδύνατα παρὰ ἀνθρώποις δυνατὰ παρὰ τῷ θεῷ ἐστιν.
- 24:19… τοῦ Ναζαρηνοῦ, ὃς ἐγένετο ἀνὴρ προφήτης δυνατὸς ἐν ἔργῳ καὶ λόγῳ ἐναντίον τοῦ …
Actes
6- 2:24… ὠδῖνας τοῦ θανάτου, καθότι οὐκ ἦν δυνατὸν κρατεῖσθαι αὐτὸν ὑπ’ αὐτοῦ·
- 7:22… Μωϋσῆς πάσῃ σοφίᾳ Αἰγυπτίων, ἦν δὲ δυνατὸς ἐν λόγοις καὶ ἔργοις αὐτοῦ.
- 11:17… κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, ἐγὼ τίς ἤμην δυνατὸς κωλῦσαι τὸν θεόν;
- 18:24… γένει, ἀνὴρ λόγιος, κατήντησεν εἰς Ἔφεσον, δυνατὸς ὢν ἐν ταῖς γραφαῖς.
- 20:16… ἐν τῇ Ἀσίᾳ, ἔσπευδεν γὰρ εἰ δυνατὸν εἴη αὐτῷ τὴν ἡμέραν τῆς πεντηκοστῆς …
- 25:5Οἱ οὖν ἐν ὑμῖν, φησίν, δυνατοὶ συγκαταβάντες εἴ τί ἐστιν ἐν τῷ …
Romains
5- 4:21καὶ πληροφορηθεὶς ὅτι ὃ ἐπήγγελται δυνατός ἐστιν καὶ ποιῆσαι.
- 9:22… ἐνδείξασθαι τὴν ὀργὴν καὶ γνωρίσαι τὸ δυνατὸν αὐτοῦ ἤνεγκεν ἐν πολλῇ μακροθυμίᾳ σκεύη …
- 11:23… ἐὰν μὴ ἐπιμένωσι τῇ ἀπιστίᾳ, ἐγκεντρισθήσονται· δυνατὸς γάρ ἐστιν ὁ θεὸς πάλιν ἐγκεντρίσαι …
- 12:18εἰ δυνατόν, τὸ ἐξ ὑμῶν μετὰ πάντων ἀνθρώπων …
- 15:1Ὀφείλομεν δὲ ἡμεῖς οἱ δυνατοὶ τὰ ἀσθενήματα τῶν ἀδυνάτων βαστάζειν, καὶ …
1 Corinthiens
1- 1:26… πολλοὶ σοφοὶ κατὰ σάρκα, οὐ πολλοὶ δυνατοί, οὐ πολλοὶ εὐγενεῖς·
2 Corinthiens
3- 10:4… τῆς στρατείας ἡμῶν οὐ σαρκικὰ ἀλλὰ δυνατὰ τῷ θεῷ πρὸς καθαίρεσιν ὀχυρωμάτων— λογισμοὺς …
- 12:10… ὑπὲρ Χριστοῦ· ὅταν γὰρ ἀσθενῶ, τότε δυνατός εἰμι.
- 13:9… γὰρ ὅταν ἡμεῖς ἀσθενῶμεν, ὑμεῖς δὲ δυνατοὶ ἦτε· τοῦτο καὶ εὐχόμεθα, τὴν ὑμῶν …
Galates
1- 4:15… ὑμῶν; μαρτυρῶ γὰρ ὑμῖν ὅτι εἰ δυνατὸν τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν ἐξορύξαντες ἐδώκατέ μοι.
2 Timothée
1- 1:12… γὰρ ᾧ πεπίστευκα, καὶ πέπεισμαι ὅτι δυνατός ἐστιν τὴν παραθήκην μου φυλάξαι εἰς …
Tite
1- 1:9… κατὰ τὴν διδαχὴν πιστοῦ λόγου, ἵνα δυνατὸς ᾖ καὶ παρακαλεῖν ἐν τῇ διδασκαλίᾳ …