δόξα
Nom · doksa (doksa)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
δόξα, ης
(ἡ)
I opinion, d’où :
1 jugement, avis,
sentiment : δόξης ἁμαρτία,
Thc. 1, 32,
erreur de notre jugement ; κατά γε τὴν ἐμὴν
δόξαν, Plat. Pol. 260b ; ἐμὰν δόξαν,
Pd. N.
11, 30, à mon avis ; δόξῃ γοῦν ἐμῇ, Soph.
Tr. 718, à mon
avis du moins ; ὡς ἡ ἐμὴ δόξα,
Plat. Rsp.
435d, comme
c’est mon avis ||
2 ce à quoi l’on s’attend,
ce que l’on croit possible, croyance : ψευδεῖς καὶ ἀληθεῖς δόξαι, Plat. Phil. 36c, croyances fausses et
croyances justes ; δόξαν παρέχειν τινί,
avec l’inf. fut. Xén. Hell. 7, 5, 21, faire supposer à qqn que ; παρὰ δόξαν, Hdt.
1, 79, 8, 4 ; Plat. Phæd. 95a, etc. contre toute attente ; πεσέειν ἀπὸ τῆς δόξης, Hdt.
7, 203, rabattre de ses espérances ;
οὐκ ἀπὸ δόξης, Il. 10, 324 ; Od. 11, 343, inférieur à ce
qu’on attend (de qqn) ||
3 particul. croyance philosophique, doctrine,
p. opp. à la « vérité pure (ἀλήθεια) », Plat.
Conv. 218e ; Ant. 121, 20, etc. ; à la « connaissance
acquise (γνῶσις) », Plat. Rsp. 478c ; à la « science (ἐπιστήμη)
», Plat. Gorg.
187b ;
Rsp. 506c ; αἱ κύριαι δόξαι, Epic.
(Cic. Fin.
2, 7), les dogmes principaux,
c. à d. les principes fondamentaux d’une
doctrine ; αἱ κοιναὶ δ. Arstt. Metaph. 2, 2, 16, opinions généralement admises, axiomes
||
4 p.
suite, opinion sans fondement, pure imagination, conjecture,
Eschl. Ag.
275 ; δόξῃ
ἐπίστασθαι, Hdt. 8, 132, savoir par conjecture, c.
à d. imaginer, supposer (à tort) ; d’où
au plur. δόξαι, imaginations,
rêveries, Eschl. Ch. 1053 ; joint à φαντασίαι,
Plat. Theæt.
161e ;
au sg. en parl. d’un songe, Eur. Rhes. 780 ||
II bonne ou mauvaise opinion sur qqn, réputation :
δόξαν ἔχειν, Isocr. 80a ; φέρεσθαι, Thc. 2, 11 ; λαϐεῖν, Eur. Hel. 847, avoir
ou acquérir de la réputation ;
δόξαν ἔχειν εὐψυχίας, Eur. H.f. 157 ; ou ἐπὶ σοφίᾳ, Isocr.
291c, avoir
une réputation de magnanimité, de sagesse ; ἐπὶ
σωφροσύνῃ δόξαν ποιεῖσθαι, Pol.
35, 4, 8 ; ou
ἐν ταῖς ναυτικαῖς δυνάμεσι, DS. 11, 39, se faire
ou acquérir une réputation de modération
ou de supériorité dans les choses de
marine ; δόξαν αὑτῷ παρασκευάζειν εἰς
δικαιοσύνην, Plat. Rsp. 361a, s’assurer une réputation de justice ;
avec une conj. δόξαν
ἔχουσιν ὥς εἰσι θαυμαστοί, Dém.
23, 2, ils ont la réputation d’être
admirables, ou direct. avec l’inf.
δόξαν εἶχον ἄμαχοι εἶναι, Plat. Menex. 241b, ils avaient la
réputation d’être invincibles ; p. suite,
abs. gloire, Isocr. 111d ; joint à φήμη et à μνήμη, Isocr. 80a ; δόξαν ἢ τίμην, gloire
ou honneur = lat. honorem, Plut. M. 266f ; δόξαν ἀντὶ τοῦ ζῆν
αἱρεῖσθαι, Dém. 22, 21, préférer la gloire à la vie ; au plur. Eschl. Eum. 351 ; rar. en mauv. part : δ.
αἰσχρά, φαύλη, Dém. 460, 4 ; 1475, 23,
mauvaise réputation ; δόξαν ἔχειν
ἀδικίας, Plat. Rsp. 316a, avoir une réputation d’injustice ; κληρονομεῖν τὴν ἐπ’ ἀσεϐείᾳ δόξαν, Pol. 15, 22, 3, hériter de
la réputation d’impiété (de qqn) ; postér. au
plur. δόξαι, des personnes
illustres, des célébrités, NT.
2 Petr. 2,
10 ; Jud. 8.
Étym.
p.-ê. R. indo-europ. *deḱ-,
recevoir, cf. δοκέω ou pré-grec.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
597 occurrences
Matthieu
7- 4:8… τὰς βασιλείας τοῦ κόσμου καὶ τὴν δόξαν αὐτῶν
- 6:29… ὅτι οὐδὲ Σολομὼν ἐν πάσῃ τῇ δόξῃ αὐτοῦ περιεβάλετο ὡς ἓν τούτων.
- 16:27… υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεσθαι ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀγγέλων …
- 19:28… ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ, καθήσεσθε καὶ ὑμεῖς ἐπὶ δώδεκα …
- 24:30… νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ μετὰ δυνάμεως καὶ δόξης πολλῆς·
- 25:31… ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ καὶ πάντες οἱ ἄγγελοι μετ’ …
- 25:31… μετ’ αὐτοῦ, τότε καθίσει ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ·
Marc
3- 8:38… ἐπαισχυνθήσεται αὐτὸν ὅταν ἔλθῃ ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀγγέλων …
- 10:37… εἷς ἐξ ἀριστερῶν καθίσωμεν ἐν τῇ δόξῃ σου.
- 13:26… ἐν νεφέλαις μετὰ δυνάμεως πολλῆς καὶ δόξης·
Luc
13- 2:9καὶ ἄγγελος κυρίου ἐπέστη αὐτοῖς καὶ δόξα κυρίου περιέλαμψεν αὐτούς, καὶ ἐφοβήθησαν φόβον …
- 2:14 Δόξα ἐν ὑψίστοις θεῷ καὶ ἐπὶ γῆς …
- 2:32φῶς εἰς ἀποκάλυψιν ἐθνῶν καὶ δόξαν λαοῦ σου Ἰσραήλ.
- 4:6… τὴν ἐξουσίαν ταύτην ἅπασαν καὶ τὴν δόξαν αὐτῶν, ὅτι ἐμοὶ παραδέδοται καὶ ᾧ …
- 9:26… ἀνθρώπου ἐπαισχυνθήσεται, ὅταν ἔλθῃ ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ καὶ τοῦ πατρὸς καὶ τῶν …
- 9:31οἳ ὀφθέντες ἐν δόξῃ ἔλεγον τὴν ἔξοδον αὐτοῦ ἣν ἤμελλεν …
- 9:32… βεβαρημένοι ὕπνῳ· διαγρηγορήσαντες δὲ εἶδον τὴν δόξαν αὐτοῦ καὶ τοὺς δύο ἄνδρας τοὺς …
- 12:27… ὑμῖν, οὐδὲ Σολομὼν ἐν πάσῃ τῇ δόξῃ αὐτοῦ περιεβάλετο ὡς ἓν τούτων.
- 14:10… Φίλε, προσανάβηθι ἀνώτερον· τότε ἔσται σοι δόξα ἐνώπιον πάντων τῶν συνανακειμένων σοι.
- 17:18οὐχ εὑρέθησαν ὑποστρέψαντες δοῦναι δόξαν τῷ θεῷ εἰ μὴ ὁ ἀλλογενὴς …
- 19:38… ὀνόματι κυρίου· ἐν οὐρανῷ εἰρήνη καὶ δόξα ἐν ὑψίστοις.
- 21:27… ἐρχόμενον ἐν νεφέλῃ μετὰ δυνάμεως καὶ δόξης πολλῆς.
- 24:26… τὸν χριστὸν καὶ εἰσελθεῖν εἰς τὴν δόξαν αὐτοῦ;
Jean
19- 1:14… ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν, καὶ ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ, δόξαν ὡς μονογενοῦς παρὰ πατρός, …
- 1:14… ἡμῖν, καὶ ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ, δόξαν ὡς μονογενοῦς παρὰ πατρός, πλήρης χάριτος …
- 2:11… Κανὰ τῆς Γαλιλαίας καὶ ἐφανέρωσεν τὴν δόξαν αὐτοῦ, καὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν οἱ …
- 5:41 δόξαν παρὰ ἀνθρώπων οὐ λαμβάνω,
- 5:44πῶς δύνασθε ὑμεῖς πιστεῦσαι, δόξαν παρ’ ἀλλήλων λαμβάνοντες, καὶ τὴν δόξαν …
- 5:44… δόξαν παρ’ ἀλλήλων λαμβάνοντες, καὶ τὴν δόξαν τὴν παρὰ τοῦ μόνου θεοῦ οὐ …
- 7:18ὁ ἀφ’ ἑαυτοῦ λαλῶν τὴν δόξαν τὴν ἰδίαν ζητεῖ· ὁ δὲ ζητῶν …