ζάω

Verbe · zaô (dzaô)

Notice Bailly

Lexique du grec ancien

ζάω-ῶ ou mieux ζήω-ῶ (avec contract. en η, d’où prés. ζῶ, ζῇς, ζῇ ; impér. ζῆ, opt. ζῴην ; inf. ζῆν ; impf. ἔζων, ἔζης, ἔζη, ἐζῶμεν, ἐζῆτε, ἔζων ; fut. ζήσω ou ζήσομαι ; ao. ἔζησα, pf. ἔζηκα, pl. q. pf. ἐζήκειν ; ttef. au lieu d’ ἔζησα, ἔζηκα, ἐζήκειν, les Attiques emploient d’ord. les ao. pf. et pl. q. pf. de βιόω)
I intr. vivre, d’où :
1 être en vie, p. opp. à θνῄσκω, Il. 23, 70 ; Od. 11, 302 ; Hdt. 1, 31, etc. en parl. des hommes, des animaux, etc. Od. 10, 72, etc. ; en parl. des plantes, Arstt. Nic. 1, 7, 12 ; οἱ ζῶντες, Od. 10, 72, les vivants, c. à d. d’ord. les hommes ; souv. joint à des synonymes : εἶναί τε καὶ ζῆν. Plat. Rsp. 369d, être et vivre ; ζώντων καὶ ὄντων, Dém. 248, 25, vivants et bien vivants (cf. Dém. 953 ; Lib. 4, 40); ζῶν καὶ βλέπων, Eschl. Ag. 677, vivant et voyant le jour ; ζῶντος καὶ ἐπὶ χθονὶ δερκομένοιο, Il. 1, 88, vivant et voyant la lumière sur la terre ; avec un acc. de temps : ζ. ὀλίγα ἔτεα, Hdt. 3, 22, vivre peu d’années ; cf. Hh. Ven. 222 ; ζήτω ὁ βασιλεύς, Spt. 1 Reg. 10, 24, vive le roi ! longue vie au roi ! cf. Spt. Dan. 2, 4 ; de même dans diverses formules : ζῶ ἐγὼ καὶ ζῶν τὸ ὄνομά μου, Spt. Num. 14, 21, aussi vrai que je vis et que mon nom est vivant ; ζῇ Κύριος καὶ ζῇ ἡ ψυχή σου, Spt. 1 Reg. 25, 26, aussi vrai que le Seigneur vit et que vit ton âme ; cf. Spt. Judith 2, 12 ; subst. τὸ ζῆν, Eschl. Pr. 681 ; Plat. Phæd. 77e, la vie (cf. ζωή), et sans art. : εἰς ἕτερον ζῆν, Plat. Ax. 365d, dans une autre vie ||
2 soutenir sa vie, se faire vivre : ἐπιπονώτατα, Xén. Cyr. 7, 5, 67, avec beaucoup de peine ; τινι, Od. 17, 423 ; 19, 79 ; cf. Dém. 1390, 11 ; ἀπό τινος, Hdt. 1, 216, etc. ; Ar. Pax 850 ; ἔκ τινος, Xén. Hell. 3, 2, 11 ; Ar. Eccl. 591 ; Dém. 1309, 26, vivre de qqe ch. ; avec un part. : ζῶσιν ἐργαζόμενοι, Arstt. Pol. 4, 6, 2, ils vivent en travaillant ||
3 vivre, passer sa vie : εὖ ζῆν, Soph. Ph. 505 ; κακῶς, Soph. O.C. 799, avoir une vie heureuse, malheureuse ; ζῆν αἰσχρῶς, Soph. El. 989 ; Isocr. 22b, vivre honteusement ; avec un acc. de manière : ζ. βίον μοχθηρόν, Soph. El. 599, vivre d’une vie misérable ; ou avec le dat. : ζ. ἀϐλαϐεῖ βίῳ, Soph. El. 650, passer sa vie sans éprouver de dommage ; ἐκ τῶν ἄλλων ὧν ἔζης, Dém. 559, 1, d’après toutes les autres choses que tu as faites dans ta vie ||
4 fig. en parl. de choses, être dans toute sa force : ἄτης θύελλαι ζῶσι, Eschl. Ag. 849, les tempêtes du malheur sont dans toute leur force ; ζῶσα φλόξ, Eur. Bacch. 8, flamme vivante ; ἀεὶ ζῇ ταῦτα (νόμιμα) Soph. Ant. 457, ces lois sont toujours vivantes ; χρόνος ζῶν καὶ παρών, Soph. fr. 1169, temps vivant et présent ||
II tr. faire vivre, donner la vie à, vivifier, Spt. Ps. 118, 40, 50, 93 ; 142 ; 149 ; 154 ; Ezech. 13, 22 ||
E Act. prés. impér. 2 sg. ζῆ, Soph. fr. 181 ; Eur. I.T. 687 ; postér., ζῆθι, Anth. 10, 43 ; CIA. 3, 1355 (époque impériale); v. Meisterh. p. 139, § 63 ; Spt. Dan. 2, 4. Impf. 1 sg. ἔζων, Soph. El. 323 ; Ar. Ran. 1072 ; 2 sg. ἔζης, Eschl. Ch. 360 ; Soph. fr. 603 Dind. ; etc. 3 sg. ἔζη, Eschl. Ch. 360 ; Soph. Aj. 1060 ; 1 pl. ἐζῶμεν, Plat. Ep. 347 ; 2 pl. ἐζῆτε, Xén. Cyr. 7, 2, 26 ; 3 pl. ἔζων, Plat. Leg. 679c ; Ar. Vesp. 709. Fut. ζήσω, Ar. Pl. 263 ; Plat. Rsp. 465d ; ou ζήσομαι, Hpc. 247, 27 ; Dém. 794, 20 ; Arstt. Pol. 7, 6, 7. Ao. ἔζησα, Hpc. 36, 16 ; Anth. 7, 470. Pf. ἔζηκα, Arstt. Metaph. 8, 6, 8 ; DH. 5, 68.
Étym. ζώω ; ζάω est une forme construite par des anciens grammairiens.

Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.

Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗

668 occurrences

  1. Matthieu

    6
  2. 4:4… εἶπεν· Γέγραπται· Οὐκ ἐπ’ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ὁ ἄνθρωπος, ἀλλ’ ἐπὶ παντὶ ῥήματι …
  3. 9:18… τὴν χεῖρά σου ἐπ’ αὐτήν, καὶ ζήσεται.
  4. 16:16… χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος.
  5. 22:32… οὐκ ἔστιν ὁ θεὸς νεκρῶν ἀλλὰ ζώντων.
  6. 26:63… Ἐξορκίζω σε κατὰ τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος ἵνα ἡμῖν εἴπῃς εἰ σὺ εἶ …
  7. 27:63… ὅτι ἐκεῖνος ὁ πλάνος εἶπεν ἔτι ζῶν· Μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἐγείρομαι·
  8. Marc

    3
  9. 5:23… τὰς χεῖρας αὐτῇ ἵνα σωθῇ καὶ ζήσῃ.
  10. 12:27οὐκ ἔστιν θεὸς νεκρῶν ἀλλὰ ζώντων· πολὺ πλανᾶσθε.
  11. 16:11κἀκεῖνοι ἀκούσαντες ὅτι ζῇ καὶ ἐθεάθη ὑπ’ αὐτῆς ἠπίστησαν.
  12. Luc

    9
  13. 2:36… Ἀσήρ (αὕτη προβεβηκυῖα ἐν ἡμέραις πολλαῖς, ζήσασα μετὰ ἀνδρὸς ἔτη ἑπτὰ ἀπὸ τῆς …
  14. 4:4… Γέγραπται ὅτι Οὐκ ἐπ’ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ὁ ἄνθρωπος.
  15. 10:28… αὐτῷ· Ὀρθῶς ἀπεκρίθης· τοῦτο ποίει καὶ ζήσῃ.
  16. 15:13… καὶ ἐκεῖ διεσκόρπισεν τὴν οὐσίαν αὐτοῦ ζῶν ἀσώτως.
  17. 15:32… ἀδελφός σου οὗτος νεκρὸς ἦν καὶ ἔζησεν, καὶ ἀπολωλὼς καὶ εὑρέθη.
  18. 20:38θεὸς δὲ οὐκ ἔστιν νεκρῶν ἀλλὰ ζώντων, πάντες γὰρ αὐτῷ ζῶσιν.
  19. 20:38… νεκρῶν ἀλλὰ ζώντων, πάντες γὰρ αὐτῷ ζῶσιν.
  20. 24:5… εἶπαν πρὸς αὐτάς· Τί ζητεῖτε τὸν ζῶντα μετὰ τῶν νεκρῶν;
  21. 24:23… ὀπτασίαν ἀγγέλων ἑωρακέναι, οἳ λέγουσιν αὐτὸν ζῆν.
  22. Jean

    17
  23. 4:10… αὐτὸν καὶ ἔδωκεν ἄν σοι ὕδωρ ζῶν.
  24. 4:11… πόθεν οὖν ἔχεις τὸ ὕδωρ τὸ ζῶν;
  25. 4:50… ὁ Ἰησοῦς· Πορεύου· ὁ υἱός σου ζῇ. ἐπίστευσεν ὁ ἄνθρωπος τῷ λόγῳ ὃν …
  26. 4:51… αὐτῷ λέγοντες ὅτι ὁ παῖς αὐτοῦ ζῇ.
  27. 4:53… αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ὁ υἱός σου ζῇ, καὶ ἐπίστευσεν αὐτὸς καὶ ἡ οἰκία …
  28. 5:25… υἱοῦ τοῦ θεοῦ καὶ οἱ ἀκούσαντες ζήσουσιν.
  29. 6:51ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ ζῶν ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς· ἐάν …
  30. 6:51… τις φάγῃ ἐκ τούτου τοῦ ἄρτου ζήσει εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ ὁ ἄρτος …
  31. 6:57καθὼς ἀπέστειλέν με ὁ ζῶν πατὴρ κἀγὼ ζῶ διὰ τὸν πατέρα, …
  32. 6:57… ἀπέστειλέν με ὁ ζῶν πατὴρ κἀγὼ ζῶ διὰ τὸν πατέρα, καὶ ὁ τρώγων …
  33. 6:57… πατέρα, καὶ ὁ τρώγων με κἀκεῖνος ζήσει δι’ ἐμέ.
  34. 6:58… ἀπέθανον· ὁ τρώγων τοῦτον τὸν ἄρτον ζήσει εἰς τὸν αἰῶνα.