θάλασσα
Nom · thalassa (talassa)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
θάλασσα, att.
θάλαττα, ης
(ἡ) [ᾰ]
I mer :
1 propr. la mer : εὐρύπορος, vaste, Od.
4, 432 ; ἀτρύγετος, inféconde, stérile, Il. 14, 204 ; πολιά, blanche, Pd.
O. 7, 113 ;
πολιαινομένη, blanchissante, Eschl. Pers. 109 ; ἁλμυρά, salée,
Eur. Tr.
438, etc. ;
p. opp. à γαῖα,
Hés. O.
101 ; à
γῆ, Plat.
Soph. 234a ; Plut. M. 340f ; à χέρσος, Eschl. Eum. 240 ; à μεσόγεια, Dém. 69, 2, 3 ; à χθών, Eschl. Ag. 576, etc. ; κατὰ θάλασσαν, par
mer, p. opp. à πεζῇ (par terre) Hdt.
5, 63 ; à
κατὰ γῆς, Thc.
7, 28 ; à
κατὰ γῆν, Plat.
Menex. 241a ; οἱ περὶ τὴν θάλ. Arstt.
H.A. 8, 13,
12, les hommes de mer ; avec la
locut. τὸ παρὰ θάλασσαν, « le
littoral », le nom du lieu dont on mentionne le
littoral se place d’ord. par inversion avant cette
locut. : Αἰγύπτου τὸ παρὰ
θάλασσαν, Hdt. 2, 6 et 9 ; Ἀραϐίης τὸ παρὰ
θάλασσαν, Hdt. 2, 12 ; τῆς Συρίης τὸ παρὰ
θάλασσαν, Hdt. 7, 89 ; le littoral de l’Égypte, de l’Arabie, de la
Syrie ; rar. après : τὸ παρὰ θάλασσαν αὐτῆς, Hdt.
2, 15, le littoral de ce pays ;
cf. Str.
1134 ; DS.
1, 55 ; Scyl.
1, 43 Geogr. min. Didot ; particul. dans Hom. la Méditerranée (p. opp. à l’Océan) ; cf.
ἥδε ἡ θάλασσα (cf.
lat. nostrum mare) Hdt. 1, 1 ; 4, 39, etc. ; App. Pr. 2, etc. ; ἡ καθ’ ἡμᾶς θάλ. Pol.
1, 3, 9 ; ἡ θάλ. ἡ
καθ’ ἡμᾶς, D. Chr. Or. 32, p. 372 ;
ἡ παρ’ ἡμῖν θάλ. Plat. Phæd. 113a, cette mer-ci, la
mer de notre pays, c. à d. la
Méditerranée ; ἡ ἐντὸς θάλ. App. Pr. 5 ; Mithr. 93, 94 ; ἡ ἔσω θάλ.
Arstt. Mund.
3, 8, la mer intérieure, c. à d. la Méditerranée ; ἡ ἔξω
θάλ. Arstt. Meteor. 13, 14 ;
Pol. 3, 57, 2 ;
16, 29, 9 ; ἡ μεγάλη
θάλ. Plut. Alex. 73, la mer
extérieure, la grande mer, c. à d.
l’Océan ||
2 fig. κακῶν θάλ.
Eschl. Sept.
758, une mer de maux ||
II eau de mer,
Moschion hist. (Ath. 208a) ; Pol. 16, 5, 4 ; d’où l’eau
salée, en gén. Diph. (Ath. 121d) ; cf. Diosc. 2, 105 ||
III p. ext. source d’eau salée dans l’Erekhtheion,
à Athènes, Hdt.
8, 55 ; appelée
aussi θ. Ἐρεχθηΐς, Apd. 3, 14 ||
E Att. θάλαττα (Xén. Plat. Dém. ll. cc., etc., mais non dans
Thucydide). Ion., poét. et anc.
att. θάλασσα (Hom. Hés. Hdt. Eschl. Thc. ll. cc. etc.) ; ttef. la forme
θάλασσα, remplacée
très anciennement en att. par θάλαττα, dont les ex. se
rencontrent dès le 5e siècle av.
J.-C. (CIA. 1,
40, 19, de 424 av. J.-C.,
etc. ; v.
Meisterh. p. 77,
§ 77, 2, note 728) s’est conservée
dans un serment des Athéniens au temps d’Alexandre le Grand,
CIA. 2, 160, 6
(336 av. J.-C.) ; dans
les serments par lesquels les peuples étrangers s’engageaient avec
les Athéniens, par ex. dans un serment des Corcyréens,
CIA. 2, add. 48,
28 (375 av. J.-C.) ; v. Meisterh. p. 77, § 36, 2.
Étym.
pré-grec.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
520 occurrences
Matthieu
16- 4:15Γῆ Ζαβουλὼν καὶ γῆ Νεφθαλίμ, ὁδὸν θαλάσσης, πέραν τοῦ Ἰορδάνου, Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν,
- 4:18Περιπατῶν δὲ παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας εἶδεν δύο ἀδελφούς, Σίμωνα …
- 4:18… ἀδελφὸν αὐτοῦ, βάλλοντας ἀμφίβληστρον εἰς τὴν θάλασσαν, ἦσαν γὰρ ἁλιεῖς·
- 8:24… ἰδοὺ σεισμὸς μέγας ἐγένετο ἐν τῇ θαλάσσῃ, ὥστε τὸ πλοῖον καλύπτεσθαι ὑπὸ τῶν …
- 8:26… ἐγερθεὶς ἐπετίμησεν τοῖς ἀνέμοις καὶ τῇ θαλάσσῃ, καὶ ἐγένετο γαλήνη μεγάλη.
- 8:27… ὅτι καὶ οἱ ἄνεμοι καὶ ἡ θάλασσα αὐτῷ ὑπακούουσιν;
- 8:32… ἀγέλη κατὰ τοῦ κρημνοῦ εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ ἀπέθανον ἐν τοῖς ὕδασιν.
- 13:1… Ἰησοῦς τῆς οἰκίας ἐκάθητο παρὰ τὴν θάλασσαν·
- 13:47… τῶν οὐρανῶν σαγήνῃ βληθείσῃ εἰς τὴν θάλασσαν καὶ ἐκ παντὸς γένους συναγαγούσῃ·
- 14:25… ἦλθεν πρὸς αὐτοὺς περιπατῶν ἐπὶ τὴν θάλασσαν.
- 14:26… δὲ μαθηταὶ ἰδόντες αὐτὸν ἐπὶ τῆς θαλάσσης περιπατοῦντα ἐταράχθησαν λέγοντες ὅτι Φάντασμά ἐστιν, …
- 15:29… ἐκεῖθεν ὁ Ἰησοῦς ἦλθεν παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας, καὶ ἀναβὰς εἰς τὸ …
- 17:27… δὲ μὴ σκανδαλίσωμεν αὐτούς, πορευθεὶς εἰς θάλασσαν βάλε ἄγκιστρον καὶ τὸν ἀναβάντα πρῶτον …
- 18:6… καὶ καταποντισθῇ ἐν τῷ πελάγει τῆς θαλάσσης.
- 21:21… εἴπητε· Ἄρθητι καὶ βλήθητι εἰς τὴν θάλασσαν, γενήσεται·
- 23:15… καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι περιάγετε τὴν θάλασσαν καὶ τὴν ξηρὰν ποιῆσαι ἕνα προσήλυτον, …
Marc
19- 1:16Καὶ παράγων παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας εἶδεν Σίμωνα καὶ Ἀνδρέαν …
- 1:16… τὸν ἀδελφὸν Σίμωνος ἀμφιβάλλοντας ἐν τῇ θαλάσσῃ, ἦσαν γὰρ ἁλιεῖς·
- 2:13Καὶ ἐξῆλθεν πάλιν παρὰ τὴν θάλασσαν· καὶ πᾶς ὁ ὄχλος ἤρχετο πρὸς …
- 3:7… τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἀνεχώρησεν πρὸς τὴν θάλασσαν· καὶ πολὺ πλῆθος ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας …
- 4:1Καὶ πάλιν ἤρξατο διδάσκειν παρὰ τὴν θάλασσαν. καὶ συνάγεται πρὸς αὐτὸν ὄχλος πλεῖστος, …
- 4:1… εἰς πλοῖον ἐμβάντα καθῆσθαι ἐν τῇ θαλάσσῃ, καὶ πᾶς ὁ ὄχλος πρὸς τὴν …
- 4:1… καὶ πᾶς ὁ ὄχλος πρὸς τὴν θάλασσαν ἐπὶ τῆς γῆς ἦσαν.
- 4:39… ἐπετίμησεν τῷ ἀνέμῳ καὶ εἶπεν τῇ θαλάσσῃ· Σιώπα, πεφίμωσο. καὶ ἐκόπασεν ὁ ἄνεμος, …
- 4:41… ὅτι καὶ ὁ ἄνεμος καὶ ἡ θάλασσα ὑπακούει αὐτῷ;
- 5:1Καὶ ἦλθον εἰς τὸ πέραν τῆς θαλάσσης εἰς τὴν χώραν τῶν Γερασηνῶν.
- 5:13… ἀγέλη κατὰ τοῦ κρημνοῦ εἰς τὴν θάλασσαν, ὡς δισχίλιοι, καὶ ἐπνίγοντο ἐν τῇ …
- 5:13… ὡς δισχίλιοι, καὶ ἐπνίγοντο ἐν τῇ θαλάσσῃ.
- 5:21… ἐπ’ αὐτόν, καὶ ἦν παρὰ τὴν θάλασσαν.
- 6:47… ἦν τὸ πλοῖον ἐν μέσῳ τῆς θαλάσσης, καὶ αὐτὸς μόνος ἐπὶ τῆς γῆς.