θάνατος
Nom · thanatos (tanatos)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
θάνατος, ου
(ὁ) [ᾰᾰ]
I la mort, c. à d. :
1 mort naturelle
ou autre, Od.
12, 446, etc. ; p. opp. à
βίος, Soph.
Aj. 802 ;
à ζωά,
Pd. N.
9, 68, ou
ζωή, Plat.
Leg. 904e ; plur. au sens du sg. θανάτοις
αὐθένταισι, Eschl. Ag. 1572, par une mort
volontaire, par un suicide ; fig.
θάνατος τάδ’ ἀκούειν, Soph. O.C. 529, c’est une mort d’entendre cela ||
2 peine de mort :
περὶ θανάτου διώκειν, Xén. Hell. 7, 5, 6, poursuivre pour une cause capitale ;
θανάτου κρίνεσθαι, Thc. 3, 57 ; Xén. Cyr. 1, 2, 14, être jugé pour une affaire capitale ;
κρίνεσθαι τὴν ἐπὶ θανάτῳ (s. e. δίκην) Ath. 590d, m. sign. ; θάνατον καταγιγνώσκειν τινός, Thc. 3, 81, prononcer
contre qqn la peine de mort ; θάνατος ἡ ζημία
ἐπίκειται, Isocr. 169c, la pénalité est la
mort ; avec la locut. ἡ ἐπὶ θανάτῳ, on sous-entend un
subst. de même sens que le verbe : δεῖν τὴν ἐπὶ θανάτῳ (s. e.
δέσιν) Hdt.
3, 119, ou
καταδεῖν, Hdt.
5, 72, lier qqn pour le mener au
supplice ; fig. ou p. anal. ὁ δεύτερος θάνατος, la seconde mort, c. à d. la perdition, au sens religieux, NT. Apoc. 2, 11 ; mais, dans
Plutarque, la séparation de l’intelligence, νοῦς, d’avec l’âme, ψυχή
(la première mort étant la séparation de l’âme, ψυχή, d’avec le corps, σῶμα, Plut. M. 942f) ||
II corps mort,
Anth. 9, 439
||
III plur. οἱ θάνατοι :
1 genres de mort,
Od. 12, 341
||
2 meurtre de plusieurs
personnes, Eschl. Ch. 53 ; Soph. O.R. 1200 ; Eur. Her. 629 ; ou d’une seule, Soph.
O.R. 496,
El. 206 ;
cf. Plat.
Rsp. 399a ||
3 peine de mort :
πολλῶν θανάτων ἄξιος καὶ οὐχ ἑνός,
Dém. 521, 24,
qui mérite mille morts et non pas une seule ; cf. Dém. 545, 25 ; Ar. Pl. 483.
Étym. R.
indo-europ. *dh(u)enh₂-, mourir ;
cf. θνῄσκω.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
467 occurrences
Matthieu
7- 4:16… τοῖς καθημένοις ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς.
- 10:21παραδώσει δὲ ἀδελφὸς ἀδελφὸν εἰς θάνατον καὶ πατὴρ τέκνον, καὶ ἐπαναστήσονται τέκνα …
- 15:4… καί· Ὁ κακολογῶν πατέρα ἢ μητέρα θανάτῳ τελευτάτω·
- 16:28… ὧδε ἑστώτων οἵτινες οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου ἕως ἂν ἴδωσιν τὸν υἱὸν τοῦ …
- 20:18… ἀρχιερεῦσιν καὶ γραμματεῦσιν, καὶ κατακρινοῦσιν αὐτὸν θανάτῳ,
- 26:38… Περίλυπός ἐστιν ἡ ψυχή μου ἕως θανάτου· μείνατε ὧδε καὶ γρηγορεῖτε μετ’ ἐμοῦ.
- 26:66… δοκεῖ; οἱ δὲ ἀποκριθέντες εἶπαν· Ἔνοχος θανάτου ἐστίν.
Marc
6- 7:10… καί· Ὁ κακολογῶν πατέρα ἢ μητέρα θανάτῳ τελευτάτω·
- 9:1… ὧδε ἑστηκότων οἵτινες οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου ἕως ἂν ἴδωσιν τὴν βασιλείαν τοῦ …
- 10:33… καὶ τοῖς γραμματεῦσιν, καὶ κατακρινοῦσιν αὐτὸν θανάτῳ καὶ παραδώσουσιν αὐτὸν τοῖς ἔθνεσιν
- 13:12καὶ παραδώσει ἀδελφὸς ἀδελφὸν εἰς θάνατον καὶ πατὴρ τέκνον, καὶ ἐπαναστήσονται τέκνα …
- 14:34… Περίλυπός ἐστιν ἡ ψυχή μου ἕως θανάτου· μείνατε ὧδε καὶ γρηγορεῖτε.
- 14:64… δὲ πάντες κατέκριναν αὐτὸν ἔνοχον εἶναι θανάτου.
Luc
7- 1:79ἐπιφᾶναι τοῖς ἐν σκότει καὶ σκιᾷ θανάτου καθημένοις, τοῦ κατευθῦναι τοὺς πόδας ἡμῶν …
- 2:26… τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου μὴ ἰδεῖν θάνατον πρὶν ἢ ἂν ἴδῃ τὸν χριστὸν …
- 9:27… αὐτοῦ ἑστηκότων οἳ οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου ἕως ἂν ἴδωσιν τὴν βασιλείαν τοῦ …
- 22:33… εἰμι καὶ εἰς φυλακὴν καὶ εἰς θάνατον πορεύεσθαι.
- 23:15… πρὸς ἡμᾶς· καὶ ἰδοὺ οὐδὲν ἄξιον θανάτου ἐστὶν πεπραγμένον αὐτῷ·
- 23:22… γὰρ κακὸν ἐποίησεν οὗτος; οὐδὲν αἴτιον θανάτου εὗρον ἐν αὐτῷ· παιδεύσας οὖν αὐτὸν …
- 24:20… καὶ οἱ ἄρχοντες ἡμῶν εἰς κρίμα θανάτου καὶ ἐσταύρωσαν αὐτόν.
Jean
8- 5:24… οὐκ ἔρχεται ἀλλὰ μεταβέβηκεν ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωήν.
- 8:51… ἐάν τις τὸν ἐμὸν λόγον τηρήσῃ, θάνατον οὐ μὴ θεωρήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα.
- 8:52… λόγον μου τηρήσῃ, οὐ μὴ γεύσηται θανάτου εἰς τὸν αἰῶνα·
- 11:4… Αὕτη ἡ ἀσθένεια οὐκ ἔστιν πρὸς θάνατον ἀλλ’ ὑπὲρ τῆς δόξης τοῦ θεοῦ …
- 11:13εἰρήκει δὲ ὁ Ἰησοῦς περὶ τοῦ θανάτου αὐτοῦ. ἐκεῖνοι δὲ ἔδοξαν ὅτι περὶ …
- 12:33τοῦτο δὲ ἔλεγεν σημαίνων ποίῳ θανάτῳ ἤμελλεν ἀποθνῄσκειν.
- 18:32… Ἰησοῦ πληρωθῇ ὃν εἶπεν σημαίνων ποίῳ θανάτῳ ἤμελλεν ἀποθνῄσκειν.
- 21:19τοῦτο δὲ εἶπεν σημαίνων ποίῳ θανάτῳ δοξάσει τὸν θεόν. καὶ τοῦτο εἰπὼν …
Actes
8- 2:24… θεὸς ἀνέστησεν λύσας τὰς ὠδῖνας τοῦ θανάτου, καθότι οὐκ ἦν δυνατὸν κρατεῖσθαι αὐτὸν …
- 13:28καὶ μηδεμίαν αἰτίαν θανάτου εὑρόντες ᾐτήσαντο Πιλᾶτον ἀναιρεθῆναι αὐτόν·