καιρός
Nom · kéros (kaïros)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
καιρός, οῦ
(ὁ)
A mesure convenable,
juste mesure, Hés. O. 692 ; Thgn. 401 ; Att. ; μείζων τοῦ καιροῦ
γαστήρ, Xén. Conv. 2, 19, ventre d’une
grosseur démesurée ; καιροῦ πέρα,
Eschl. Pr.
507, sans mesure ||
B p.
suite :
I avec idée de temps :
1 moment convenable
ou opportun, temps favorable, occasion,
Pd. P.
4, 508, etc. ;
Att. (Dém.
32, 25, etc.) ; τινος, Hpc. 386, 50, pour qqe
ch. ; καιρός ἐστι, avec l’inf. Hdt.
8, 144 ; Eschl.
Pr. 523,
etc. ; καιρὸν
ἔχει, Thc. 1,
42, il est temps de, c’est le moment de ; ἐν καιρῷ, Eschl.
Pr. 379 ;
Soph. O.C.
809 ; Plat.
Crit. 44a ; εἰς καιρόν, Hdt.
4, 139 ; 7,
144 ; Eur. Tr. 739 ; πρὸς καιρόν, Soph.
Aj. 38,
O.R. 325,
Tr. 59,
etc. ; κατὰ
καιρόν, Hdt. 1,
30 ; σὺν καιρῷ, Pol. 2, 38, 7 ;
καιρῷ, Soph.
O.R. 1516,
Thc. 4, 59 ;
καιρόν, Soph.
Aj. 34, 1316,
en temps utile, au moment opportun, à propos ; ἀπὸ καιροῦ, Plat.
Theæt. 187e ; παρὰ καιρόν, Eur.
I.A. 800 ;
Plat. Pol.
277a ;
ἄνευ καιροῦ, Plat. Ep. 339c, à contretemps ;
πρὸ καιροῦ, Eschl. Ag. 367, prématurément : ἐκ τοῦ
καιροῦ, Pol. 6,
32, 3, tout à coup ; ἐπὶ καιροῦ, à
propos, Dém. 424,
2, ou tout à coup :
ἐπὶ καιροῦ λέγειν, Plut. Dem. 8, parler d’improvisation ; καιροῦ τυχεῖν, Eur.
Hec. 593 ;
Plat. Leg.
687a,
rencontrer l’occasion ; καιρὸν λαμϐάνειν,
Thc. 2, 34 ;
Lys. 130, 18,
ou λαϐέσθαι,
Luc. Tim.
13 ; καιρῷ
χρῆσθαι, Plut. Pyrrh. 7, saisir
l’occasion ; καιρὸν ἁρπάζειν,
Plut. Phil.
15, saisir l’occasion aux cheveux ;
καιρὸν παριέναι, Thc. 4, 27, laisser passer
l’occasion ; particul. καιροὶ σωμάτων, Arstt.
Pol. 7, 16,
11, le moment favorable pour le développement du corps,
l’âge où le corps est dans sa fraîcheur, dans sa première jeunesse
||
2 p.
ext. opportunité, convenance, en
gén., d’où avantage, utilité,
Eschl. Suppl.
1061 ; τι πρὸς
καιρόν, Soph. Tr. 59, qqe ch.
d’opportun, d’utile ; πρὸς καιρόν,
Soph. Ph.
1279, utilement ; ἐπὶ
σῷ καιρῷ, Soph. Ph. 151, en vue de ton
avantage, dans ton intérêt ; σοὶ ἰὸν πρὸς
καιρόν, Soph. O.R. 324, allant à ton
avantage, devant tourner à ton avantage ; τίνος
ἕνεκα καιροῦ; Dém. 681, 21, à quoi bon ? ἐν καιρῷ
γίγνεσθαί τινι, Xén. Cyr. 5, 1, 17, être utile
à qqn ||
3 p.
ext. temps, particul. temps où
l’on vit, moment présent : ὁ παρὼν
καιρός, Dém. 32, 25, le temps présent, l’état actuel des
affaires ; en gén. οἱ
καιροί, les circonstances, Plat.
Rsp. 374c ; Eschn. 63, 12 ;
ἐν τοῖς μεγίστοις καιροῖς, Xén. Hell. 6, 5, 33, dans les circonstances les plus graves
ou critiques ; particul. en mauv. part,
ἔσχατος καιρός, Pol. 29, 11, 12,
etc. ; Plut.
Syll. 12,
circonstances extrêmes, situation extrême, extrême danger ||
4 particul. temps particulier, saison :
κ. χειμῶνος, Plat. Leg. 709c, la saison d’hiver
||
II avec idée de lieu, endroit convenable (pour qqe
ch.) : ἐναυλισάμενοι τῶν χωρίων οὗ καιρὸς
εἴη, Thc. 4,
54, s’étant établis en pleine campagne, là où était une
place convenable ; πρὸ καιροῦ βέλος
σκήπτειν, Eschl. Ag. 367, lancer le trait
en avant du but (propr. en avant du point
précis qui convient), c. à d.
prématurément ; particul. en parl. du corps, point vital, organe
essentiel : ἐς καιρὸν τυπείς,
Eur. Andr.
1120, frappé au bon endroit,
c. à d. à l’endroit mortel.
Étym.
Étymol. incert.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
521 occurrences
Matthieu
10- 8:29… υἱὲ τοῦ θεοῦ; ἦλθες ὧδε πρὸ καιροῦ βασανίσαι ἡμᾶς;
- 11:25Ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Ἐξομολογοῦμαί σοι, …
- 12:1Ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ ἐπορεύθη ὁ Ἰησοῦς τοῖς σάββασιν διὰ …
- 13:30… ἀμφότερα μέχρι τοῦ θερισμοῦ· καὶ ἐν καιρῷ τοῦ θερισμοῦ ἐρῶ τοῖς θερισταῖς· Συλλέξατε …
- 14:1Ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ ἤκουσεν Ἡρῴδης ὁ τετραάρχης τὴν ἀκοὴν …
- 16:3… γινώσκετε διακρίνειν, τὰ δὲ σημεῖα τῶν καιρῶν οὐ δύνασθε.
- 21:34ὅτε δὲ ἤγγισεν ὁ καιρὸς τῶν καρπῶν, ἀπέστειλεν τοὺς δούλους αὐτοῦ …
- 21:41… ἀποδώσουσιν αὐτῷ τοὺς καρποὺς ἐν τοῖς καιροῖς αὐτῶν.
- 24:45… τοῦ δοῦναι αὐτοῖς τὴν τροφὴν ἐν καιρῷ;
- 26:18… εἴπατε αὐτῷ· Ὁ διδάσκαλος λέγει· Ὁ καιρός μου ἐγγύς ἐστιν· πρὸς σὲ ποιῶ …
Marc
5- 1:15καὶ λέγων ὅτι Πεπλήρωται ὁ καιρὸς καὶ ἤγγικεν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ· …
- 10:30… μὴ λάβῃ ἑκατονταπλασίονα νῦν ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ οἰκίας καὶ ἀδελφοὺς καὶ ἀδελφὰς …
- 11:13… εὗρεν εἰ μὴ φύλλα, ὁ γὰρ καιρὸς οὐκ ἦν σύκων.
- 12:2καὶ ἀπέστειλεν πρὸς τοὺς γεωργοὺς τῷ καιρῷ δοῦλον, ἵνα παρὰ τῶν γεωργῶν λάβῃ …
- 13:33… ἀγρυπνεῖτε, οὐκ οἴδατε γὰρ πότε ὁ καιρός ἐστιν·
Luc
13- 1:20… λόγοις μου, οἵτινες πληρωθήσονται εἰς τὸν καιρὸν αὐτῶν.
- 4:13… ὁ διάβολος ἀπέστη ἀπ’ αὐτοῦ ἄχρι καιροῦ.
- 8:13… οὗτοι ῥίζαν οὐκ ἔχουσιν, οἳ πρὸς καιρὸν πιστεύουσιν καὶ ἐν καιρῷ πειρασμοῦ ἀφίστανται.
- 8:13… οἳ πρὸς καιρὸν πιστεύουσιν καὶ ἐν καιρῷ πειρασμοῦ ἀφίστανται.
- 12:42… τῆς θεραπείας αὐτοῦ τοῦ διδόναι ἐν καιρῷ τὸ σιτομέτριον;
- 12:56… τοῦ οὐρανοῦ οἴδατε δοκιμάζειν, τὸν δὲ καιρὸν τοῦτον πῶς οὐκ οἴδατε δοκιμάζειν;
- 13:1Παρῆσαν δέ τινες ἐν αὐτῷ τῷ καιρῷ ἀπαγγέλλοντες αὐτῷ περὶ τῶν Γαλιλαίων ὧν …
- 18:30… οὐχὶ μὴ ἀπολάβῃ πολλαπλασίονα ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ καὶ ἐν τῷ αἰῶνι τῷ …
- 19:44… σοί, ἀνθ’ ὧν οὐκ ἔγνως τὸν καιρὸν τῆς ἐπισκοπῆς σου.
- 20:10καὶ καιρῷ ἀπέστειλεν πρὸς τοὺς γεωργοὺς δοῦλον, ἵνα …
- 21:8… μου λέγοντες· Ἐγώ εἰμι καί· Ὁ καιρὸς ἤγγικεν· μὴ πορευθῆτε ὀπίσω αὐτῶν.
- 21:24… πατουμένη ὑπὸ ἐθνῶν, ἄχρι οὗ πληρωθῶσιν καιροὶ ἐθνῶν.
- 21:36ἀγρυπνεῖτε δὲ ἐν παντὶ καιρῷ δεόμενοι ἵνα κατισχύσητε ἐκφυγεῖν ταῦτα πάντα …
Jean
3- 7:6λέγει οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ὁ καιρὸς ὁ ἐμὸς οὔπω πάρεστιν, ὁ δὲ …
- 7:6… ὁ ἐμὸς οὔπω πάρεστιν, ὁ δὲ καιρὸς ὁ ὑμέτερος πάντοτέ ἐστιν ἕτοιμος.