καλέω
Verbe · kaléô (kaléô)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
καλέω-ῶ (f.
καλέσω, att.
καλῶ, ao.
ἐκάλεσα, pf.
κέκληκα ; pass.
f. κληθήσομαι, ao. ἐκλήθην, pf. κέκλημαι) [ᾰ]
I appeler, d’où :
1 appeler à soi :
τινα εἰς ἕ, Il.
23, 203 ; Od.
17, 330, etc.
qqn à soi ; ἐς Ὄλυμπον, Il. 1, 402, dans l’Olympe ;
εἰς μαρτυρίαν, Plat. Leg. 937a, appeler en
témoignage ; particul. convoquer :
εἰς ἀγορήν, Od.
1, 90, ou
ἀγορήνδε, Il.
20, 24, appeler à une assemblée ;
avec un acc. : ὅσοι κεκλήατο (épq.
p. -ηντο)
βουλήν, Il.
10, 195, tous ceux qui avaient été
convoqués à l’assemblée, abs.
Od. 10, 231 ;
17, 382, etc.
||
2 convier à un repas,
inviter : τινα ἐπὶ δεῖπνον,
Xén. Mem.
2, 3, 11 ; ou
abs. καλεῖν,
Od. 11, 186 ;
17, 387, inviter à un repas ;
κ. ἐς θοίνην, Eur. Ion 1140, inviter à un festin ; καλεῖσθαι πρός τινα, Dém.
402, 15, être invité chez qqn ;
abs. ὁ
κεκλημένος, Damox. (Ath. 102d) l’invité, l’hôte ||
3 citer en justice,
en parl. du juge (pour
le plaignant, on emploie le moy., v.
ci-dessous) : κ. εἰς
δικαστήριον, Dém. 1174, 4, etc. ou abs. καλεῖν, Ar. Vesp. 1418 ; Dém. 407, 5, citer devant
le tribunal ; κ. δίκην, Ar. Vesp. 1441, appeler une cause pour la juger ; au pass. être appelé, en parl.
d’une affaire à juger, Soph.
fr. 624 ; Ar.
Nub. 780 ;
καλουμένης τῆς γραφῆς, Dém. 1336, 10, l’affaire
étant appelée ||
4 invoquer :
θεούς, Eschl.
Suppl. 873 ;
Soph. Tr.
1248, etc. les
dieux ||
5 appeler, demander,
réclamer : ἡ ἡμέρα ἐκείνη εὔνουν ἄνδρα
ἐκάλει, Dém. 285, 21, ce jour-là demandait un homme de bon
vouloir ||
II appeler d’un nom,
d’où :
1 nommer :
ὃν Βριάρεων καλέουσι θεοί, Il. 1, 403, celui que les
dieux appellent Briarée ; ὄνομά τι κ.
τινα, Od. 8,
550 ; Eur. Ion 258 ; Plat. Crat. 483b ; κ. ὄνομά τινι, Eur.
Hec. 1271 ;
Plat. Pol.
279e ;
ou ἐπί τινι,
Plat. Parm.
147d,
etc. donner un nom à qqn ou à qqe ch. ; ou
sans ὄνομα : τοῦτο γὰρ
αὐτὸν ou αὐτὴν
ἐκάλουν, El. V.H. 14, 31 ; Call. (Suid. vo κωμῆται) car c’est ainsi qu’ils l’appelaient ;
cf. Eschl.
Ag. 1232 ;
καλεῖν ὀνόματι, NT. Luc. 19, 2, appeler de son nom ; au
pass. Μυρμιδόνες δὲ καλεῦντο,
Il. 2, 684, on
les appelait Myrmidons ; avec le gén. ou le
dat. : κεκλῆσθαί τινος,
Pd. P.
3, 119 ; Soph.
Ant. 366 ;
ou τινι,
Pd. O.
7, 140, être appelé d’après le nom de
qqn ; avec une prop. inf. :
ἐκάλεσσέ μιν ἰσώνυμον ἔμμεν, Pd. O. 9, 96, il disait que son nom serait le même ;
τὰς ἀμπέλους τραγᾶν καλοῦσιν,
Arstt. H.A.
5, 14, 18 (de là) τραγᾶν appliqué à la vigne qui pousse en feuilles ;
ὁ καλούμενος, ἡ καλουμένη, avec un nom, celui, celle qu’on appelle ;
ὁ καλούμενος θάνατος, Plat. Phæd. 86d, ce qu’on appelle la
mort ; ἡ Θεράπνη καλευμένη (ion.) Hdt. 6, 61, la ville qu’on appelle Thérapnè ;
particul. au pf.
pass. κέκλημαι, j’ai reçu le nom
de : σὴ παράκοιτις κέκλημαι,
Il. 4, 61, je
m’appelle ton épouse ; αἲ γὰρ ἐμοὶ τοιόσδε πόσις
κεκλημένος εἴη, Od. 6, 244, plût aux dieux qu’un tel homme fût appelé
mon époux ; en ce sens κέκλημαι devient presque le syn.
d’εἰμί, Il. 3, 138 ; Hh. Ap. 324 ; Hés. Th. 410 ; Eschl. Pers. 2 ; Soph. El. 230, etc. ||
2 faire l’appel de,
d’où classer ou
compter parmi (cf. le sens primit. du
lat. classis, de
la R. clā- = căl, καλ, v. κάλεσις) :
οἱ τῶν ὁμοτίμων καλούμενοι, Xén. Cyr. 2, 1, 9, ceux qui sont au nombre des ὁμότιμοι ||
Moy. καλέομαι-οῦμαι (f.
καλέσομαι, att.
καλοῦμαι, ao.
ἐκαλεσάμην) appeler à soi :
τινα, Il.
1, 270 ; Od.
8, 43, etc.
qqn ; particul.
1 convoquer :
ἀγορήνδε λαόν, Il. 1, 54, le peuple à
l’assemblée ||
2 citer en justice,
en parl. du plaignant (v. l’act. en parl. du juge) Ar. Nub. 1221, etc. ; κ. τινα ὕϐρεως, Ar.
Av. 1046,
assigner qqn pour insulte ; κ. τινα πρὸς τὴν
ἀρχήν, Plat. Leg. 914, assigner qqn
devant le magistrat ||
3 invoquer, en mauv. part : ἀράς
τινι, Soph. O.C. 1385, prononcer des
imprécations sur qqn ||
E Prés. ind. 1 pl. dor. καλέομες, Epich.
fr. 51 Ahrens ; 3 pl.
dor. καλέοισι, Pd. N. 9, 41 ; inf. épq.
καλήμεναι, Il.
10, 125, part. épq.
pl. καλεῦντες, Od. 10, 255. Impf. itér. καλέεσκον,
Il. 9, 562 ;
Hés. Th.
207, ou
κάλεσκον, A. Rh.
4, 1514. Dans les
inscr. att. fut. καλῶ j. au 3e siècle av. J.-C. ;
à partir du 2e siècle
apparaît dans les composés la forme en σ,
καλέσω (v. Meisterh. p. 143, 4).
Ao. épq. ἐκάλεσσα, Od. 17, 379 ; Pd. O. 6, 58, ou κάλεσσα, Il. 16, 693. Ao. réc. ἐκάλησα,
Ps.-Callisth. 3,
35. — Pass. Impf. itér. 3 sg.
καλέσκετο, Il.
15, 338. Pf. 3 pl.
épq. κεκλήαται, A. Rh. 1, 1128 ;
ion. κεκλέαται,
Hdt. 2, 164.
Opt. 2 sg. poét. κεκλῇο, Soph. Ph. 119. Pl. q. pf. 3 pl. ion. κεκλήατο, Il. 10, 195. — Moy. fut. au sens
pass. 2 sg. καλεῖ, Soph. El. 971 ; fut. poét.
καλέσσομαι, Nonn. D. 2, 235. Ao. poét.
ἐκαλεσσάμην, Il.
3, 161, ou
καλεσσάμην, Il.
15, 143 ; dans
Soph. El.
230, etc.
fut. ant. κεκλήσομαι ; dans une inscr.
att. CIA. 1,
469, 2 (6e siècle
av. J.-C.).
Étym. R.
indo-europ. *klh₁-, appeler ; cf.
lat. călāre
et clāmāre,
clārus.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
603 occurrences
Matthieu
26- 1:21τέξεται δὲ υἱὸν καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν, αὐτὸς γὰρ …
- 1:23… γαστρὶ ἕξει καὶ τέξεται υἱόν, καὶ καλέσουσιν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ· ὅ ἐστιν …
- 1:25… αὐτὴν ἕως οὗ ἔτεκεν υἱόν· καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν.
- 2:7Τότε Ἡρῴδης λάθρᾳ καλέσας τοὺς μάγους ἠκρίβωσεν παρ’ αὐτῶν τὸν …
- 2:15… διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος· Ἐξ Αἰγύπτου ἐκάλεσα τὸν υἱόν μου.
- 2:23… ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν ὅτι Ναζωραῖος κληθήσεται.
- 4:21… αὐτῶν καταρτίζοντας τὰ δίκτυα αὐτῶν, καὶ ἐκάλεσεν αὐτούς.
- 5:9… οἱ εἰρηνοποιοί, ὅτι αὐτοὶ υἱοὶ θεοῦ κληθήσονται.
- 5:19… καὶ διδάξῃ οὕτως τοὺς ἀνθρώπους, ἐλάχιστος κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν· ὃς …
- 5:19… ἂν ποιήσῃ καὶ διδάξῃ, οὗτος μέγας κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν.
- 9:13… καὶ οὐ θυσίαν· οὐ γὰρ ἦλθον καλέσαι δικαίους ἀλλὰ ἁμαρτωλούς.
- 20:8… κύριος τοῦ ἀμπελῶνος τῷ ἐπιτρόπῳ αὐτοῦ· Κάλεσον τοὺς ἐργάτας καὶ ἀπόδος αὐτοῖς τὸν …
- 21:13… Γέγραπται· Ὁ οἶκός μου οἶκος προσευχῆς κληθήσεται, ὑμεῖς δὲ αὐτὸν ποιεῖτε σπήλαιον λῃστῶν.
- 22:3καὶ ἀπέστειλεν τοὺς δούλους αὐτοῦ καλέσαι τοὺς κεκλημένους εἰς τοὺς γάμους, καὶ …
- 22:3… ἀπέστειλεν τοὺς δούλους αὐτοῦ καλέσαι τοὺς κεκλημένους εἰς τοὺς γάμους, καὶ οὐκ ἤθελον …
- 22:4… ἀπέστειλεν ἄλλους δούλους λέγων· Εἴπατε τοῖς κεκλημένοις· Ἰδοὺ τὸ ἄριστόν μου ἡτοίμακα, οἱ …
- 22:8… μὲν γάμος ἕτοιμός ἐστιν, οἱ δὲ κεκλημένοι οὐκ ἦσαν ἄξιοι·
- 22:9… τῶν ὁδῶν, καὶ ὅσους ἐὰν εὕρητε καλέσατε εἰς τοὺς γάμους.
- 22:43… αὐτοῖς· Πῶς οὖν Δαυὶδ ἐν πνεύματι καλεῖ αὐτὸν κύριον λέγων·
- 22:45εἰ οὖν Δαυὶδ καλεῖ αὐτὸν κύριον, πῶς υἱὸς αὐτοῦ ἐστιν;
- 23:7… τοὺς ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς καὶ καλεῖσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων· Ῥαββί.
- 23:8ὑμεῖς δὲ μὴ κληθῆτε· Ῥαββί, εἷς γάρ ἐστιν ὑμῶν ὁ …
- 23:9καὶ πατέρα μὴ καλέσητε ὑμῶν ἐπὶ τῆς γῆς, εἷς γάρ …
- 23:10μηδὲ κληθῆτε καθηγηταί, ὅτι καθηγητὴς ὑμῶν ἐστιν εἷς …
- 25:14Ὥσπερ γὰρ ἄνθρωπος ἀποδημῶν ἐκάλεσεν τοὺς ἰδίους δούλους καὶ παρέδωκεν αὐτοῖς …
- 27:8διὸ ἐκλήθη ὁ ἀγρὸς ἐκεῖνος Ἀγρὸς Αἵματος ἕως …
Marc
4- 1:20καὶ εὐθὺς ἐκάλεσεν αὐτούς. καὶ ἀφέντες τὸν πατέρα αὐτῶν …
- 2:17… ἀλλ’ οἱ κακῶς ἔχοντες· οὐκ ἦλθον καλέσαι δικαίους ἀλλὰ ἁμαρτωλούς.
- 3:31… καὶ ἔξω στήκοντες ἀπέστειλαν πρὸς αὐτὸν καλοῦντες αὐτόν.
- 11:17… ὅτι Ὁ οἶκός μου οἶκος προσευχῆς κληθήσεται πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν; ὑμεῖς δὲ πεποιήκατε …