κτίζω
Verbe · ktizô (ktidzô)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
κτίζω (f.
ίσω [ῐ],
ao. ἔκτισα
[ῐ], pf.
κέκτικα [ῐ] ;
pass. ao. ἐκτίσθην, pf. ἔκτισμαι)
1 bâtir (des maisons, des
villes) d’où asseoir des
constructions : Δαρδανίην,
Il. 20, 216 ;
χώρην, Hdt.
1, 149, etc.
en Dardanie, dans un pays ||
2 p.
ext. fonder, en gén. :
κτ. πόλιν, Pd.
P. 1, 121 ;
Hdt. 1, 167,
168 ; Thc. 1,
7, etc. bâtir une ville ;
Θήϐης ἕδος, Od.
11, 263, jeter les fondements de
Thèbes ; ἀποικίαν, Eschl. Pr. 815, fonder une colonie ; ἄλσος, Pd. P. 5, 89, planter un
bois ; βωμόν, Pd. O. 7, 42, élever un autel ; τάφον
τινί, Soph. Ant. 1101, élever un
tombeau à qqn ||
3 p.
anal. fonder, instituer : ἑορτάν, Pd. O. 6, 69, une fête ;
ἵπποισιν τὸν χαλινόν, Soph. O.C. 715, inventer le frein pour les chevaux ;
avec un part. : Κύρνον κτ. ἥρων ἐόντα, Hdt.
1, 167, instituer le culte de Kyrnos
comme héros ||
4 p.
ext. créer, produire, Eschl.
Suppl. 171 ;
fig. κτ. ἐλεύθερόν
τινα πημάτων, Eschl. Ch. 1060, délivrer qqn de
ses souffrances ||
5 p.
suite, accomplir, faire, en gén.
Soph. Tr.
898 ||
E Act. ao. poét. ἔκτισσα,
Pd. P.
1, 62 ; Eschl.
Pers. 289,
ou κτίσσα,
Il. 20, 216 ;
Thcr. Idyl.
28, 17. Part. pf.
épq. κτίμενος [ῐ] (comme de *κτίω) Eschl. Ch. 806 (cf. le composé ἐϋκτίμενος [ῐ] Il. 21, 433 ; Od. 4, 476 ; Hés. Sc. 81). Moy. ao. 3 sg.
ἐκτίσσατο, Pd.
O. 10, 25 ;
fr. 1, 4 ; Call. fr. 104.
Étym. R.
indo-europ. *tḱ-ei-, établir ; cf.
sscr. kṣéti.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
81 occurrences
Matthieu
1- 19:4… ἀποκριθεὶς εἶπεν· Οὐκ ἀνέγνωτε ὅτι ὁ κτίσας ἀπ’ ἀρχῆς ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν …
Marc
1- 13:19… γέγονεν τοιαύτη ἀπ’ ἀρχῆς κτίσεως ἣν ἔκτισεν ὁ θεὸς ἕως τοῦ νῦν καὶ …
Romains
1- 1:25… καὶ ἐλάτρευσαν τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα, ὅς ἐστιν εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας· …
1 Corinthiens
1- 11:9καὶ γὰρ οὐκ ἐκτίσθη ἀνὴρ διὰ τὴν γυναῖκα, ἀλλὰ γυνὴ …
Éphésiens
4- 2:10αὐτοῦ γάρ ἐσμεν ποίημα, κτισθέντες ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ ἐπὶ ἔργοις ἀγαθοῖς …
- 2:15… ἐν δόγμασιν καταργήσας, ἵνα τοὺς δύο κτίσῃ ἐν αὑτῷ εἰς ἕνα καινὸν ἄνθρωπον …
- 3:9… ἐν τῷ θεῷ τῷ τὰ πάντα κτίσαντι,
- 4:24… τὸν καινὸν ἄνθρωπον τὸν κατὰ θεὸν κτισθέντα ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ὁσιότητι τῆς ἀληθείας.
Colossiens
3- 1:16ὅτι ἐν αὐτῷ ἐκτίσθη τὰ πάντα ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ …
- 1:16… πάντα δι’ αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν ἔκτισται·
- 3:10… ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ’ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτόν,
1 Timothée
1- 4:3… γαμεῖν, ἀπέχεσθαι βρωμάτων ἃ ὁ θεὸς ἔκτισεν εἰς μετάλημψιν μετὰ εὐχαριστίας τοῖς πιστοῖς …
Apocalypse
3- 4:11… τιμὴν καὶ τὴν δύναμιν, ὅτι σὺ ἔκτισας τὰ πάντα, καὶ διὰ τὸ θέλημά …
- 4:11… διὰ τὸ θέλημά σου ἦσαν καὶ ἐκτίσθησαν.
- 10:6… εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, ὃς ἔκτισεν τὸν οὐρανὸν καὶ τὰ ἐν αὐτῷ …