λίθος
Nom · lithos (litos)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
λίθος, ου
(ὁ, ἡ, v.
ci-dessous)
I pierre, particul. ὁ λ.
(en ce sens ἡ
λ. Od. 19,
496) pierre, substance, p. opp. au bois,
aux métaux, etc. Il. 4, 510, etc. ; ξεστὸς
λίθος, Phil. byz. pierre de
taille ; ἀκρότομος λ. Phil. byz. pierre de taille à vive arête ;
λ. ἔξωθεν τιθέμενος, Phil. byz. pierre employée en parement ; λίθον τινὰ ποιῆσαι ou
θεῖναι, Il.
24, 611 ; Plat.
Conv. 498c, faire de qqn un
bloc de pierre, pétrifier qqn ; comme emblème de
dureté, de cruauté : σοὶ δ’ αἰεὶ
κραδίη στερεωτέρη ἐστὶ λίθοιο, Od.
23, 103, toujours ton cœur est plus dur
qu’une pierre ||
II ὁ
λ. (en ce sens ἡ λ. Il. 12, 287) pierre à lancer, particul. pierres que se lançaient les combattants,
Il. 5, 308 ;
8, 327, etc. ; ou disque, palet, Od.
8, 190 ; fig.
comme emblème de stupidité, Ar.
Nub. 1202 ;
Plat. Hipp. ma.
292d,
Conv. 198b ; ὥσπερ λίθον ζῆν, Plat.
Gorg. 494a, vivre comme une
pierre ||
III à
Athènes, pierres fixes servant à divers
usages :
1 pierres sur lesquelles montait l’orateur dans la Pnyx
(cf. βῆμα)
Ar. Ach.
683, Pax
680, etc. ||
2 pierre de l’agora pour les proclamations des hérauts,
Plut. Sol.
8 ||
3 autel sur l’agora, devant lequel les Thesmothètes prêtaient
serment, Plut. Sol. 25 ||
IV pierre tombale,
Call. Ep.
7, 1 ||
V pierre précieuse,
Callix. (Ath.
202d) ;
Jos. A.J.
12, 2, 4 ; Luc.
Im. 11
||
VI ἡ
Μαγνῆτις λ. Eur. fr. 571 ; Ἡρακλεία,
Plat. Ion
533d ;
ou Λυδία,
Soph. fr. 886 ;
ou abs.
λ. Arstt.
Phys. 8, 10,
9, pierre de Magnésie, d’Hèraklès, de Lydie, c. à d. aimant ||
VII ἡ
λ. Plat. Gorg. 486d, pierre de touche ||
VIII ἡ λ. pierre, calcul vésical, Arstt. H.A. 3, 15, 2 ||
IX ὁ
λ. sorte de pion pour jouer, Thcr.
Idyl. 6, 18 ;
d’où prov.
πάντα λίθον κινεῖν, Parœm. (v. κινέω) remuer tous ses pions, c. à
d. employer tous les moyens ||
X au
pl. οἱ λίθοι, Xén. Cyn. 5, 15, région rocailleuse ||
XI ὁ, qqf. ἡ λ. marbre ; λ. λευκός,
Hdt. 4, 87
ou abs.
λ. Hdt.
1, 164, marbre blanc ; Πάριος, Pd. N. 4, 81 ; Hdt. 3, 57 ; ou Παρία, Thcr. Idyl. 6, 38 ; Luc. Am. 13 ; Ταινάριος, Str. 367, marbre de Paros, du Ténare ||
E Dans les inscr. att. au sens de « pierre précieuse »
λίθος fém.
CIA. 2, 676, 9
(385/366 av. J.-C.) ; 713, 21 (pas av. 330 av. J.-C.) ; v.
Meisterh. p. 101, 23.
Étym.
Étymol. inconnue.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
350 occurrences
Matthieu
11- 3:9… ὅτι δύναται ὁ θεὸς ἐκ τῶν λίθων τούτων ἐγεῖραι τέκνα τῷ Ἀβραάμ.
- 4:3… εἶ τοῦ θεοῦ, εἰπὲ ἵνα οἱ λίθοι οὗτοι ἄρτοι γένωνται.
- 4:6… χειρῶν ἀροῦσίν σε, μήποτε προσκόψῃς πρὸς λίθον τὸν πόδα σου.
- 7:9… αἰτήσει ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἄρτον— μὴ λίθον ἐπιδώσει αὐτῷ;
- 21:42… Ἰησοῦς· Οὐδέποτε ἀνέγνωτε ἐν ταῖς γραφαῖς· Λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες οὗτος ἐγενήθη …
- 21:44Καὶ ὁ πεσὼν ἐπὶ τὸν λίθον τοῦτον συνθλασθήσεται· ἐφ’ ὃν δ’ ἂν …
- 24:2… λέγω ὑμῖν, οὐ μὴ ἀφεθῇ ὧδε λίθος ἐπὶ λίθον ὃς οὐ καταλυθήσεται.
- 24:2… οὐ μὴ ἀφεθῇ ὧδε λίθος ἐπὶ λίθον ὃς οὐ καταλυθήσεται.
- 27:60… ἐλατόμησεν ἐν τῇ πέτρᾳ, καὶ προσκυλίσας λίθον μέγαν τῇ θύρᾳ τοῦ μνημείου ἀπῆλθεν.
- 27:66… πορευθέντες ἠσφαλίσαντο τὸν τάφον σφραγίσαντες τὸν λίθον μετὰ τῆς κουστωδίας.
- 28:2… ἐξ οὐρανοῦ καὶ προσελθὼν ἀπεκύλισε τὸν λίθον καὶ ἐκάθητο ἐπάνω αὐτοῦ.
Marc
8- 5:5… ὄρεσιν ἦν κράζων καὶ κατακόπτων ἑαυτὸν λίθοις.
- 12:10οὐδὲ τὴν γραφὴν ταύτην ἀνέγνωτε· Λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη …
- 13:1… τῶν μαθητῶν αὐτοῦ· Διδάσκαλε, ἴδε ποταποὶ λίθοι καὶ ποταπαὶ οἰκοδομαί.
- 13:2… μεγάλας οἰκοδομάς; οὐ μὴ ἀφεθῇ ὧδε λίθος ἐπὶ λίθον ὃς οὐ μὴ καταλυθῇ.
- 13:2… οὐ μὴ ἀφεθῇ ὧδε λίθος ἐπὶ λίθον ὃς οὐ μὴ καταλυθῇ.
- 15:46… ἦν λελατομημένον ἐκ πέτρας, καὶ προσεκύλισεν λίθον ἐπὶ τὴν θύραν τοῦ μνημείου.
- 16:3… πρὸς ἑαυτάς· Τίς ἀποκυλίσει ἡμῖν τὸν λίθον ἐκ τῆς θύρας τοῦ μνημείου;
- 16:4καὶ ἀναβλέψασαι θεωροῦσιν ὅτι ἀποκεκύλισται ὁ λίθος, ἦν γὰρ μέγας σφόδρα.
Luc
14- 3:8… ὅτι δύναται ὁ θεὸς ἐκ τῶν λίθων τούτων ἐγεῖραι τέκνα τῷ Ἀβραάμ.
- 4:3… υἱὸς εἶ τοῦ θεοῦ, εἰπὲ τῷ λίθῳ τούτῳ ἵνα γένηται ἄρτος.
- 4:11… χειρῶν ἀροῦσίν σε μήποτε προσκόψῃς πρὸς λίθον τὸν πόδα σου.
- 17:2λυσιτελεῖ αὐτῷ εἰ λίθος μυλικὸς περίκειται περὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ …
- 19:40… ὑμῖν, ὅτι ἐὰν οὗτοι σιωπήσουσιν, οἱ λίθοι κράξουσιν.
- 19:44… σου ἐν σοί, καὶ οὐκ ἀφήσουσιν λίθον ἐπὶ λίθον ἐν σοί, ἀνθ’ ὧν …
- 19:44… σοί, καὶ οὐκ ἀφήσουσιν λίθον ἐπὶ λίθον ἐν σοί, ἀνθ’ ὧν οὐκ ἔγνως …
- 20:17… Τί οὖν ἐστιν τὸ γεγραμμένον τοῦτο· Λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη …
- 20:18πᾶς ὁ πεσὼν ἐπ’ ἐκεῖνον τὸν λίθον συνθλασθήσεται· ἐφ’ ὃν δ’ ἂν πέσῃ, …
- 21:5… τινων λεγόντων περὶ τοῦ ἱεροῦ, ὅτι λίθοις καλοῖς καὶ ἀναθήμασιν κεκόσμηται εἶπεν·
- 21:6… ἐλεύσονται ἡμέραι ἐν αἷς οὐκ ἀφεθήσεται λίθος ἐπὶ λίθῳ ὃς οὐ καταλυθήσεται.