λευκός

Adjectif · léfkos (leukos)

Notice Bailly

Lexique du grec ancien

λευκός, ή, όν :
I brillant, d’où :
1 propr. brillant, éclatant : λ. αἴγλη, Od. 6, 45, lumière du jour éclatante ; λευκὸν ἠέλιος ὥς, Il. 14, 185, brillant comme le soleil (cf. Soph. Aj. 709 ; Eur. Andr. 1228) ; en parl. d’objets métalliques : λ. λέϐης, Il. 23, 268, chaudron brillant ||
2 clair, pur, limpide, serein : λ. ὕδωρ, Il. 23, 282 ; Od. 5, 70 ; λ. νᾶμα, Eur. H.f. 573, eau limpide ; λευκότατος ποταμῶν, Call. Jov. 19, le plus limpide des fleuves ; λ. γαλήνη, Od. 10, 94, eaux calmes et brillantes (dans un port) ; p. anal. λευκὴ φωνή, Arstt. Top. 1, 15, 13, voix claire ; cf. Hld. 5, 20 ||
II p. suite, blanc, p. opp. à μέλας, Il. 3, 103 ; Hés. Sc. 294 ; λευκὸν ἅρμα, Eur. Ph. 172 ; Xén. Cyr. 8, 3, 12 ; λευκὸν ζεῦγος, Dém. 565, 27, attelage de chevaux blancs ; abs. λευκὸν ἀμπέχεσθαι, Ar. Ach. 1024, être vêtu de blanc ; cf. Ar. Th. 840 ; λευκὴ γῆ, Eust. ad D. Per. 254, terre blanche, c. à d. craie ; λευκὴ ῥίζη, Hpc. 477, 49 ; 571, 50 ; 573, 42, racine blanche, c. à d. racine de la plante δρακόντιον ; κόμη λευκή, Anacr. (Ath. 599c) ; λευκαὶ τρίχες, Jul. 366b, ou abs. λευκαί, Eschl. Ch. 282 ; Soph. Ant. 1092, cheveux blancs ; d’où λευκὸν γῆρας, Soph. Aj. 624 ; Plat. Pol. 270e, vieillesse aux cheveux blancs ; au sens symbolique :
1 comme signe de jeunesse, de beauté : σὰρξ λ. Eur. Med. 1189 ; λ. δέρη, Eur. I.A. 875 ; λ. παρειά, Soph. Ant. 1239, etc. chair blanche, cou blanc, joue blanche ||
2 comme signe de nudité, de simplicité : λευκὸς πούς, Eur. Bacch. 665, 863 ; Ion 221, pied nu ||
3 comme signe de bonheur (p. opp. au noir) : λευκὴ ἡμέρα, Mén. (Zénob. 6, 13) ou λευκὸν ἦμαρ, Eschl. Pers. 301 ; Soph. fr. 10, jour de bonheur (cf. lat. candidus dies) ||
4 comme signe de faiblesse : λευκὰ γήρᾳ σώματα, Eur. H.f. 909, corps blanchis, pâlis par la vieillesse ; λευκαὶ φρένες, Pd. P. 4, 109, passions aveugles (incolores) ||
III pâle : λ. χρυσός, Hdt. 1, 50, or pâle (avec alliage d’argent, p. opp. à χρ. ἄπεφθος) ||
Subst. τὸ λευκόν, couleur blanche, Ar. Eq. 1279 ; Plat. Prot. 331d ; ou blanc d’œuf, Arstt. G.A. 3, 2, 1 ; τὰ λευκά, le blanc des yeux, Alex. (Com. fr. 3, 486) ; ou leucorrhée, Hpc. 1128h ; Arstt. H.A. 7, 1 ; ἡ λευκή (s. e. ψῆφος) Luc. Harm. 3, caillou blanc, c. à d. suffrage favorable ||
Cp. -ότερος, Il. 10, 437 ; Pd. N. 4, 81 ; Xén. Œc. 10, 2, etc.
Sup. -ότατος, Ar. Eccl. 699 ; Call. Jov. 19.
Étym. R. indo-europ. *leuk-, blanc ; cf. λεύσσω, λύχνος, lat. lūx, lūmen, etc.

Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.

Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗

58 occurrences

  1. Matthieu

    3
  2. 5:36… ὀμόσῃς, ὅτι οὐ δύνασαι μίαν τρίχα λευκὴν ποιῆσαι ἢ μέλαιναν.
  3. 17:2… ἥλιος, τὰ δὲ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο λευκὰ ὡς τὸ φῶς.
  4. 28:3… ὡς ἀστραπὴ καὶ τὸ ἔνδυμα αὐτοῦ λευκὸν ὡς χιών.
  5. Marc

    2
  6. 9:3καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο στίλβοντα λευκὰ λίαν οἷα γναφεὺς ἐπὶ τῆς γῆς …
  7. 16:5… καθήμενον ἐν τοῖς δεξιοῖς περιβεβλημένον στολὴν λευκήν, καὶ ἐξεθαμβήθησαν.
  8. Luc

    1
  9. 9:29… αὐτοῦ ἕτερον καὶ ὁ ἱματισμὸς αὐτοῦ λευκὸς ἐξαστράπτων.
  10. Jean

    2
  11. 4:35… ὑμῶν καὶ θεάσασθε τὰς χώρας ὅτι λευκαί εἰσιν πρὸς θερισμόν· ἤδη
  12. 20:12καὶ θεωρεῖ δύο ἀγγέλους ἐν λευκοῖς καθεζομένους, ἕνα πρὸς τῇ κεφαλῇ καὶ …
  13. Actes

    1
  14. 1:10… ἄνδρες δύο παρειστήκεισαν αὐτοῖς ἐν ἐσθήσεσι λευκαῖς,
  15. Apocalypse

    16
  16. 1:14… δὲ κεφαλὴ αὐτοῦ καὶ αἱ τρίχες λευκαὶ ὡς ἔριον λευκόν, ὡς χιών, καὶ …
  17. 1:14… καὶ αἱ τρίχες λευκαὶ ὡς ἔριον λευκόν, ὡς χιών, καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ …
  18. 2:17… τοῦ κεκρυμμένου, καὶ δώσω αὐτῷ ψῆφον λευκήν, καὶ ἐπὶ τὴν ψῆφον ὄνομα καινὸν …
  19. 3:4… αὐτῶν, καὶ περιπατήσουσιν μετ’ ἐμοῦ ἐν λευκοῖς, ὅτι ἄξιοί εἰσιν.
  20. 3:5ὁ νικῶν οὕτως περιβαλεῖται ἐν ἱματίοις λευκοῖς, καὶ οὐ μὴ ἐξαλείψω τὸ ὄνομα …
  21. 3:18… ἐκ πυρὸς ἵνα πλουτήσῃς, καὶ ἱμάτια λευκὰ ἵνα περιβάλῃ καὶ μὴ φανερωθῇ ἡ …
  22. 4:4… τέσσαρας πρεσβυτέρους καθημένους περιβεβλημένους ἐν ἱματίοις λευκοῖς, καὶ ἐπὶ τὰς κεφαλὰς αὐτῶν στεφάνους …
  23. 6:2καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ ἵππος λευκός, καὶ ὁ καθήμενος ἐπ’ αὐτὸν ἔχων …
  24. 6:11καὶ ἐδόθη αὐτοῖς ἑκάστῳ στολὴ λευκή, καὶ ἐρρέθη αὐτοῖς ἵνα ἀναπαύσονται ἔτι …
  25. 7:9… καὶ ἐνώπιον τοῦ ἀρνίου, περιβεβλημένους στολὰς λευκάς, καὶ φοίνικες ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῶν·
  26. 7:13… Οὗτοι οἱ περιβεβλημένοι τὰς στολὰς τὰς λευκὰς τίνες εἰσὶν καὶ πόθεν ἦλθον;
  27. 14:14Καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ νεφέλη λευκή, καὶ ἐπὶ τὴν νεφέλην καθήμενον ὅμοιον …
  28. 19:11… τὸν οὐρανὸν ἠνεῳγμένον, καὶ ἰδοὺ ἵππος λευκός, καὶ ὁ καθήμενος ἐπ’ αὐτὸν πιστὸς …
  29. 19:14… τῷ οὐρανῷ ἠκολούθει αὐτῷ ἐφ’ ἵπποις λευκοῖς, ἐνδεδυμένοι βύσσινον λευκὸν καθαρόν.
  30. 19:14… αὐτῷ ἐφ’ ἵπποις λευκοῖς, ἐνδεδυμένοι βύσσινον λευκὸν καθαρόν.
  31. 20:11Καὶ εἶδον θρόνον μέγαν λευκὸν καὶ τὸν καθήμενον ἐπ’ αὐτοῦ, οὗ …