λυπέω
Verbe · lupéô (lupéô)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
λυπέω-ῶ (f.
ήσω, ao. inus.,
pf. λελύπηκα)
[ῡ]
1 chagriner,
affliger : τινα, Hdt. 7, 190 ; 8, 144 ; Soph. El. 59, etc. ;
Eur. Ion
1311, etc. qqn ; p.
opp. à εὐφραίνειν, Eur. Alc. 238, ou à χαίρειν, Eschl. fr. 257 ;
avec un neutre : λ. μηδέν τινα, Eur.
Cycl. 338, ne
causer aucun chagrin à qqn ; cf.
Plat. Ap.
41e ;
avec un part. : ἐλύπει αὐτὸν ἡ χώρα πορθουμένη, Xén. An. 7, 7, 12, ce qui le chagrinait, c’était de voir le
pays dévasté ; ou un
relat. Soph. O.R. 74 ; au pass. λυπεῖσθαι φρένα,
Thgn. 593, être
chagriné, affligé, ennuyé : τὰς ἐσχάτας
λύπας λ. Plat. Gorg. 494a, éprouver un chagrin extrême ; λ. τι, Soph. Aj. 1086 ; πρός τι, Thc. 2, 64 ; διά τι,
Xén. Cyr.
8, 3, 41 ; Plat. Phil. 52b ; ἐπί τινι, Xén. Hier. 1, 5 ; Mem. 3, 9, 8 ;
περί τινος, Plat. Prot. 354d, etc. s’affliger de qqe ch. ; avec
un part. : ἐλυπεῖτο ὁρῶν,
Dém. 301, 3, il
s’affligeait de voir ; cf. Eur. Med. 286 ||
2 vexer, taquiner :
λυπεῖσθαι ὑπὸ θεραπαίνης ἐπίτηδες,
Lys. 92, 37,
être taquiné à dessein par une servante ||
3 incommoder, gêner :
ὁ θώραξ λυπεῖ, Xén. Mem. 3, 10, 15, la cuirasse incommode (par son poids) ;
λ. τινα, Xén.
An. 2, 3, 23,
gêner qqn ; abs. Soph. Aj. 589, etc. ||
4 inquiéter, harceler (un
ennemi) Hdt. 9,
40 ; Thc. 6,
66 ; en parl. d’incursions,
Thc. 4, 53
||
5 faire du tort,
nuire : οὐδὲν ἐλύπησεν ὥστε μὴ οὐχί,
Plat. Crat.
393e, cela ne
fit pas tort au point de ne pas, cela n’empêcha pas de,
etc. ||
E Prés. part. fém. ion. λυπεῦσα, Hdt. 7, 190 ; plur. masc.
λυπέοντες, Hdt.
8, 144. Act. impf. 3
sg. ion. ἐλύπεε, Hdt. 9, 61. — Pass. opt. 3 pl. ion. λυποίατο, Hdt. 1, 99. — Fut. moy.
au sens pass.
λυπήσομαι, Eur.
Med. 474,
etc.
Étym.
λύπη.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
78 occurrences
Matthieu
6- 14:9καὶ λυπηθεὶς ὁ βασιλεὺς διὰ τοὺς ὅρκους καὶ …
- 17:23… καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἐγερθήσεται. καὶ ἐλυπήθησαν σφόδρα.
- 18:31… οὖν οἱ σύνδουλοι αὐτοῦ τὰ γενόμενα ἐλυπήθησαν σφόδρα, καὶ ἐλθόντες διεσάφησαν τῷ κυρίῳ …
- 19:22… δὲ ὁ νεανίσκος τὸν λόγον ἀπῆλθεν λυπούμενος, ἦν γὰρ ἔχων κτήματα πολλά.
- 26:22καὶ λυπούμενοι σφόδρα ἤρξαντο λέγειν αὐτῷ εἷς ἕκαστος· …
- 26:37… καὶ τοὺς δύο υἱοὺς Ζεβεδαίου ἤρξατο λυπεῖσθαι καὶ ἀδημονεῖν.
Marc
2- 10:22… δὲ στυγνάσας ἐπὶ τῷ λόγῳ ἀπῆλθεν λυπούμενος, ἦν γὰρ ἔχων κτήματα πολλά.
- 14:19ἤρξαντο λυπεῖσθαι καὶ λέγειν αὐτῷ εἷς κατὰ εἷς· …
Jean
2- 16:20… ὑμεῖς, ὁ δὲ κόσμος χαρήσεται· ὑμεῖς λυπηθήσεσθε, ἀλλ’ ἡ λύπη ὑμῶν εἰς χαρὰν …
- 21:17… τὸ τρίτον· Σίμων Ἰωάννου, φιλεῖς με; ἐλυπήθη ὁ Πέτρος ὅτι εἶπεν αὐτῷ τὸ …
Romains
1- 14:15… γὰρ διὰ βρῶμα ὁ ἀδελφός σου λυπεῖται, οὐκέτι κατὰ ἀγάπην περιπατεῖς. μὴ τῷ …
2 Corinthiens
12- 2:2εἰ γὰρ ἐγὼ λυπῶ ὑμᾶς, καὶ τίς ὁ εὐφραίνων με …
- 2:2… ὁ εὐφραίνων με εἰ μὴ ὁ λυπούμενος ἐξ ἐμοῦ;
- 2:4… ὑμῖν διὰ πολλῶν δακρύων, οὐχ ἵνα λυπηθῆτε, ἀλλὰ τὴν ἀγάπην ἵνα γνῶτε ἣν …
- 2:5Εἰ δέ τις λελύπηκεν, οὐκ ἐμὲ λελύπηκεν, ἀλλὰ ἀπὸ μέρους …
- 2:5Εἰ δέ τις λελύπηκεν, οὐκ ἐμὲ λελύπηκεν, ἀλλὰ ἀπὸ μέρους ἵνα μὴ ἐπιβαρῶ …
- 6:10ὡς λυπούμενοι ἀεὶ δὲ χαίροντες, ὡς πτωχοὶ πολλοὺς …
- 7:8ὅτι εἰ καὶ ἐλύπησα ὑμᾶς ἐν τῇ ἐπιστολῇ, οὐ μεταμέλομαι· …
- 7:8… ἐπιστολὴ ἐκείνη εἰ καὶ πρὸς ὥραν ἐλύπησεν ὑμᾶς),
- 7:9νῦν χαίρω, οὐχ ὅτι ἐλυπήθητε, ἀλλ’ ὅτι ἐλυπήθητε εἰς μετάνοιαν, ἐλυπήθητε …
- 7:9… χαίρω, οὐχ ὅτι ἐλυπήθητε, ἀλλ’ ὅτι ἐλυπήθητε εἰς μετάνοιαν, ἐλυπήθητε γὰρ κατὰ θεόν, …
- 7:9… ἐλυπήθητε, ἀλλ’ ὅτι ἐλυπήθητε εἰς μετάνοιαν, ἐλυπήθητε γὰρ κατὰ θεόν, ἵνα ἐν μηδενὶ …
- 7:11… γὰρ αὐτὸ τοῦτο τὸ κατὰ θεὸν λυπηθῆναι πόσην κατειργάσατο ὑμῖν σπουδήν, ἀλλὰ ἀπολογίαν, …
Éphésiens
1- 4:30καὶ μὴ λυπεῖτε τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον τοῦ θεοῦ, …
1 Thessaloniciens
1- 4:13… ἀδελφοί, περὶ τῶν κοιμωμένων, ἵνα μὴ λυπῆσθε καθὼς καὶ οἱ λοιποὶ οἱ μὴ …
1 Pierre
1- 1:6… ᾧ ἀγαλλιᾶσθε, ὀλίγον ἄρτι εἰ δέον λυπηθέντες ἐν ποικίλοις πειρασμοῖς,