μόνος
Adjectif · monos (monos)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
μόνος, η, ον :
A adj. seul, c. à d.
I seul, unique,
Il. 2, 212 ;
9, 477, etc. ;
Od. 16, 118,
etc. ; Hés.
Th. 143,
O. 96 ;
joint à εἷς, μία,
ἕν, Od. 23,
227 ; Hdt. 1,
38 ; à πρῶτος, Phalar. Ep. 2, p. 6, 26 ;
avec le gén. seul d’entre, etc. Eschl. (Ar. Ran. 1392), etc. ||
II solitaire, isolé,
Eschl. Suppl.
748 ; Soph.
Ph. 172 ;
avec un gén. isolé de, privé de,
Soph. Aj.
510 ||
B adv.
I μόνον :
1 seulement, Att. ; οὐ μόνον... ἀλλά,
Att. non seulement... mais encore ;
οὐ μόνον, au sens
de οὐ μόνον οὐ, non seulement...
ne pas, Xén. Cyr. 8, 8, 16 et 17 ;
Hell. 3, 2,
21 ; Dém. 497,
13 ; οὐ μόνον γε... ἀλλὰ καί,
Xén. Cyr.
1, 6, 17, non seulement certes..., mais
encore ; cf. Plat. Leg. 752a ; μόνον οὐ, Ar. Vesp. 516, Eccl. 538 ; Pol. 3, 64, 5, etc. ; μονονουχί,
Luc. Tim.
12 ; μόνον δ’
οὐχί, Pol. 3,
64, 4, peu s’en faut que, presque ||
2 seulement, du moins,
avec l’opt. Eschl. Ch. 244 ; avec l’impér.
Eschl. Suppl.
1012 ; μόνον
μή, Xén. Conv. 8, 6 ; μὴ μόνον, Eur. Cycl. 219, que
seulement... ne, que du moins... ne, pourvu que... ne, à moins
que... ||
II acc. pl. fém. μόνας
dans la loc. κατὰ
μόνας, à soi seul, séparément, Thc.
1, 32 et 37 ; Xén. Mem. 3, 7, 4 ; Plat.
Leg. 942a, etc. ||
Sup. μονώτατος, Ar. Pl. 182, Eq. 352 ; Thcr. Idyl. 15, 137 ||
E Ion. épq. et poét. μοῦνος,
seule forme dans Hom. ; alternant avec μόνος dans
Soph. O.R.
1418 ; dor.
μῶνος, Thcr.
Idyl. 20, 45 ;
fém. éol. μόνα,
Sapph. 52
Bgk.
Étym.
p. *μόνϝος,
p.-ê. indo-europ. *mon-uo-,
de la R. *men- petit, cf.
μανός.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
263 occurrences
Matthieu
13- 4:4… ἀποκριθεὶς εἶπεν· Γέγραπται· Οὐκ ἐπ’ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ὁ ἄνθρωπος, ἀλλ’ ἐπὶ παντὶ …
- 4:10… τὸν θεόν σου προσκυνήσεις καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις.
- 5:47καὶ ἐὰν ἀσπάσησθε τοὺς ἀδελφοὺς ὑμῶν μόνον, τί περισσὸν ποιεῖτε; οὐχὶ καὶ οἱ …
- 8:8… μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθῃς· ἀλλὰ μόνον εἰπὲ λόγῳ, καὶ ἰαθήσεται ὁ παῖς …
- 9:21ἔλεγεν γὰρ ἐν ἑαυτῇ· Ἐὰν μόνον ἅψωμαι τοῦ ἱματίου αὐτοῦ σωθήσομαι.
- 12:4… μετ’ αὐτοῦ, εἰ μὴ τοῖς ἱερεῦσιν μόνοις;
- 14:23… κατ’ ἰδίαν προσεύξασθαι. ὀψίας δὲ γενομένης μόνος ἦν ἐκεῖ.
- 14:36καὶ παρεκάλουν αὐτὸν ἵνα μόνον ἅψωνται τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ· …
- 17:8… οὐδένα εἶδον εἰ μὴ αὐτὸν Ἰησοῦν μόνον.
- 18:15… ἔλεγξον αὐτὸν μεταξὺ σοῦ καὶ αὐτοῦ μόνου. ἐάν σου ἀκούσῃ, ἐκέρδησας τὸν ἀδελφόν …
- 21:19… εὗρεν ἐν αὐτῇ εἰ μὴ φύλλα μόνον, καὶ λέγει αὐτῇ· Μηκέτι ἐκ σοῦ …
- 21:21… ἔχητε πίστιν καὶ μὴ διακριθῆτε, οὐ μόνον τὸ τῆς συκῆς ποιήσετε, ἀλλὰ κἂν …
- 24:36… ὁ υἱός, εἰ μὴ ὁ πατὴρ μόνος.
Marc
6- 4:10Καὶ ὅτε ἐγένετο κατὰ μόνας, ἠρώτων αὐτὸν οἱ περὶ αὐτὸν σὺν …
- 5:36… λαλούμενον λέγει τῷ ἀρχισυναγώγῳ· Μὴ φοβοῦ, μόνον πίστευε.
- 6:8… αἴρωσιν εἰς ὁδὸν εἰ μὴ ῥάβδον μόνον, μὴ ἄρτον, μὴ πήραν, μὴ εἰς …
- 6:47… ἐν μέσῳ τῆς θαλάσσης, καὶ αὐτὸς μόνος ἐπὶ τῆς γῆς.
- 9:2… αὐτοὺς εἰς ὄρος ὑψηλὸν κατ’ ἰδίαν μόνους. καὶ μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν,
- 9:8… οὐκέτι οὐδένα εἶδον ἀλλὰ τὸν Ἰησοῦν μόνον μεθ’ ἑαυτῶν.
Luc
10- 4:4… Ἰησοῦς· Γέγραπται ὅτι Οὐκ ἐπ’ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ὁ ἄνθρωπος.
- 4:8… τὸν θεόν σου προσκυνήσεις καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις.
- 5:21… τίς δύναται ἁμαρτίας ἀφεῖναι εἰ μὴ μόνος ὁ θεός;
- 6:4… οὓς οὐκ ἔξεστιν φαγεῖν εἰ μὴ μόνους τοὺς ἱερεῖς;
- 8:50… Ἰησοῦς ἀκούσας ἀπεκρίθη αὐτῷ· Μὴ φοβοῦ, μόνον πίστευσον, καὶ σωθήσεται.
- 9:18… ἐν τῷ εἶναι αὐτὸν προσευχόμενον κατὰ μόνας συνῆσαν αὐτῷ οἱ μαθηταί, καὶ ἐπηρώτησεν …
- 9:36… τῷ γενέσθαι τὴν φωνὴν εὑρέθη Ἰησοῦς μόνος. καὶ αὐτοὶ ἐσίγησαν καὶ οὐδενὶ ἀπήγγειλαν …
- 10:40… μέλει σοι ὅτι ἡ ἀδελφή μου μόνην με κατέλειπεν διακονεῖν; εἰπὲ οὖν αὐτῇ …
- 24:12… μνημεῖον· καὶ παρακύψας βλέπει τὰ ὀθόνια μόνα· καὶ ἀπῆλθεν πρὸς αὑτὸν θαυμάζων τὸ …
- 24:18… ὀνόματι Κλεοπᾶς εἶπεν πρὸς αὐτόν· Σὺ μόνος παροικεῖς Ἰερουσαλὴμ καὶ οὐκ ἔγνως τὰ …
Jean
14- 5:18… αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι ἀποκτεῖναι ὅτι οὐ μόνον ἔλυε τὸ σάββατον, ἀλλὰ καὶ πατέρα …