νύξ
Nom · nuks (nuks)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
νύξ, νυκτός
(ἡ) nuit :
1 p.
opp. au jour : νύκτα
φυλάσσειν, Il. 10, 312 ; Od. 5, 466 ; 22, 195, passer
la nuit à veiller ; νύκτα, Hdt. 1, 181, pendant la
nuit, de nuit ; νυκτός, Od. 13, 278 ; Hdt. 9, 10, de nuit, la
nuit ; τῆς νυκτός, Xén. An. 5, 7, 14, dans la nuit ; νυκτί, Od. 15, 34, la nuit, de nuit ; avec
prép. ἀνὰ νύκτα, Il. 14, 80, de nuit ;
διὰ νύκτα, Od.
19, 66, la nuit durant ; εἰς νύκτα, εἰς τὴν νύκτα, Xén. Cyn. 11, 4 ; Hell. 4, 6, 7, à la tombée de la nuit ; ὑπὸ νύκτα = lat.
sub noctem, Thc.
4, 67 ; Xén.
Ages. 2, 19 ;
μετὰ νύκτας, Pd.
N. 6, 11, de
nuit ; ἐκ νυκτός, Xén. Cyr. 1, 4, 2, à la tombée de la nuit ; ἐκ νυκτὸς εἰς νύκτα, Plat.
Ax. 368b, d’une nuit à
l’autre ; πόρρω τῶν νυκτῶν, Plat. Prot. 310c, jusque bien avant
dans la nuit ; ἐν νυκτί, ἐν τῇ νυκτί,
Att. dans la nuit ; ἐπὶ
νυκτί, Il. 8,
529, de nuit ; joint à
ἡμέρα ou
ἦμαρ : ἐφ’ ἡμέρῃ
ἠδ’ ἐπὶ νυκτί, Hés. O. 102, de jour
et de nuit ; νύκτας τε
καὶ ἦμαρ, Il. 5, 490 ; νύκτας τε καὶ
ἡμέρας, Plat. Theæt. 151a, m. sign. ; particul. au plur. les heures de la nuit divisées en trois parties égales, Il. 10, 253 ; τρίχα νυκτὸς ἔην, Od.
12, 312 ; 14,
483, c’était la troisième partie, c. à
d. le dernier tiers de la nuit, vers le matin ; μέσαι νύκτες, Thc.
8, 201, minuit ; ἐν
μέσῳ νυκτῶν, Plat. Prot. 310d, à minuit ||
2 p.
ext. la nuit, c. synon. de ce qui
est sombre, effrayant, menaçant : νυκτὶ
ἐοικώς, Il. 1,
47, (Apollon irrité) semblable à la sombre nuit ||
3 en
gén. obscurité, ténèbres : νυκτὶ
καλύπτειν, Il. 5, 23, cacher dans la nuit ou l’obscurité, c. à d.
rendre invisible ; particul. la nuit de
la mort, les ténèbres de la mort, Hom. ;
d’où les enfers, royaume de la nuit et
des ténèbres, Eur. El. 862 ||
E Dat. plur. poét. νύκτεσσιν,
Pd. P.
4, 232.
Étym.
indo-europ. *nekwt-, *nokwt-, nuit, *negwh-, devenir
obscur ; cf. lat. nox, sscr. nák, p. *nakt, gotique nahts.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
325 occurrences
Matthieu
9- 2:14… τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ νυκτὸς καὶ ἀνεχώρησεν εἰς Αἴγυπτον,
- 4:2καὶ νηστεύσας ἡμέρας τεσσεράκοντα καὶ νύκτας τεσσεράκοντα ὕστερον ἐπείνασεν.
- 12:40… τοῦ κήτους τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας, οὕτως ἔσται ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου …
- 12:40… τῆς γῆς τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας.
- 14:25τετάρτῃ δὲ φυλακῇ τῆς νυκτὸς ἦλθεν πρὸς αὐτοὺς περιπατῶν ἐπὶ τὴν …
- 25:6μέσης δὲ νυκτὸς κραυγὴ γέγονεν· Ἰδοὺ ὁ νυμφίος, ἐξέρχεσθε …
- 26:31… ὑμεῖς σκανδαλισθήσεσθε ἐν ἐμοὶ ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ, γέγραπται γάρ· Πατάξω τὸν ποιμένα, …
- 26:34… λέγω σοι ὅτι ἐν ταύτῃ τῇ νυκτὶ πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι τρὶς ἀπαρνήσῃ με.
- 28:13λέγοντες· Εἴπατε ὅτι Οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ νυκτὸς ἐλθόντες ἔκλεψαν αὐτὸν ἡμῶν κοιμωμένων·
Marc
4- 4:27καὶ καθεύδῃ καὶ ἐγείρηται νύκτα καὶ ἡμέραν, καὶ ὁ σπόρος βλαστᾷ …
- 5:5καὶ διὰ παντὸς νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἐν τοῖς μνήμασιν καὶ …
- 6:48… ἐναντίος αὐτοῖς, περὶ τετάρτην φυλακὴν τῆς νυκτὸς ἔρχεται πρὸς αὐτοὺς περιπατῶν ἐπὶ τῆς …
- 14:30… σοι ὅτι σὺ σήμερον ταύτῃ τῇ νυκτὶ πρὶν ἢ δὶς ἀλέκτορα φωνῆσαι τρίς …
Luc
7- 2:8… αὐτῇ ἀγραυλοῦντες καὶ φυλάσσοντες φυλακὰς τῆς νυκτὸς ἐπὶ τὴν ποίμνην αὐτῶν.
- 2:37… τοῦ ἱεροῦ νηστείαις καὶ δεήσεσιν λατρεύουσα νύκτα καὶ ἡμέραν.
- 5:5… ἀποκριθεὶς Σίμων εἶπεν· Ἐπιστάτα, δι’ ὅλης νυκτὸς κοπιάσαντες οὐδὲν ἐλάβομεν, ἐπὶ δὲ τῷ …
- 12:20… αὐτῷ ὁ θεός· Ἄφρων, ταύτῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσιν ἀπὸ σοῦ· …
- 17:34λέγω ὑμῖν, ταύτῃ τῇ νυκτὶ ἔσονται δύο ἐπὶ κλίνης μιᾶς, ὁ …
- 18:7… αὐτοῦ τῶν βοώντων αὐτῷ ἡμέρας καὶ νυκτός, καὶ μακροθυμεῖ ἐπ’ αὐτοῖς;
- 21:37… ἐν τῷ ἱερῷ διδάσκων, τὰς δὲ νύκτας ἐξερχόμενος ηὐλίζετο εἰς τὸ ὄρος τὸ …
Jean
6- 3:2οὗτος ἦλθεν πρὸς αὐτὸν νυκτὸς καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ῥαββί, οἴδαμεν ὅτι …
- 9:4… πέμψαντός με ἕως ἡμέρα ἐστίν· ἔρχεται νὺξ ὅτε οὐδεὶς δύναται ἐργάζεσθαι.
- 11:10ἐὰν δέ τις περιπατῇ ἐν τῇ νυκτί, προσκόπτει, ὅτι τὸ φῶς οὐκ ἔστιν …
- 13:30… ψωμίον ἐκεῖνος ἐξῆλθεν εὐθύς. ἦν δὲ νύξ.
- 19:39… καὶ Νικόδημος, ὁ ἐλθὼν πρὸς αὐτὸν νυκτὸς τὸ πρῶτον, φέρων μίγμα σμύρνης καὶ …
- 21:3… τὸ πλοῖον, καὶ ἐν ἐκείνῃ τῇ νυκτὶ ἐπίασαν οὐδέν.
Actes
16- 5:19ἄγγελος δὲ κυρίου διὰ νυκτὸς ἤνοιξε τὰς θύρας τῆς φυλακῆς ἐξαγαγών …
- 9:24… καὶ τὰς πύλας ἡμέρας τε καὶ νυκτὸς ὅπως αὐτὸν ἀνέλωσιν·
- 9:25λαβόντες δὲ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ νυκτὸς διὰ τοῦ τείχους καθῆκαν αὐτὸν χαλάσαντες …
- 12:6… ἤμελλεν προαγαγεῖν αὐτὸν ὁ Ἡρῴδης, τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ ἦν ὁ Πέτρος κοιμώμενος μεταξὺ …