παῖς
Nom · pés (païs)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
παῖς, voc.
παῖ, gén.
παιδός (ὁ, ἡ)
I enfant :
1 avec
idée de parenté, fils ou fille,
Il. 1, 20 ;
2, 205, etc. ;
Plat. Leg.
788a,
etc. ; π.
παιδός, Il. 20,
308, petit-fils ; παίδων παῖδες,
Pd. N.
7, 147, etc. ;
Plat. Rsp.
362d,
petits-fils, petites-filles ; ὦ παῖ,
Eschl. Ch.
896, mon fils, mon enfant, t. d’amitié quand on s’adresse à un plus jeune ;
en parl. d’animaux, petit, Eschl. Ag. 50, Pers. 578 ; en parl. de choses
(le vin, enfant de la vigne, Pd. N. 9, 124 ; l’écho, enfant des
montagnes, Eur. Hec. 1110, etc.) ; périphr.
δυστήνων παῖδες, Il. 21, 151, les enfants
des malheureux, c. à d. les malheureux ;
Λυδῶν παῖδες, Hdt. 1, 27, les enfants des
Lydiens, c. à d. les Lydiens ;
p. anal. οἱ παῖδες
Ἀσκληπιοῦ, Plat. Rsp. 407e, les enfants d’Asklèpios, c. à
d. les médecins ; οἱ ζωγράφων
παῖδες, Plat. Leg. 769b ; οἱ ῥητόρων π.
Luc. Gymn.
19, les peintres, les orateurs ||
2 avec
idée d’âge, jeune garçon, petite fille ; au pl. enfants, Il.
2, 289, etc. ;
Od. 4, 665,
etc., avec un
subst. παῖς συφορϐός, Il. 21, 282, un jeune
porcher ; p. opp. à μειράκιον καὶ ἀνὴρ καὶ πρεσϐύτης, Xén. Conv. 4, 17 ; cf. Xén. Cyr. 8, 7, 6 ; ἐκ παιδός,
Plat. Rsp.
374c,
etc. dès l’enfance ; ἐκ παίδων εὐθύς, Plat.
Leg. 694d, dès la plus tendre
enfance ; ἐν παιδί, Hdn 6, 8, 2 ; ou ἐν παισί (p. opp. à ἐν ἀνδράσι)
DC. 56, 36,
dans l’enfance ; fig. c. à d. simple, ignorant, Luc. Per. 11, etc. ||
II jeune esclave,
serviteur (cf. franç. garçon), Eschl. Ch. 652 ; Ar. Nub. 18, etc. ; Plat. Charm. 155a, etc. ||
E Gén. pl. att. παίδων,
dor. παιδῶν,
Gr. cor. p. 317 ; dat.
παισί, épq.
παίδεσσι, Od.
3, 381. Éol.
πάϊς, Il.
2, 609 ; 5,
704, etc. ; voc. πάϊ, Od. 24, 124, avec [ῑ] à l’arsis ; gén.
πάϊδος, Epigr.
(Luc. Conv.
41) ; dat.
πάϊδι, Anacr.
17 ; acc.
πάϊν, A. Rh.
4, 697 ; Anth.
3, 8, etc.
Étym.
p. *παϝ-ι-δ-,
de la R. indo-europ. *peh₂-u-,
peu, petit ; cf. παῦρος, lat. parvus, paucus, angl.
few.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
477 occurrences
Matthieu
8- 2:16… λίαν, καὶ ἀποστείλας ἀνεῖλεν πάντας τοὺς παῖδας τοὺς ἐν Βηθλέεμ καὶ ἐν πᾶσι …
- 8:6καὶ λέγων· Κύριε, ὁ παῖς μου βέβληται ἐν τῇ οἰκίᾳ παραλυτικός, …
- 8:8… μόνον εἰπὲ λόγῳ, καὶ ἰαθήσεται ὁ παῖς μου·
- 8:13… ἐπίστευσας γενηθήτω σοι· καὶ ἰάθη ὁ παῖς ἐν τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ.
- 12:18Ἰδοὺ ὁ παῖς μου ὃν ᾑρέτισα, ὁ ἀγαπητός μου …
- 14:2καὶ εἶπεν τοῖς παισὶν αὐτοῦ· Οὗτός ἐστιν Ἰωάννης ὁ βαπτιστής· …
- 17:18… αὐτοῦ τὸ δαιμόνιον· καὶ ἐθεραπεύθη ὁ παῖς ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης.
- 21:15… τὰ θαυμάσια ἃ ἐποίησεν καὶ τοὺς παῖδας τοὺς κράζοντας ἐν τῷ ἱερῷ καὶ …
Luc
9- 1:54ἀντελάβετο Ἰσραὴλ παιδὸς αὐτοῦ, μνησθῆναι ἐλέους,
- 1:69… κέρας σωτηρίας ἡμῖν ἐν οἴκῳ Δαυὶδ παιδὸς αὐτοῦ,
- 2:43… τῷ ὑποστρέφειν αὐτοὺς ὑπέμεινεν Ἰησοῦς ὁ παῖς ἐν Ἰερουσαλήμ, καὶ οὐκ ἔγνωσαν οἱ …
- 7:7… ἀλλὰ εἰπὲ λόγῳ, καὶ ἰαθήτω ὁ παῖς μου·
- 8:51… καὶ Ἰάκωβον καὶ τὸν πατέρα τῆς παιδὸς καὶ τὴν μητέρα.
- 8:54… τῆς χειρὸς αὐτῆς ἐφώνησεν λέγων· Ἡ παῖς, ἔγειρε.
- 9:42… πνεύματι τῷ ἀκαθάρτῳ, καὶ ἰάσατο τὸν παῖδα καὶ ἀπέδωκεν αὐτὸν τῷ πατρὶ αὐτοῦ.
- 12:45… μου ἔρχεσθαι, καὶ ἄρξηται τύπτειν τοὺς παῖδας καὶ τὰς παιδίσκας, ἐσθίειν τε καὶ …
- 15:26καὶ προσκαλεσάμενος ἕνα τῶν παίδων ἐπυνθάνετο τί ἂν εἴη ταῦτα·
Jean
1- 4:51… αὐτοῦ ὑπήντησαν αὐτῷ λέγοντες ὅτι ὁ παῖς αὐτοῦ ζῇ.
Actes
6- 3:13… θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν, ἐδόξασεν τὸν παῖδα αὐτοῦ Ἰησοῦν, ὃν ὑμεῖς μὲν παρεδώκατε …
- 3:26ὑμῖν πρῶτον ἀναστήσας ὁ θεὸς τὸν παῖδα αὐτοῦ ἀπέστειλεν αὐτὸν εὐλογοῦντα ὑμᾶς ἐν …
- 4:25… ἡμῶν διὰ πνεύματος ἁγίου στόματος Δαυὶδ παιδός σου εἰπών· Ἱνατί ἐφρύαξαν ἔθνη καὶ …
- 4:27… τῇ πόλει ταύτῃ ἐπὶ τὸν ἅγιον παῖδά σου Ἰησοῦν, ὃν ἔχρισας, Ἡρῴδης τε …
- 4:30… γίνεσθαι διὰ τοῦ ὀνόματος τοῦ ἁγίου παιδός σου Ἰησοῦ.
- 20:12ἤγαγον δὲ τὸν παῖδα ζῶντα, καὶ παρεκλήθησαν οὐ μετρίως.