στόμα

Nom · stoma (stoma)

Notice Bailly

Lexique du grec ancien

στόμα, ατος (τὸ)
A bouche :
I la bouche, partie du corps, chez l’homme, Od. 11, 425 ; Xén. Mem. 2, 6, 32, etc. ; au plur. au sens du sg. Soph. Tr. 938 ; A. Rh. 4, 1607 ; Nic. Al. 210, etc. ; et chez les animaux, Hés. Sc. 146, 389 ; Eschl. Pers. 193 ; Soph. Ph. 1156 ; Xén. Eq. 6, 9, etc. ; p. ext. face, visage : ἐξεκυλίσθη ἐπὶ στόμα, Il. 6, 43, il roula tombant sur la face ; πεσεῖν ἐπὶ στόμα, Plut. Demetr. 29, etc. tomber sur la face ; ἐπὶ στόμα ὠθεῖν, Il. 16, 410, faire tomber qqn sur la face ; κατὰ στόμα, Eschl. Ch. 573 ; κατὰ τὸ στόμα, Plat. Leg. 855d, en face ; p. anal. :
1 face, front d’une armée, Xén. An. 3, 4, 43, etc. ; p. opp. à οὐρά, Xén. An. 3, 4, 42, etc. ; κατὰ στόμα, Hdt. 8, 11 ; Eur. Rhes. 491, en face, de front ; p. opp. à ἐν δεξιᾷ et ἐν ἀριστερᾷ, Xén. An. 5, 2, 26 ||
2 en parl. d’une arme, pointe, Il. 15, 389 ; Athénée méc. 24, 2 ; ou tranchant, Philstr. 732 ; NT. Luc. 21, 24, etc. ||
II la bouche comme organe de l’alimentation : τι ἐς τὸ στόμα λαμϐάνειν, Xén. Mem. 3, 14, 5, porter qqe ch. (des aliments) à sa bouche ; κορέσαι στόμα, Soph. Ph. 1156, litt. rassasier sa bouche ; fig. ce qui sert à engloutir, à dévorer, gouffre : πόντιον, Eur. Rhes. 436, gouffre de la mer ; πολέμοιο, Il. 10, 8 ; ou ὑσμίνης, Il. 20, 359, gouffre de la guerre, du combat (c. à d. l’endroit où la guerre, où le combat dévorent le plus de victimes) ||
III la bouche comme organe de la parole, Il. 2, 489 ; Pd. N. 10, 35 ; Att. en gén., etc. : στόμα οἴγειν, Eschl. Pr. 612, ouvrir la bouche ; λύειν, Eur. Hipp. 1060 ; Isocr. 252c, délier la bouche ; κινεῖν, Soph. O.C. 1277, mettre la bouche en mouvement ; διαίρειν, Dém. 375, 14, ouvrir la bouche ; κλῄειν, Eur. Ph. 865, ou συγκλῄειν, Ar. Th. 40, fermer la bouche ; κοιμᾶν, Eschl. Ag. 1247, laisser reposer sa bouche ; σῖγα ἔχειν, Eur. Hipp. 660, etc. tenir sa bouche silencieuse ; δάκνειν, Eschl. fr. 293 ; Soph. Tr. 977, se mordre la bouche pour ne pas parler ; ἀπὸ στόματος εἰπεῖν, Xén. Mem. 3, 6, 9, etc. ; Plat. Theæt. 142d ; Plut. Sol. 8, etc. ; ou ἐν στόματι λέγειν, Ar. Ach. 198, parler de bouche, de mémoire ; διὰ στόματος ἔχειν, Xén. Cyr. 1, 4, 25 ; Plut. Fab. 26, M. 697c, etc. ; ou ἀνὰ στόμα ἔχειν, Eur. Andr. 95 ; ou διὰ στόμα ἔχειν, Ar. Lys. 855 ; ou διὰ στόμα ἄγεσθαι, Il. 14, 91 ; ou ἐν στόματι ἔχειν, Il. 2, 250, avoir sans cesse à la bouche ; διὰ στόματος εἶναι ou γίγνεσθαι, Thcr. Idyl. 12, 21 ; Arstt. (Plut. M. 115c) ; Luc. Lex. 23 ; au plur. διὰ στομάτων ἔρχεσθαι, Thgn. 18 ; cf. Plat. Rsp. 463e, etc. venir sans cesse sur les lèvres, en parl. d’une parole, d’un propos, etc. ; ἐν στόμασι κεῖσθαι, Thgn. 240, être dans toutes les bouches ; ἐλθεῖν ἐπὶ στόμα, Eschl. fr. 326 ; Plat. Rsp. 563c, venir à la bouche, en parl. d’une pensée, d’une parole ; ἐξ ἑνὸς στόματος, Ar. Eq. 670 ; Plat. Rsp. 364a, etc. ; ou ἀφ’ ἑνὸς στόματος, Anth. 11, 159 ; ou ἐν ἑνὶ στόματι, NT. Rom. 15, 6, d’une seule voix ; p. suite, parole, langage, Soph. O.R. 426, 706 ; O.C. 671 ; fr. 669 Dind. ; Eur. Or. 592 ; Thcr. Idyl. 8, 81, etc. ; στόμα ἀνόσιον, Soph. O.C. 981, langage impie ; στόμα θεῖον, Soph. O.C. 603, bouche ou voix des dieux, oracle ||
B p. anal. embouchure d’un fleuve, Il. 12, 24 ; Od. 5, 441 ; Eschl. Pr. 846 ; Hdt. 1, 202, etc. ; Thc. 4, 102 ; Xén. An. 6, 2, 1, etc. ; de la mer, Pd. P. 4, 302 ; Hdt. 4, 85 ; Thc. 4, 75 ; Xén. An. 6, 4, 1, etc. ; p. ext. orifice, ouverture, entrée (d’un port, Od. 10, 90 ; Thc. 7, 5, 6, etc. ; Xén. Hell. 1, 5, 15, etc. ; d’un golfe, Thc. 4, 49 ; d’une ville, Soph. Ant. 119 ; d’une rue, Xén. Cyr. 2, 4, 4 ; d’une maison, Xén. An. 4, 5, 25 ; d’un organe (matrice, Hpc. 604, 24, etc. ; estomac, Nic. Al. 20, etc.)) ; p. suite, bord d’un rempart, Eur. Ph. 1166, etc. ; fig. στ. τοῦ βίου, Xén. 11, 1, terme de la vie ||
E Éol. στύμα, Thcr. Idyl. 29, 25.
Étym. indo-europ. *steh₃-mn-, bouche ; cf. zend staman, bouche d’un chien ; v. στόμαχος.

Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.

Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗

538 occurrences

  1. Matthieu

    11
  2. 4:4… ἀλλ’ ἐπὶ παντὶ ῥήματι ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος θεοῦ.
  3. 5:2καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ ἐδίδασκεν αὐτοὺς λέγων·
  4. 12:34… γὰρ τοῦ περισσεύματος τῆς καρδίας τὸ στόμα λαλεῖ.
  5. 13:35… προφήτου λέγοντος· Ἀνοίξω ἐν παραβολαῖς τὸ στόμα μου, ἐρεύξομαι κεκρυμμένα ἀπὸ καταβολῆς.
  6. 15:11οὐ τὸ εἰσερχόμενον εἰς τὸ στόμα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ τὸ ἐκπορευόμενον …
  7. 15:11… ἄνθρωπον, ἀλλὰ τὸ ἐκπορευόμενον ἐκ τοῦ στόματος τοῦτο κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον.
  8. 15:17… ὅτι πᾶν τὸ εἰσπορευόμενον εἰς τὸ στόμα εἰς τὴν κοιλίαν χωρεῖ καὶ εἰς …
  9. 15:18τὰ δὲ ἐκπορευόμενα ἐκ τοῦ στόματος ἐκ τῆς καρδίας ἐξέρχεται, κἀκεῖνα κοινοῖ …
  10. 17:27… πρῶτον ἰχθὺν ἆρον, καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ εὑρήσεις στατῆρα· ἐκεῖνον λαβὼν δὸς …
  11. 18:16… ἔτι ἕνα ἢ δύο, ἵνα ἐπὶ στόματος δύο μαρτύρων ἢ τριῶν σταθῇ πᾶν …
  12. 21:16… αὐτοῖς· Ναί. οὐδέποτε ἀνέγνωτε ὅτι Ἐκ στόματος νηπίων καὶ θηλαζόντων κατηρτίσω αἶνον;
  13. Luc

    9
  14. 1:64ἀνεῴχθη δὲ τὸ στόμα αὐτοῦ παραχρῆμα καὶ ἡ γλῶσσα αὐτοῦ, …
  15. 1:70καθὼς ἐλάλησεν διὰ στόματος τῶν ἁγίων ἀπ’ αἰῶνος προφητῶν αὐτοῦ,
  16. 4:22… τῆς χάριτος τοῖς ἐκπορευομένοις ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ, καὶ ἔλεγον· Οὐχὶ υἱός ἐστιν …
  17. 6:45… ἐκ γὰρ περισσεύματος καρδίας λαλεῖ τὸ στόμα αὐτοῦ.
  18. 11:54ἐνεδρεύοντες αὐτὸν θηρεῦσαί τι ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ.
  19. 19:22λέγει αὐτῷ· Ἐκ τοῦ στόματός σου κρίνω σε, πονηρὲ δοῦλε· ᾔδεις …
  20. 21:15ἐγὼ γὰρ δώσω ὑμῖν στόμα καὶ σοφίαν ᾗ οὐ δυνήσονται ἀντιστῆναι …
  21. 21:24καὶ πεσοῦνται στόματι μαχαίρης καὶ αἰχμαλωτισθήσονται εἰς τὰ ἔθνη …
  22. 22:71… χρείαν; αὐτοὶ γὰρ ἠκούσαμεν ἀπὸ τοῦ στόματος αὐτοῦ.
  23. Jean

    1
  24. 19:29… ὄξους ὑσσώπῳ περιθέντες προσήνεγκαν αὐτοῦ τῷ στόματι.
  25. Actes

    12
  26. 1:16… προεῖπε τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον διὰ στόματος Δαυὶδ περὶ Ἰούδα τοῦ γενομένου ὁδηγοῦ …
  27. 3:18ὁ δὲ θεὸς ἃ προκατήγγειλεν διὰ στόματος πάντων τῶν προφητῶν παθεῖν τὸν χριστὸν …
  28. 3:21… πάντων ὧν ἐλάλησεν ὁ θεὸς διὰ στόματος τῶν ἁγίων ἀπ’ αἰῶνος αὐτοῦ προφητῶν.
  29. 4:25… τοῦ πατρὸς ἡμῶν διὰ πνεύματος ἁγίου στόματος Δαυὶδ παιδός σου εἰπών· Ἱνατί ἐφρύαξαν …
  30. 8:32… αὐτὸν ἄφωνος, οὕτως οὐκ ἀνοίγει τὸ στόμα αὐτοῦ.
  31. 8:35ἀνοίξας δὲ ὁ Φίλιππος τὸ στόμα αὐτοῦ καὶ ἀρξάμενος ἀπὸ τῆς γραφῆς …
  32. 10:34Ἀνοίξας δὲ Πέτρος τὸ στόμα εἶπεν· Ἐπ’ ἀληθείας καταλαμβάνομαι ὅτι οὐκ …
  33. 11:8… ἢ ἀκάθαρτον οὐδέποτε εἰσῆλθεν εἰς τὸ στόμα μου.
  34. 15:7… ὑμῖν ἐξελέξατο ὁ θεὸς διὰ τοῦ στόματός μου ἀκοῦσαι τὰ ἔθνη τὸν λόγον …