φῶς
Nom · fôs (fôs)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
φῶς, gén.
φωτός (τὸ) lumière :
I au
propre : particul. :
1 lumière du soleil,
Eur. Rhes.
447 ; Plat.
Rsp. 473e, 515e ; d’où soleil, Plut.
M. 693d ||
2 lumière du jour,
Eschl. Ag.
270 ; Eur.
El. 1224 ;
Plat. Rsp.
508c ;
φῶς ἐγένετο, Plat. Prot. 311a, le jour commençait
à poindre ; ou ἔτι
φωτὸς ὄντος, Plat. Phæd. 89c, comme il faisait encore jour ; ἅμα τῷ φωτί, Pol.
1, 45, 6, etc.
dès l’aube, p. opp. à νύξ, Plat. Leg. 775c ; κατὰ φῶς, Xén. Cyr. 3, 3, 25, dans le jour, p. opp.
à νύκτωρ ; au
pl. Plut. M. 368b ; πρὸς φῶς ἄγειν,
Plat. Prot.
320d,
Leg. 724a, etc. mettre au jour ; εἰς φῶς
παριέναι, Plut. Pomp. 16 ; ou εἰς φ. φαίνεσθαι,
Soph. O.R.
1229, paraître à la lumière du jour ;
εἰς φῶς λέγειν, Soph. Ph. 581, etc. dire
ouvertement ; εἰς φῶς ἔρχεσθαι,
Soph. Ph.
625, ou
πρὸς φῶς ἔρχεσθαι, Soph. El. 419, revenir à la lumière (du monde) ; τὸ φῶς ὁρᾶν, Soph.
O.R. 375 ;
βλέπειν, Eur.
Hec. 668, voir
la lumière du jour, c. à d. vivre
||
3 lumière des étoiles et
de la lune, Plat. Rsp. 516b, Crat. 409b ||
4 éclair, Spt. Job 37, 3 ||
5 lumière du feu,
Eur. Ph.
346, Bacch.
1081 ; d’où
feu, Xén. Cyr.
7, 5, 10 ; Hell. 6, 2, 29 ;
NT. Marc.
14, 54, etc.
||
6 lumière des flambeaux,
des torches, Eschl. Ag. 283 ; Xén. Conv. 7, 4 ; Plut. Cæs. 69, etc. ; d’où lumières
ou torches, Xén.
Hell. 5, 1,
8 ; particul. au plur. Plut. Ant. 26, Pel. 12, etc. ||
7 lumière des yeux,
Eur. Ion
189 ; d’où
œil, Eur. Cycl.
629 ; blâmé en ce
sens par Plut. M. 153b ||
II au
plur. τὰ φῶτα, jours d’une maison,
fenêtres, Plut. M. 515b ||
III fig. :
1 publicité, vie publique,
Xén. Ages.
9, 1 ; NT.
Matth. 10, 27
||
2 lumière (de la vérité,
etc.) Eur.
I.T. 1026 ;
Spt. Hos.
10, 13 ; Plut.
M. 77d ||
3 exposition lumineuse,
Philstr. V.
soph. 1, 509 ; Thém. 2, 20 ; particul. aperçus lumineux (sur
l’histoire chez Thucydide) DH.
Thuc. 2, 9, 4
||
4 bonheur, joie, salut,
Soph. El.
1346 ; Anth.
6, 267 ||
5 gloire, parure,
Soph. fr. 497 ;
Plut. Cic.
20 ||
E φῶς est le mot de la prose att. au
lieu de φάος et de φόως poét. ; on le trouve également chez les Trag.,
seul. au nom. acc. sg. ; dat.
φωτί inus. ;
seul. dat. poét. avec sync. et contract.
dans ἐν φῷ (p. ἐν φωτί) Eur. (EM. 803, 45) ; de même dans une
inscr. att. CIA. 2, 793 c, 4 (357 av. J.-C.) ; v.
Meisterh. p. 114, 16, § 56.
Étym.
contr. de φάος,
v. ce mot.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
235 occurrences
Matthieu
7- 4:16ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκοτίᾳ φῶς εἶδεν μέγα, καὶ τοῖς καθημένοις ἐν …
- 4:16… καθημένοις ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς.
- 5:14Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου. οὐ δύναται πόλις κρυβῆναι …
- 5:16οὕτως λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσιν …
- 6:23… σου σκοτεινὸν ἔσται. εἰ οὖν τὸ φῶς τὸ ἐν σοὶ σκότος ἐστίν, τὸ …
- 10:27… ἐν τῇ σκοτίᾳ, εἴπατε ἐν τῷ φωτί· καὶ ὃ εἰς τὸ οὖς ἀκούετε, …
- 17:2… ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο λευκὰ ὡς τὸ φῶς.
Marc
1- 14:54… τῶν ὑπηρετῶν καὶ θερμαινόμενος πρὸς τὸ φῶς.
Luc
6- 2:32 φῶς εἰς ἀποκάλυψιν ἐθνῶν καὶ δόξαν λαοῦ …
- 8:16… τίθησιν, ἵνα οἱ εἰσπορευόμενοι βλέπωσιν τὸ φῶς.
- 11:35σκόπει οὖν μὴ τὸ φῶς τὸ ἐν σοὶ σκότος ἐστίν.
- 12:3… ἐν τῇ σκοτίᾳ εἴπατε ἐν τῷ φωτὶ ἀκουσθήσεται, καὶ ὃ πρὸς τὸ οὖς …
- 16:8… τούτου φρονιμώτεροι ὑπὲρ τοὺς υἱοὺς τοῦ φωτὸς εἰς τὴν γενεὰν τὴν ἑαυτῶν εἰσιν.
- 22:56… αὐτὸν παιδίσκη τις καθήμενον πρὸς τὸ φῶς καὶ ἀτενίσασα αὐτῷ εἶπεν· Καὶ οὗτος …
Jean
23- 1:4… ἦν, καὶ ἡ ζωὴ ἦν τὸ φῶς τῶν ἀνθρώπων·
- 1:5καὶ τὸ φῶς ἐν τῇ σκοτίᾳ φαίνει, καὶ ἡ …
- 1:7… εἰς μαρτυρίαν, ἵνα μαρτυρήσῃ περὶ τοῦ φωτός, ἵνα πάντες πιστεύσωσιν δι’ αὐτοῦ.
- 1:8οὐκ ἦν ἐκεῖνος τὸ φῶς, ἀλλ’ ἵνα μαρτυρήσῃ περὶ τοῦ φωτός.
- 1:8… φῶς, ἀλλ’ ἵνα μαρτυρήσῃ περὶ τοῦ φωτός.
- 1:9ἦν τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν ὃ φωτίζει πάντα ἄνθρωπον …
- 3:19… δέ ἐστιν ἡ κρίσις ὅτι τὸ φῶς ἐλήλυθεν εἰς τὸν κόσμον καὶ ἠγάπησαν …
- 3:19… ἄνθρωποι μᾶλλον τὸ σκότος ἢ τὸ φῶς, ἦν γὰρ αὐτῶν πονηρὰ τὰ ἔργα.
- 3:20… γὰρ ὁ φαῦλα πράσσων μισεῖ τὸ φῶς καὶ οὐκ ἔρχεται πρὸς τὸ φῶς, …
- 3:20… φῶς καὶ οὐκ ἔρχεται πρὸς τὸ φῶς, ἵνα μὴ ἐλεγχθῇ τὰ ἔργα αὐτοῦ·
- 3:21… ποιῶν τὴν ἀλήθειαν ἔρχεται πρὸς τὸ φῶς, ἵνα φανερωθῇ αὐτοῦ τὰ ἔργα ὅτι …
- 5:35… ἠθελήσατε ἀγαλλιαθῆναι πρὸς ὥραν ἐν τῷ φωτὶ αὐτοῦ·
- 8:12… ὁ Ἰησοῦς λέγων· Ἐγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου· ὁ ἀκολουθῶν ἐμοὶ οὐ …
- 8:12… ἐν τῇ σκοτίᾳ, ἀλλ’ ἕξει τὸ φῶς τῆς ζωῆς.
- 9:5ὅταν ἐν τῷ κόσμῳ ὦ, φῶς εἰμι τοῦ κόσμου.
- 11:9… τῇ ἡμέρᾳ, οὐ προσκόπτει, ὅτι τὸ φῶς τοῦ κόσμου τούτου βλέπει·