ἀληθής
Adjectif · alithis (alêtês)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
ἀ·ληθής, ής, ές
[ᾰ]
I intr. non caché, d’où
vrai :
1 vrai, sincère, franc,
p. opp. à faux, en
parl. de pers. Eschl. Sept. 439 ; Thc. 3, 56 ||
2 loyal, juste, équitable,
Il. 12, 433,
etc. ||
3 en
parl. de choses (oracles, songes,
etc.) véridique, Eschl.
Sept. 692 ;
Soph. Ph.
993 ; Eur.
Ion 1537 ;
p. opp. à ψευδῆ, Eur. I.A. 957 ; ἀληθέα εἰπεῖν, μυθήσασθαι, etc. Il. 6, 382, etc. ;
ἀληθέϊ λόγῳ χρῆσθαι, Hdt. 1, 14, dire la vérité,
parler franchement ; καὶ τοῦτ’ ἄρ’ ἦν
ἀληθές, Eur. I.T. 351, il est donc
vrai ; τὸ ἀληθές, Hdt. 7, 139, τἀληθές, Soph. El. 679 ; Tr. 453, 474 ;
O.R. 944,
etc. ; τὠληθές,
Hdt. 6, 68,
69 ; τὰ ἀληθῆ, d’où τἀληθῆ, Plat. Prot. 323b, etc. la vérité ||
4 adv.
dans les réponses : ἀληθῆ,
Plat. Theæt.
143a,
etc. exactement, justement ||
5 véritable, réel
(p. opp. à apparent ou
à vain) : φίλος ἀ.
Eur. Or.
424, véritable ami ; adv. τὸ ἀληθές,
Plat. Phæd.
102b,
véritablement, en réalité ; mais
(avec changem. d’accent) dans les interr. ἄληθες;
vraiment ? en vérité ? réellement ? Soph.
O.R. 350,
Ant. 758 ;
Ar. Ran.
840, etc. ;
p. suite, qui se réalise :
ἀρὰ ἀ. Eschl.
Sept. 946,
malédiction qui s’accomplit ||
II tr. qui rend franc : οἶνος ἀ.
ἔστι, Plat. Conv. 217e, le vin provoque la franchise ; cf. Arstt. Nic. 4, 7 ||
Cp. -έστερος, Xén. Œc. 16, 4 ; Plat. Rsp. 585b, etc. Sup. -έστατος, Thc. 1, 23, etc. ; Plat. Phæd. 65e, etc. ||
E Dor. ἀλαθής [ᾰᾱ] Pd. O. 2, 92, etc.
Étym.
ἀ, λαθεῖν.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
47 occurrences
Matthieu
1- 22:16… τῶν Ἡρῳδιανῶν λέγοντες· Διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς εἶ καὶ τὴν ὁδὸν τοῦ θεοῦ …
Marc
1- 12:14… ἐλθόντες λέγουσιν αὐτῷ· Διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς εἶ καὶ οὐ μέλει σοι περὶ …
Jean
14- 3:33… τὴν μαρτυρίαν ἐσφράγισεν ὅτι ὁ θεὸς ἀληθής ἐστιν.
- 4:18… ἔχεις οὐκ ἔστιν σου ἀνήρ· τοῦτο ἀληθὲς εἴρηκας.
- 5:31… ἐμαυτοῦ, ἡ μαρτυρία μου οὐκ ἔστιν ἀληθής·
- 5:32… μαρτυρῶν περὶ ἐμοῦ, καὶ οἶδα ὅτι ἀληθής ἐστιν ἡ μαρτυρία ἣν μαρτυρεῖ περὶ …
- 6:55ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθής ἐστι βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου …
- 6:55… ἐστι βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθής ἐστι πόσις.
- 7:18… τὴν δόξαν τοῦ πέμψαντος αὐτὸν οὗτος ἀληθής ἐστιν καὶ ἀδικία ἐν αὐτῷ οὐκ …
- 8:13… μαρτυρεῖς· ἡ μαρτυρία σου οὐκ ἔστιν ἀληθής.
- 8:14… αὐτοῖς· Κἂν ἐγὼ μαρτυρῶ περὶ ἐμαυτοῦ, ἀληθής ἐστιν ἡ μαρτυρία μου, ὅτι οἶδα …
- 8:17… γέγραπται ὅτι δύο ἀνθρώπων ἡ μαρτυρία ἀληθής ἐστιν.
- 8:26… καὶ κρίνειν· ἀλλ’ ὁ πέμψας με ἀληθής ἐστιν, κἀγὼ ἃ ἤκουσα παρ’ αὐτοῦ …
- 10:41… δὲ ὅσα εἶπεν Ἰωάννης περὶ τούτου ἀληθῆ ἦν.
- 19:35… ἡ μαρτυρία, καὶ ἐκεῖνος οἶδεν ὅτι ἀληθῆ λέγει, ἵνα καὶ ὑμεῖς πιστεύητε.
- 21:24… ὁ γράψας ταῦτα, καὶ οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς αὐτοῦ ἡ μαρτυρία ἐστίν.
Actes
1- 12:9… ἐξελθὼν ἠκολούθει, καὶ οὐκ ᾔδει ὅτι ἀληθές ἐστιν τὸ γινόμενον διὰ τοῦ ἀγγέλου, …
Romains
1- 3:4μὴ γένοιτο· γινέσθω δὲ ὁ θεὸς ἀληθής, πᾶς δὲ ἄνθρωπος ψεύστης, καθὼς γέγραπται· …
2 Corinthiens
1- 6:8… δυσφημίας καὶ εὐφημίας· ὡς πλάνοι καὶ ἀληθεῖς,
Philippiens
1- 4:8Τὸ λοιπόν, ἀδελφοί, ὅσα ἐστὶν ἀληθῆ, ὅσα σεμνά, ὅσα δίκαια, ὅσα ἁγνά, …
Tite
1- 1:13ἡ μαρτυρία αὕτη ἐστὶν ἀληθής. δι’ ἣν αἰτίαν ἔλεγχε αὐτοὺς ἀποτόμως, …
1 Pierre
1- 5:12… ἔγραψα, παρακαλῶν καὶ ἐπιμαρτυρῶν ταύτην εἶναι ἀληθῆ χάριν τοῦ θεοῦ· εἰς ἣν στῆτε.
2 Pierre
1- 2:22συμβέβηκεν αὐτοῖς τὸ τῆς ἀληθοῦς παροιμίας· Κύων ἐπιστρέψας ἐπὶ τὸ ἴδιον …
1 Jean
2- 2:8… ἐντολὴν καινὴν γράφω ὑμῖν, ὅ ἐστιν ἀληθὲς ἐν αὐτῷ καὶ ἐν ὑμῖν, ὅτι …
- 2:27… χρῖσμα διδάσκει ὑμᾶς περὶ πάντων, καὶ ἀληθές ἐστιν καὶ οὐκ ἔστιν ψεῦδος, καὶ …
3 Jean
1- 1:12… καὶ οἶδας ὅτι ἡ μαρτυρία ἡμῶν ἀληθής ἐστιν.