ἀληθής

Adjectif · alithis (alêtês)

Notice Bailly

Lexique du grec ancien

ἀ·ληθής, ής, ές [ᾰ]
I intr. non caché, d’où vrai :
1 vrai, sincère, franc, p. opp. à faux, en parl. de pers. Eschl. Sept. 439 ; Thc. 3, 56 ||
2 loyal, juste, équitable, Il. 12, 433, etc. ||
3 en parl. de choses (oracles, songes, etc.) véridique, Eschl. Sept. 692 ; Soph. Ph. 993 ; Eur. Ion 1537 ; p. opp. à ψευδῆ, Eur. I.A. 957 ; ἀληθέα εἰπεῖν, μυθήσασθαι, etc. Il. 6, 382, etc. ; ἀληθέϊ λόγῳ χρῆσθαι, Hdt. 1, 14, dire la vérité, parler franchement ; καὶ τοῦτ’ ἄρ’ ἦν ἀληθές, Eur. I.T. 351, il est donc vrai ; τὸ ἀληθές, Hdt. 7, 139, τἀληθές, Soph. El. 679 ; Tr. 453, 474 ; O.R. 944, etc. ; τὠληθές, Hdt. 6, 68, 69 ; τὰ ἀληθῆ, d’où τἀληθῆ, Plat. Prot. 323b, etc. la vérité ||
4 adv. dans les réponses : ἀληθῆ, Plat. Theæt. 143a, etc. exactement, justement ||
5 véritable, réel (p. opp. à apparent ou à vain) : φίλος ἀ. Eur. Or. 424, véritable ami ; adv. τὸ ἀληθές, Plat. Phæd. 102b, véritablement, en réalité ; mais (avec changem. d’accent) dans les interr. ἄληθες; vraiment ? en vérité ? réellement ? Soph. O.R. 350, Ant. 758 ; Ar. Ran. 840, etc. ; p. suite, qui se réalise : ἀρὰ ἀ. Eschl. Sept. 946, malédiction qui s’accomplit ||
II tr. qui rend franc : οἶνος ἀ. ἔστι, Plat. Conv. 217e, le vin provoque la franchise ; cf. Arstt. Nic. 4, 7 ||
Cp. -έστερος, Xén. Œc. 16, 4 ; Plat. Rsp. 585b, etc. Sup. -έστατος, Thc. 1, 23, etc. ; Plat. Phæd. 65e, etc. ||
E Dor. ἀλαθής [ᾰᾱ] Pd. O. 2, 92, etc.
Étym. ἀ, λαθεῖν.

Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.

Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗

47 occurrences

  1. Matthieu

    1
  2. 22:16… τῶν Ἡρῳδιανῶν λέγοντες· Διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς εἶ καὶ τὴν ὁδὸν τοῦ θεοῦ …
  3. Marc

    1
  4. 12:14… ἐλθόντες λέγουσιν αὐτῷ· Διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς εἶ καὶ οὐ μέλει σοι περὶ …
  5. Jean

    14
  6. 3:33… τὴν μαρτυρίαν ἐσφράγισεν ὅτι ὁ θεὸς ἀληθής ἐστιν.
  7. 4:18… ἔχεις οὐκ ἔστιν σου ἀνήρ· τοῦτο ἀληθὲς εἴρηκας.
  8. 5:31… ἐμαυτοῦ, ἡ μαρτυρία μου οὐκ ἔστιν ἀληθής·
  9. 5:32… μαρτυρῶν περὶ ἐμοῦ, καὶ οἶδα ὅτι ἀληθής ἐστιν ἡ μαρτυρία ἣν μαρτυρεῖ περὶ …
  10. 6:55ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθής ἐστι βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου …
  11. 6:55… ἐστι βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθής ἐστι πόσις.
  12. 7:18… τὴν δόξαν τοῦ πέμψαντος αὐτὸν οὗτος ἀληθής ἐστιν καὶ ἀδικία ἐν αὐτῷ οὐκ …
  13. 8:13… μαρτυρεῖς· ἡ μαρτυρία σου οὐκ ἔστιν ἀληθής.
  14. 8:14… αὐτοῖς· Κἂν ἐγὼ μαρτυρῶ περὶ ἐμαυτοῦ, ἀληθής ἐστιν ἡ μαρτυρία μου, ὅτι οἶδα …
  15. 8:17… γέγραπται ὅτι δύο ἀνθρώπων ἡ μαρτυρία ἀληθής ἐστιν.
  16. 8:26… καὶ κρίνειν· ἀλλ’ ὁ πέμψας με ἀληθής ἐστιν, κἀγὼ ἃ ἤκουσα παρ’ αὐτοῦ …
  17. 10:41… δὲ ὅσα εἶπεν Ἰωάννης περὶ τούτου ἀληθῆ ἦν.
  18. 19:35… ἡ μαρτυρία, καὶ ἐκεῖνος οἶδεν ὅτι ἀληθῆ λέγει, ἵνα καὶ ὑμεῖς πιστεύητε.
  19. 21:24… ὁ γράψας ταῦτα, καὶ οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς αὐτοῦ ἡ μαρτυρία ἐστίν.
  20. Actes

    1
  21. 12:9… ἐξελθὼν ἠκολούθει, καὶ οὐκ ᾔδει ὅτι ἀληθές ἐστιν τὸ γινόμενον διὰ τοῦ ἀγγέλου, …
  22. Romains

    1
  23. 3:4μὴ γένοιτο· γινέσθω δὲ ὁ θεὸς ἀληθής, πᾶς δὲ ἄνθρωπος ψεύστης, καθὼς γέγραπται· …
  24. 2 Corinthiens

    1
  25. 6:8… δυσφημίας καὶ εὐφημίας· ὡς πλάνοι καὶ ἀληθεῖς,
  26. Philippiens

    1
  27. 4:8Τὸ λοιπόν, ἀδελφοί, ὅσα ἐστὶν ἀληθῆ, ὅσα σεμνά, ὅσα δίκαια, ὅσα ἁγνά, …
  28. Tite

    1
  29. 1:13ἡ μαρτυρία αὕτη ἐστὶν ἀληθής. δι’ ἣν αἰτίαν ἔλεγχε αὐτοὺς ἀποτόμως, …
  30. 1 Pierre

    1
  31. 5:12… ἔγραψα, παρακαλῶν καὶ ἐπιμαρτυρῶν ταύτην εἶναι ἀληθῆ χάριν τοῦ θεοῦ· εἰς ἣν στῆτε.
  32. 2 Pierre

    1
  33. 2:22συμβέβηκεν αὐτοῖς τὸ τῆς ἀληθοῦς παροιμίας· Κύων ἐπιστρέψας ἐπὶ τὸ ἴδιον …
  34. 1 Jean

    2
  35. 2:8… ἐντολὴν καινὴν γράφω ὑμῖν, ὅ ἐστιν ἀληθὲς ἐν αὐτῷ καὶ ἐν ὑμῖν, ὅτι …
  36. 2:27… χρῖσμα διδάσκει ὑμᾶς περὶ πάντων, καὶ ἀληθές ἐστιν καὶ οὐκ ἔστιν ψεῦδος, καὶ …
  37. 3 Jean

    1
  38. 1:12… καὶ οἶδας ὅτι ἡ μαρτυρία ἡμῶν ἀληθής ἐστιν.