ἀναβαίνω
Verbe · anavénô (anabaïnô)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
ἀνα·ϐαίνω (f.
ἀναϐήσομαι, ao.
2 ἀνέϐην, pf. ἀναϐέϐηκα)
A intr.
I en
parl. de pers. monter : avec
l’acc. ἀ. οὐρανόν, Il. 1, 497, monter vers le
ciel ; ἀ. ὑπερώϊα, Od. 18, 301, monter aux
appartements d’en haut ; ἀ. ἅρμα,
Xén. Cyr.
6, 4, 2, monter sur un char ;
avec une prép. ἀ. ἐς
δίφρον, Il. 16,
657, monter sur un char ; ἐς
θαλάμους, Od. 22, 142, monter dans la chambre ; abs. monter au lit, Il.
1, 611 ; rar. avec le
dat. : ἀ. νεκροῖς,
Il. 10, 493,
fouler les morts sous ses pieds ; particul.
1 monter à cheval :
ἀ. ἐπὶ τὸν ἵππον, Xén. Cyr. 7, 1, 1, ou ἀ. ἐφ’ ἵππον, Xén.
Cyr. 4, 1, 7 ;
ou abs.
ἀναϐαίνειν, Xén.
Cyr. 7, 1, 3,
monter à cheval ; au pass. ἵππος ἀναϐαινόμενος, Xén.
Eq. 1, 1
ou ἀναϐεϐαμένος, Xén.
Hipp. 3, 4,
cheval qu’on monte ||
2 monter sur un navire,
monter à bord, s’embarquer, Il.
1, 312, etc. ;
Od. 3, 157,
etc. ; ἀν. ἐς
Τροίην, Od. 1,
210 (cf. 13,
285) s’embarquer pour Troie ||
3 partir pour une
expédition à l’intérieur (en s’éloignant de la côte), particul. à l’intérieur de l’Asie, Hdt. 5, 100 ; Xén. An. 1, 1, 2 ; Plat.
1 Alc. 123b ; ou en gén. remonter dans
l’intérieur d’un pays, Hdt. 9, 113 ; Thc. 2, 69, etc. ||
4 (avec ou sans ἐπὶ τὸ βῆμα) monter à la tribune, Dém. 247, 5, etc. ; p. anal.
ἀ. ἐπὶ δικαστήριον, Plat. Ap. 17d, 40b ; ou εἰς τὸ δικαστήριον,
Plat. Gorg.
486b, se
présenter au tribunal ||
5 fig. avancer, poursuivre (son raisonnement, son
discours) Xén. Hipp. 1, 4 ; Plat. Rsp. 445c ||
II en
parl. de choses :
1 monter, en parl. d’un fleuve qui grossit, Hdt. 2, 13 ; d’une construction qui s’élève, Plut. Per. 13 ; d’une plante,
Xén. Œc.
19, 18, etc.
||
2 en
parl. d’événements, se produire, arriver, Hdt. 7, 10 ; κακόν τι ἀναϐαίνει ἀπό τινος, Xén. Ath. 2, 17 ; de certaine chose il résulte un mal ;
d’où, avec idée de
succession, parvenir à : ἔς
τινα, Hdt. 7,
205, à qqn, en parl. de la royauté, du
pouvoir qui passe aux mains de qqn ||
B tr. (à l’ao. ἀνέϐησα) faire monter : ἄνδρας ἐπὶ καμήλους, Hdt.
1, 80, des hommes sur des chameaux ;
abs. faire monter à bord, embarquer,
Pd. P.
4, 191 ||
Moy. (ao. 3 sg. ἀνεϐήσατο)
m. sign. tr.
Od. 15, 475
||
E Act. part. prés. poét. ἀμϐαίνοντες, Il.
20, 493 ; fut. poét.
2 sg. ἀμϐήσει, Eur. Hec. 1263 ; impér. ao. 2 sg.
ἀνάϐηθι, Lys.
12, 24 Baiter-Sauppe ; Xén. Hell. 3, 2, 13 ; 2 pl. sync.
ἄμϐατε, Ar.
Ach. 732.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
702 occurrences
Matthieu
9- 3:16βαπτισθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εὐθὺς ἀνέβη ἀπὸ τοῦ ὕδατος· καὶ ἰδοὺ ἠνεῴχθησαν …
- 5:1Ἰδὼν δὲ τοὺς ὄχλους ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος· καὶ καθίσαντος αὐτοῦ …
- 13:7… δὲ ἔπεσεν ἐπὶ τὰς ἀκάνθας, καὶ ἀνέβησαν αἱ ἄκανθαι καὶ ἔπνιξαν αὐτά.
- 14:23καὶ ἀπολύσας τοὺς ὄχλους ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος κατ’ ἰδίαν προσεύξασθαι. …
- 14:32καὶ ἀναβάντων αὐτῶν εἰς τὸ πλοῖον ἐκόπασεν ὁ …
- 15:29… παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας, καὶ ἀναβὰς εἰς τὸ ὄρος ἐκάθητο ἐκεῖ.
- 17:27… εἰς θάλασσαν βάλε ἄγκιστρον καὶ τὸν ἀναβάντα πρῶτον ἰχθὺν ἆρον, καὶ ἀνοίξας τὸ …
- 20:17Καὶ ἀναβαίνων ὁ Ἰησοῦς εἰς Ἱεροσόλυμα παρέλαβεν τοὺς …
- 20:18Ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ …
Marc
9- 1:10καὶ εὐθὺς ἀναβαίνων ἐκ τοῦ ὕδατος εἶδεν σχιζομένους τοὺς …
- 3:13Καὶ ἀναβαίνει εἰς τὸ ὄρος καὶ προσκαλεῖται οὓς …
- 4:7… ἄλλο ἔπεσεν εἰς τὰς ἀκάνθας, καὶ ἀνέβησαν αἱ ἄκανθαι καὶ συνέπνιξαν αὐτό, καὶ …
- 4:8… γῆν τὴν καλήν, καὶ ἐδίδου καρπὸν ἀναβαίνοντα καὶ αὐξανόμενα, καὶ ἔφερεν ἓν τριάκοντα …
- 4:32καὶ ὅταν σπαρῇ, ἀναβαίνει καὶ γίνεται μεῖζον πάντων τῶν λαχάνων …
- 6:51καὶ ἀνέβη πρὸς αὐτοὺς εἰς τὸ πλοῖον, καὶ …
- 10:32Ἦσαν δὲ ἐν τῇ ὁδῷ ἀναβαίνοντες εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ ἦν προάγων αὐτοὺς …
- 10:33ὅτι Ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ …
- 15:8καὶ ἀναβὰς ὁ ὄχλος ἤρξατο αἰτεῖσθαι καθὼς ἐποίει …
Luc
9- 2:4 Ἀνέβη δὲ καὶ Ἰωσὴφ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας …
- 2:42καὶ ὅτε ἐγένετο ἐτῶν δώδεκα, ἀναβαινόντων αὐτῶν κατὰ τὸ ἔθος τῆς ἑορτῆς
- 5:19… ποίας εἰσενέγκωσιν αὐτὸν διὰ τὸν ὄχλον ἀναβάντες ἐπὶ τὸ δῶμα διὰ τῶν κεράμων …
- 9:28… παραλαβὼν Πέτρον καὶ Ἰωάννην καὶ Ἰάκωβον ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος προσεύξασθαι.
- 18:10Ἄνθρωποι δύο ἀνέβησαν εἰς τὸ ἱερὸν προσεύξασθαι, ὁ εἷς …
- 18:31… τοὺς δώδεκα εἶπεν πρὸς αὐτούς· Ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἰερουσαλήμ, καὶ τελεσθήσεται πάντα τὰ …
- 19:4καὶ προδραμὼν εἰς τὸ ἔμπροσθεν ἀνέβη ἐπὶ συκομορέαν ἵνα ἴδῃ αὐτόν, ὅτι …
- 19:28Καὶ εἰπὼν ταῦτα ἐπορεύετο ἔμπροσθεν ἀναβαίνων εἰς Ἱεροσόλυμα.
- 24:38… τεταραγμένοι ἐστέ, καὶ διὰ τί διαλογισμοὶ ἀναβαίνουσιν ἐν τῇ καρδίᾳ ὑμῶν;
Jean
16- 1:51… ἀνεῳγότα καὶ τοὺς ἀγγέλους τοῦ θεοῦ ἀναβαίνοντας καὶ καταβαίνοντας ἐπὶ τὸν υἱὸν τοῦ …
- 2:13… ἦν τὸ πάσχα τῶν Ἰουδαίων, καὶ ἀνέβη εἰς Ἱεροσόλυμα ὁ Ἰησοῦς.
- 3:13καὶ οὐδεὶς ἀναβέβηκεν εἰς τὸν οὐρανὸν εἰ μὴ ὁ …