ἀριθμός
Nom · arithmos (aritmos)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
ἀριθμός, οῦ
(ὁ) [ᾰῩ]
ajustement, agencement, d’où :
I nombre, c. à d.
1 quantité en gén. Hom. etc. ; πολλοὶ ἀριθμῷ,
Hdt. 3, 7 ;
ou τὸν ἀριθμόν,
Plat. Conv.
190d ;
ou ἀριθμόν,
Xén. Hell.
3, 4, 13 ; ou
ἐς ἀριθμόν, Hdt.
7, 60, etc. en
grand nombre, nombreux ||
2 p.
anal. en parl. de quantité en espace ou
en durée : ἀ. ὁδοῦ,
Xén. An.
2, 2, 6, longueur d’un chemin ;
ἀ. χρόνου, Eschn. 7, 36, durée de
temps ||
3 quantité confuse,
foule : ἀ. λόγων, Soph. O.C. 382, amas de vaines paroles ; οὐκ
ἀριθμὸν ἄλλως, ἀλλ’ ὑπερτάτους Φρυγῶν, Eur. Tr. 476, au reste ce n’est pas une multitude confuse, ce
sont les plus illustres des Phrygiens ||
4 t. de
gr. nombre (singulier, pluriel, duel) D.
Thr. 634, 16, etc. ||
5 nombre déterminé,
Od. 4, 451 ;
ἀ. ἕξ, ἀ. δώδεκα, Hdt. 1, 14, etc. le nombre 6, le nombre 12 ||
6 p.
ext. la science des nombres, numération, arithmétique,
Eschl. Pr.
459 ; Soph.
fr. 379 ; Eur.
fr. 362, 19 ; Plat. Phædr. 274c, etc. ||
II compte, d’où :
1 dénombrement :
ἀριθμὸν ποιέεσθαι, Hdt. 7, 59 ; 8, 7 ; ou ποιεῖν, Xén. An. 7, 1, 7, etc. faire un inventaire, un dénombrement ;
εἰς ἀριθμὸν παρεῖναι, Xén. An. 7, 1, 11, être présent pour l’appel ||
2 somme d’argent,
Xén. Cyr.
8, 2, 15 ||
3 fig. compte ou cas que l’on
fait de qqe ch. ; d’où ce qui compte pour
qqe ch., rang, considération, Plut.
M. 682f ; etc. ||
III nombre, avec idée d’ensemble ou d’harmonie :
οἱ τοῦ σώματος ἀριθμοί, Plat. Leg. 668d, l’ensemble
harmonieux (litt. les proportions) du
corps ; ἅπαντας τοὺς ἀριθμοὺς περιλαϐών,
Isocr. 224d, ayant embrassé tout
l’ensemble ; d’où, t.
de rhét., nombre, rythme, phrase rythmée (cf. lat. numerus) DH. Comp. c. 23, etc. ||
E Att. ἁριθμός, CIA. 1, 164, 8
(430 av. J.-C.) ; 167, 9 (412 av. J.-C.)
mais ἀριθμός,
322, a, 97
(409 av. J.-C.).
Étym. R.
indo-europ. *h₂rei-, compter ; cf.
νήριτος, lat.
ritus.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
185 occurrences
Luc
1- 22:3… τὸν καλούμενον Ἰσκαριώτην, ὄντα ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δώδεκα·
Jean
1- 6:10… τόπῳ. ἀνέπεσαν οὖν οἱ ἄνδρες τὸν ἀριθμὸν ὡς πεντακισχίλιοι.
Actes
5- 4:4… τὸν λόγον ἐπίστευσαν, καὶ ἐγενήθη ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνδρῶν ὡς χιλιάδες πέντε.
- 5:36… εἶναί τινα ἑαυτόν, ᾧ προσεκλίθη ἀνδρῶν ἀριθμὸς ὡς τετρακοσίων· ὃς ἀνῃρέθη, καὶ πάντες …
- 6:7… τοῦ θεοῦ ηὔξανεν, καὶ ἐπληθύνετο ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν ἐν Ἰερουσαλὴμ σφόδρα, πολύς …
- 11:21… χεὶρ κυρίου μετ’ αὐτῶν, πολύς τε ἀριθμὸς ὁ πιστεύσας ἐπέστρεψεν ἐπὶ τὸν κύριον.
- 16:5… ἐστερεοῦντο τῇ πίστει καὶ ἐπερίσσευον τῷ ἀριθμῷ καθ’ ἡμέραν.
Romains
1- 9:27… ὑπὲρ τοῦ Ἰσραήλ· Ἐὰν ᾖ ὁ ἀριθμὸς τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ὡς ἡ ἄμμος …
Apocalypse
10- 5:11… καὶ τῶν πρεσβυτέρων, καὶ ἦν ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν μυριάδες μυριάδων καὶ χιλιάδες χιλιάδων,
- 7:4Καὶ ἤκουσα τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐσφραγισμένων, ἑκατὸν τεσσεράκοντα τέσσαρες χιλιάδες, …
- 9:16καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν στρατευμάτων τοῦ ἱππικοῦ δισμυριάδες μυριάδων· …
- 9:16… τοῦ ἱππικοῦ δισμυριάδες μυριάδων· ἤκουσα τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν.
- 13:17… τὸ ὄνομα τοῦ θηρίου ἢ τὸν ἀριθμὸν τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ.
- 13:18… ἐστίν· ὁ ἔχων νοῦν ψηφισάτω τὸν ἀριθμὸν τοῦ θηρίου, ἀριθμὸς γὰρ ἀνθρώπου ἐστίν· …
- 13:18… νοῦν ψηφισάτω τὸν ἀριθμὸν τοῦ θηρίου, ἀριθμὸς γὰρ ἀνθρώπου ἐστίν· καὶ ὁ ἀριθμὸς …
- 13:18… ἀριθμὸς γὰρ ἀνθρώπου ἐστίν· καὶ ὁ ἀριθμὸς αὐτοῦ ἑξακόσιοι ἑξήκοντα ἕξ.
- 15:2… τῆς εἰκόνος αὐτοῦ καὶ ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ ἑστῶτας ἐπὶ τὴν …
- 20:8… αὐτοὺς εἰς τὸν πόλεμον, ὧν ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν ὡς ἡ ἄμμος τῆς θαλάσσης.