ἐκβάλλω
Verbe · ékvallô (ékballô)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
ἐκ·ϐάλλω (f.
-ϐαλῶ, ao. 2
ἐξέϐαλον, pf.
ἐκϐέϐληκα)
I tr. jeter hors de, c. à d.
1 lancer au dehors,
pousser dehors, faire sortir, produire ; avec un
rég. de chose : καρπόν,
Hpc. 242, 32,
produire un fruit ; στάχυν, Eur. Bacch. 749, pousser un épi : δάκρυ, Od. 19, 362, etc. répandre,
verser des larmes : ἔπος,
Il. 18, 324 ;
Od. 4, 503 ;
Eschl. Ch.
47 ; ῥῆμα,
Plat. Pol.
473e,
prononcer une parole ; λόγον ἐν τῷ μέσῳ,
Pol. 30, 7, 6,
prononcer un discours dans l’assemblée ; δόγμα
ἐκϐ. Pol. 30,
17, 6, faire paraître un décret, en parl.
du sénat romain ; avec un rég. de
pers. τινὰ ἐκ νεὼς ἐκϐ.
Hdt. 1, 24,
faire sortir qqn d’un navire, le débarquer ; abs. βρέφος ἐκϐ. ἐκ τῆς
γαστρός, A. Lib. 34, mettre au monde un enfant ; cf. Hpc. 686, 27 (mais v.
ci-dessous 2) ; Plut. Popl. 21 ; abs. ἐκϐ. ἑαυτόν, DC.
fragm. 39, 7,
par euphém. p. ἀποπατεῖν, se transporter à l’écart, c. à d. aller à la selle ||
2 avec
idée de violence, rejeter, repousser ; τινὰ δίφρου, Il.
5, 39, renverser qqn de son char ;
χειρῶν τι, Od.
2, 396, faire tomber qqe ch. des mains
de qqn ; δοῦρα, Od. 5, 244, abattre des
arbres ; πύλας, Eur. Hec. 1044 ; θύραν, Dém. 1158, 15, jeter à bas
ou enfoncer une porte ; τινὰ ἐκ πόλεως, Plat.
Gorg. 468c, chasser qqn d’une
ville, bannir qqn ; τινὰ ἐκ τῆς τιμῆς,
Xén. Cyr.
1, 3, 9, chasser qqn de sa charge ;
ἐκ τῆς ἀρχῆς, Isocr. 54e, du pouvoir ; τινὰ ἐκ τῶν
θεάτρων, Dém. 449, 19, chasser un acteur de la scène ;
(γυναῖκα) ἐκϐ. ἐκ τῆς
οἰκίας, Dém. 1373, 10 ; ou simpl.
ἐκϐ. Dém.
1366, 11 ; DS.
12, 18 ; Spt.
Lev. 21, 7,
14 ; Num. 30,
10 ; 1 Esdr. 8, 90, etc. chasser de la
maison, c. à d. répudier une femme ;
ἐκϐ. τέκνον, Eur. Ion 964, exposer un enfant ; t. de
méd. expulser un fœtus, c. à d.
faire accoucher par des moyens violents, Hpc. 827, 19, 21, 26, 29 ;
Th. H.P.
9, 18, 8 ; ou, en
parl. de la femme, mettre au monde par l’emploi de moyens
violents, DL. 2,
102 ; ou rejeter par avortement,
Hpc. 611, 44 ;
χεῖρα ἐκϐ. Epict. Ench. 29, 2, se démettre la main ; τοὺς
πολλοὺς τῶν μύθων, Plat.
Rsp. 377c, rejeter la plupart
des fables ; p. suite, renier, désavouer,
Soph. O.R.
849 ||
3 laisser tomber :
χειρὸς ἔγχος, Il. 14, 419 ; ξίφος, Eur. Andr. 629, laisser
échapper de sa main une javeline, une épée ; fig. τἀγαθόν, Soph. Aj. 965, laisser échapper le bonheur ; εὐμένειαν, Soph.
O.C. 631,
laisser échapper, c. à d. perdre (par sa
faute) l’affection ; d’où jeter de côté,
rejeter : οἰστούς, Xén. An. 2, 1, 6, des javelots, en parl.
de transfuges qu’on force à jeter leurs armes ||
II intr. en appar. (s. e.
ἑαυτόν) se jeter hors de,
s’élancer : ἄλλην εἰς αἶαν,
Eur. El.
96, se réfugier sur une autre terre ;
ποταμὸς κατὰ μέσον ἐκϐάλλει, Plat. Phæd. 113a, le fleuve a son
embouchure au milieu ||
Moy.
1 débarquer, Hdt. 6, 101 ||
2 jeter par-dessus bord,
Dém. 926, 17
||
E Impf. poét. 3 sg. ἔκϐαλλε,
Il. 21, 237 ;
ao. 2, 3 sg.
poét. ἔκϐαλε, Od. 1, 19, 278.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
174 occurrences
Matthieu
28- 7:4… πῶς ἐρεῖς τῷ ἀδελφῷ σου· Ἄφες ἐκβάλω τὸ κάρφος ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σου, …
- 7:5ὑποκριτά, ἔκβαλε πρῶτον ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σοῦ τὴν …
- 7:5… σοῦ τὴν δοκόν, καὶ τότε διαβλέψεις ἐκβαλεῖν τὸ κάρφος ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ τοῦ …
- 7:22… ἐπροφητεύσαμεν, καὶ τῷ σῷ ὀνόματι δαιμόνια ἐξεβάλομεν, καὶ τῷ σῷ ὀνόματι δυνάμεις πολλὰς …
- 8:12οἱ δὲ υἱοὶ τῆς βασιλείας ἐκβληθήσονται εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ …
- 8:16… γενομένης προσήνεγκαν αὐτῷ δαιμονιζομένους πολλούς· καὶ ἐξέβαλεν τὰ πνεύματα λόγῳ, καὶ πάντας τοὺς …
- 8:31… δὲ δαίμονες παρεκάλουν αὐτὸν λέγοντες· Εἰ ἐκβάλλεις ἡμᾶς, ἀπόστειλον ἡμᾶς εἰς τὴν ἀγέλην …
- 9:25ὅτε δὲ ἐξεβλήθη ὁ ὄχλος, εἰσελθὼν ἐκράτησεν τῆς χειρὸς …
- 9:33καὶ ἐκβληθέντος τοῦ δαιμονίου ἐλάλησεν ὁ κωφός. καὶ …
- 9:34… ἔλεγον· Ἐν τῷ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια.
- 9:38… οὖν τοῦ κυρίου τοῦ θερισμοῦ ὅπως ἐκβάλῃ ἐργάτας εἰς τὸν θερισμὸν αὐτοῦ.
- 10:1… ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν πνευμάτων ἀκαθάρτων ὥστε ἐκβάλλειν αὐτὰ καὶ θεραπεύειν πᾶσαν νόσον καὶ …
- 10:8… θεραπεύετε, νεκροὺς ἐγείρετε, λεπροὺς καθαρίζετε, δαιμόνια ἐκβάλλετε· δωρεὰν ἐλάβετε, δωρεὰν δότε.
- 12:20… λίνον τυφόμενον οὐ σβέσει, ἕως ἂν ἐκβάλῃ εἰς νῖκος τὴν κρίσιν.
- 12:24… δὲ Φαρισαῖοι ἀκούσαντες εἶπον· Οὗτος οὐκ ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια εἰ μὴ ἐν τῷ …
- 12:26καὶ εἰ ὁ Σατανᾶς τὸν Σατανᾶν ἐκβάλλει, ἐφ’ ἑαυτὸν ἐμερίσθη· πῶς οὖν σταθήσεται …
- 12:27καὶ εἰ ἐγὼ ἐν Βεελζεβοὺλ ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια, οἱ υἱοὶ ὑμῶν ἐν …
- 12:27… δαιμόνια, οἱ υἱοὶ ὑμῶν ἐν τίνι ἐκβάλλουσιν; διὰ τοῦτο αὐτοὶ κριταὶ ἔσονται ὑμῶν.
- 12:28εἰ δὲ ἐν πνεύματι θεοῦ ἐγὼ ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια, ἄρα ἔφθασεν ἐφ’ ὑμᾶς …
- 12:35… ἀγαθὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ θησαυροῦ ἐκβάλλει ἀγαθά, καὶ ὁ πονηρὸς ἄνθρωπος ἐκ …
- 12:35… πονηρὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ πονηροῦ θησαυροῦ ἐκβάλλει πονηρά.
- 13:52… οὐρανῶν ὅμοιός ἐστιν ἀνθρώπῳ οἰκοδεσπότῃ ὅστις ἐκβάλλει ἐκ τοῦ θησαυροῦ αὐτοῦ καινὰ καὶ …
- 15:17… τὴν κοιλίαν χωρεῖ καὶ εἰς ἀφεδρῶνα ἐκβάλλεται;
- 17:19… εἶπον· Διὰ τί ἡμεῖς οὐκ ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό;
- 21:12… εἰσῆλθεν Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερόν, καὶ ἐξέβαλεν πάντας τοὺς πωλοῦντας καὶ ἀγοράζοντας ἐν …
- 21:39καὶ λαβόντες αὐτὸν ἐξέβαλον ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος καὶ ἀπέκτειναν.
- 22:13… διακόνοις· Δήσαντες αὐτοῦ πόδας καὶ χεῖρας ἐκβάλετε αὐτὸν εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· …
- 25:30καὶ τὸν ἀχρεῖον δοῦλον ἐκβάλετε εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ …
Marc
18- 1:12Καὶ εὐθὺς τὸ πνεῦμα αὐτὸν ἐκβάλλει εἰς τὴν ἔρημον.
- 1:34… ἔχοντας ποικίλαις νόσοις, καὶ δαιμόνια πολλὰ ἐξέβαλεν, καὶ οὐκ ἤφιεν λαλεῖν τὰ δαιμόνια, …