ἑαυτοῦ
Pronom personnel · héaftou (héautou)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
ἑαυτοῦ, ῆς, οῦ
(contr. αὑτοῦ, ῆς,
οῦ) ; acc. neutre ἑαυτό ; gén. pl.
ἑαυτῶν, etc.
1 de soi-même, à soi-même,
soi-même : ἑαυτὸν σφάττειν,
Xén. Cyr.
7, 3, 5 ; Arstt. Nic. 5, 11, s’égorger soi-même ; πλουσιώτεροι ἑαυτῶν γιγνόμενοι, Thc. 1, 8, devenant plus
riches qu’ils n’étaient ; qqf. renforcé par
αὐτός construit avec le sujet de la
prop. : οὐχ οἷός τέ ἐστιν αὐτὸς αὑτῷ
βοηθεῖν, Plat. Gorg. 483b, il n’est pas en état de se défendre lui-même ;
τὸ γιγνώσκειν αὐτὸν ἑαυτόν, Plat. Charm. 165b, se connaître
soi-même ; abs. dans un grand nombre de
loc. : τὸ ἑαυτοῦ μόνον
σκοπεῖν, Thc. 6, 12, ne regarder que soi-même, c. à d. que son propre intérêt ; ἐν τοῖς ἑαυτοῦ, Ath.
1a,
ou παρ’ ἑαυτῷ,
Xén. Mem.
3, 13, 3 ; NT.
1 Cor. 16, 2,
dans sa propre maison, chez soi ; avec
mouv. πρὸς ἑαυτόν, NT. Luc. 24, 12, ou, en parl. de plus.
pers. εἰς ἑαυτῶν, Ar. Lys. 1070 ; πρὸς ἑαυτούς,
NT. Joh.
20, 10, à sa maison, chez soi ;
αὐτὸ καθ’ αὑτό, Plat. Theæt. 157a ; αὐτὸ ἐφ’ ἑαυτό, Theæt.
152b ;
αὐτὸ ἐφ’ αὑτοῦ, Theæt. 160c, de soi-même, c. à d.
absolument ; ἑαυτοῦ εἶναι, Plut. M. 233d, être son maître,
être indépendant ; ἐξ ἑαυτοῦ γίγνεσθαι,
Spt. 3 Reg.
10, 5, être hors de soi, être frappé
d’étonnement ; ἐν ἑαυτῷ γίγνεσθαι,
Xén. An.
1, 5, 17, revenir à soi, redevenir
maître de soi ||
2 chez
les Att., au plur. et qqf. au sg., pour les pronoms de la
1re et de la 2e
pers. : p. ἐμαυτοῦ, Eschl. Ch. 221, 1014 ;
Soph. O.R.
138 ; Pol.
2, 37, 2 ; Spt.
Gen. 11, 4 ;
1 Macc. 5,
57 ; etc. ; p. σεαυτοῦ, Eschl. Ag. 1142, 1297 ; etc. ;
Pol. 3, 109,
9 ; 18, 6, 4 ; Spt. Sir. 51, 25 ; Jer. 4, 3, etc. ; au pl. p. ἡμῶν αὐτῶν, ἡμᾶς αὐτούς, etc. ; ἴστε ἡμᾶς Φωκίδα ὑφ’
ἑαυτοὺς πεποιημένους, Dém.
238, 26, vous savez que nous avons
soumis la Phocide à notre propre domination ; cf. Eschl. Suppl. 806 ; Pol. 2, 37, 2, etc. ||
3 au
pl. p. ἀλλήλων,
ἀλλήλοις, des uns aux autres, les uns aux autres :
φθονοῦντες ἑαυτοῖς μισοῦσιν ἀλλήλους,
Xén. Mem.
2, 6, 20, se portant mutuellement envie,
ils se haïssent les uns les autres ; περιϊόντες
αὑτῶν πυνθάνονται, Dém.
43, 7, circulant (sur la place) ils
s’informent les uns auprès des autres ; cf. Hdt. 3, 49 ; Thc. 4, 25, etc. ; Spt. Sap. 5, 3, etc. ||
E Ion. ἑωϋτοῦ ou mieux ἑωυτοῦ, ἑωυτῷ,
ἑωυτόν, Hpc. 1207b, 1210e, 1222 d, e, 1233e, etc. ; ou ωὑτέου, Arét. Caus. m. acut. 1, 7,
p. 5 ; plur. ωὑτέων, Caus. m. acut.
1, 7, p. 34 ; ωὑτέοισι, Caus. m. acut.
2, 4, p. 17. — Dans les inscr. att. du 4e siècle
av. J.-C. la forme pleine au sg. et au plur. (ἑαυτοῦ, ἑαυτῶν) et la forme
contracte (αὑτοῦ, αὑτῶν)
sont à peu près aussi usitées
(la forme pleine un peu plus, 31
ἑαυτ. contre 23
αὑτ.) ; de 300 à 30
av. J.-C. la forme pleine devient dominante (100 ἑαυτ. contre 7 αὑτ.),
p.-ê. parce que la prononciat. de l’esprit rude
s’étant affaiblie, αὑτοῦ
ne se distinguait plus assez nettement de
αὐτοῦ (v.
Meisterh. p. 121, 4). À partir de 74
av. J.-C. environ, ἑαυτοῦ,
etc. s’affaiblit qqf.
dans les inscr. att. en ἑατοῦ, ἑατῆς,
ἑατῷ, ἑατόν, ἑατῶν, ἑατούς, et même
en ἁτῶν (v. Meisterh. p. 121, 5). Enfin, sous
l’empire, αὑτοῦ, αὑτῶν est qqf. remplacé
par le pron. pers. αὐτοῦ, αὐτῶν
(v. Meisterh.
p. 122).
Étym.
ἕ, αὐτός.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
953 occurrences
Matthieu
32- 3:9καὶ μὴ δόξητε λέγειν ἐν ἑαυτοῖς· Πατέρα ἔχομεν τὸν Ἀβραάμ, λέγω γὰρ …
- 6:34… τὴν αὔριον, ἡ γὰρ αὔριον μεριμνήσει αὑτῆς· ἀρκετὸν τῇ ἡμέρᾳ ἡ κακία αὐτῆς.
- 8:22… καὶ ἄφες τοὺς νεκροὺς θάψαι τοὺς ἑαυτῶν νεκρούς.
- 9:3… ἰδού τινες τῶν γραμματέων εἶπαν ἐν ἑαυτοῖς· Οὗτος βλασφημεῖ.
- 9:21ἔλεγεν γὰρ ἐν ἑαυτῇ· Ἐὰν μόνον ἅψωμαι τοῦ ἱματίου αὐτοῦ …
- 12:25… εἶπεν αὐτοῖς· Πᾶσα βασιλεία μερισθεῖσα καθ’ ἑαυτῆς ἐρημοῦται, καὶ πᾶσα πόλις ἢ οἰκία …
- 12:25… πᾶσα πόλις ἢ οἰκία μερισθεῖσα καθ’ ἑαυτῆς οὐ σταθήσεται.
- 12:26… ὁ Σατανᾶς τὸν Σατανᾶν ἐκβάλλει, ἐφ’ ἑαυτὸν ἐμερίσθη· πῶς οὖν σταθήσεται ἡ βασιλεία …
- 12:45τότε πορεύεται καὶ παραλαμβάνει μεθ’ ἑαυτοῦ ἑπτὰ ἕτερα πνεύματα πονηρότερα ἑαυτοῦ, καὶ …
- 12:45… μεθ’ ἑαυτοῦ ἑπτὰ ἕτερα πνεύματα πονηρότερα ἑαυτοῦ, καὶ εἰσελθόντα κατοικεῖ ἐκεῖ· καὶ γίνεται …
- 13:21οὐκ ἔχει δὲ ῥίζαν ἐν ἑαυτῷ ἀλλὰ πρόσκαιρός ἐστιν, γενομένης δὲ θλίψεως …
- 14:15… ἵνα ἀπελθόντες εἰς τὰς κώμας ἀγοράσωσιν ἑαυτοῖς βρώματα.
- 15:30… προσῆλθον αὐτῷ ὄχλοι πολλοὶ ἔχοντες μεθ’ ἑαυτῶν κωφούς, τυφλούς, χωλούς, κυλλούς, καὶ ἑτέρους …
- 16:7οἱ δὲ διελογίζοντο ἐν ἑαυτοῖς λέγοντες ὅτι Ἄρτους οὐκ ἐλάβομεν.
- 16:8… ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Τί διαλογίζεσθε ἐν ἑαυτοῖς, ὀλιγόπιστοι, ὅτι ἄρτους οὐκ ἐλάβετε;
- 16:24… τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ …
- 18:4ὅστις οὖν ταπεινώσει ἑαυτὸν ὡς τὸ παιδίον τοῦτο, οὗτός ἐστιν …
- 18:31… σφόδρα, καὶ ἐλθόντες διεσάφησαν τῷ κυρίῳ ἑαυτῶν πάντα τὰ γενόμενα.
- 19:12… ἀνθρώπων, καὶ εἰσὶν εὐνοῦχοι οἵτινες εὐνούχισαν ἑαυτοὺς διὰ τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. ὁ …
- 21:8ὁ δὲ πλεῖστος ὄχλος ἔστρωσαν ἑαυτῶν τὰ ἱμάτια ἐν τῇ ὁδῷ, ἄλλοι …
- 21:25… ἐξ ἀνθρώπων; οἱ δὲ διελογίζοντο ἐν ἑαυτοῖς λέγοντες· Ἐὰν εἴπωμεν· Ἐξ οὐρανοῦ, ἐρεῖ …
- 21:38… γεωργοὶ ἰδόντες τὸν υἱὸν εἶπον ἐν ἑαυτοῖς· Οὗτός ἐστιν ὁ κληρονόμος· δεῦτε ἀποκτείνωμεν …
- 23:12ὅστις δὲ ὑψώσει ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, καὶ ὅστις ταπεινώσει ἑαυτὸν ὑψωθήσεται.
- 23:12… ὑψώσει ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, καὶ ὅστις ταπεινώσει ἑαυτὸν ὑψωθήσεται.
- 23:31ὥστε μαρτυρεῖτε ἑαυτοῖς ὅτι υἱοί ἐστε τῶν φονευσάντων τοὺς …
- 25:1… δέκα παρθένοις, αἵτινες λαβοῦσαι τὰς λαμπάδας ἑαυτῶν ἐξῆλθον εἰς ὑπάντησιν τοῦ νυμφίου.
- 25:3… τὰς λαμπάδας αὐτῶν οὐκ ἔλαβον μεθ’ ἑαυτῶν ἔλαιον·
- 25:4… ἐν τοῖς ἀγγείοις μετὰ τῶν λαμπάδων ἑαυτῶν.
- 25:7… παρθένοι ἐκεῖναι καὶ ἐκόσμησαν τὰς λαμπάδας ἑαυτῶν.
- 25:9… μᾶλλον πρὸς τοὺς πωλοῦντας καὶ ἀγοράσατε ἑαυταῖς.