ἔρημος
Adjectif · érimos (érêmos)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
ἔρημος, ος, ον,
poét. ἐρῆμος,
η, ον :
I abs.
1 désert, solitaire,
en parl. d’un lieu : νῆσος ἐρ. Od. 3, 270, île déserte ; χῶρος
ἐρ. Il. 10,
520, lieu désert ; λιμὴν ἔρ.
Thc. 2, 96,
98 ; χώρα ἔρ. Xén. Cyr. 4, 4, 5, port désert, pays désert ; ἡ ἔρημος (s. e.
χώρα) Hdt.
2, 32, etc. ;
ou ἡ ἐρήμη,
El. N.A.
7, 58 ; au
plur. αἱ ἔρημοι, El. N.A. 3, 26 ; τὰ ἔρημα,
poét. ἐρῆμα,
Il. 5, 140 ;
Hdt. 3, 32, la
solitude ; adv. ἔρημον
ἐμϐλέπειν, Ar. fr. 393, avoir la solitude dans les yeux,
c. à d. avoir le regard vide ||
2 en
parl. d’êtres vivants, solitaire, isolé, seul, en parl. de pers. Eschl.
Pers. 734,
Ag. 862 ;
ἔρημος κἄφιλος, Soph. Ph. 228, seul et sans amis ; en parl.
de malheureux, de pauvres etc.
And. 31, 8 ;
joint à ἄπορος,
Dém. 551, 7 ;
à ὀρφανός,
Plat. Leg.
927c ;
en parl. d’animaux, Il. 5, 140 ; Soph. Tr. 530 ; particul. de certaines
espèces d’animaux, solitaire, qui ne vit pas en troupe,
Plut. Cæs.
63 ; en parl. de
choses (sort, condition)
solitaire, Soph. O.C. 1114, 1716 ||
II avec un rég. vide de, dépourvu de, gén. ; en parl. de choses : χώρη ἔρ. πάντων, Hdt.
2, 23, pays dépourvu de tout ;
στέγαι ἔρ. φίλων, Soph. El. 1405, toit vide d’amis ; en parl.
de pers. ἔρ. συμμάχων,
Hdt. 7, 160,
sans alliés ; πατρός, Soph. O.C. 1717 ; Plat. Leg. 927d, qui n’a plus de père ; ἔρ.
πρὸς φίλων, Soph. Ant. 919, sans amis
||
III ἡ
ἐρήμη, qqf. ἡ
ἔρημος avec ou sans δίκη, γραφή, δίαιτα, procès où l’une des parties fait
défaut ; ἐρήμην κατηγορεῖν, Plat. Ap. 18c, accuser par défaut ;
ἐρήμην καταγιγνώσκειν, Dém. 903, 9, ou καταδιαιτᾶν τινος,
Dém. 1013, 22,
condamner qqn par défaut ; ἐρήμῃ δίκῃ θάνατον
καταγιγνώσκειν τινός, Thc.
6, 61, condamner qqn à mort par défaut ;
ἐρήμην αἱρεῖν, Dém. 540, 21, obtenir un
jugement par défaut contre qqn ; ἔρημον
διδόναι, Lys. 542, 4, rendre un jugement par défaut ; ἔρημον ὦφλε δίκην, Dém.
542, 23, il fut condamné par défaut
||
Cp. -ότερος, Thc. 3, 11 ; Lys. 29, 1.
Sup. -ότατος, Hdt. 9, 118 ; Spt. Ex. 13, 20 ||
E Fém. ἐρήμη, Od. 3, 270 ; Soph. O.C. 1719, Ant. 739, Tr. 530, et dans la loc.
δίκη ἐρήμη (v.
ci-dessus).
Étym. R.
indo-europ. *h₁r(e)h₁-, séparé, rare.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
421 occurrences
Matthieu
8- 3:1… Ἰωάννης ὁ βαπτιστὴς κηρύσσων ἐν τῇ ἐρήμῳ τῆς Ἰουδαίας
- 3:3… προφήτου λέγοντος· Φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ· Ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε …
- 4:1Τότε ὁ Ἰησοῦς ἀνήχθη εἰς τὴν ἔρημον ὑπὸ τοῦ πνεύματος, πειρασθῆναι ὑπὸ τοῦ …
- 11:7… περὶ Ἰωάννου· Τί ἐξήλθατε εἰς τὴν ἔρημον θεάσασθαι; κάλαμον ὑπὸ ἀνέμου σαλευόμενον;
- 14:13… Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν ἐν πλοίῳ εἰς ἔρημον τόπον κατ’ ἰδίαν· καὶ ἀκούσαντες οἱ …
- 14:15… γενομένης προσῆλθον αὐτῷ οἱ μαθηταὶ λέγοντες· Ἔρημός ἐστιν ὁ τόπος καὶ ἡ ὥρα …
- 23:38ἰδοὺ ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος.
- 24:26… οὖν εἴπωσιν ὑμῖν· Ἰδοὺ ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐστίν, μὴ ἐξέλθητε· Ἰδοὺ ἐν τοῖς …
Marc
9- 1:3φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ· Ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε …
- 1:4ἐγένετο Ἰωάννης ὁ βαπτίζων ἐν τῇ ἐρήμῳ κηρύσσων βάπτισμα μετανοίας εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν.
- 1:12… τὸ πνεῦμα αὐτὸν ἐκβάλλει εἰς τὴν ἔρημον.
- 1:13καὶ ἦν ἐν τῇ ἐρήμῳ τεσσεράκοντα ἡμέρας πειραζόμενος ὑπὸ τοῦ Σατανᾶ, …
- 1:35… λίαν ἀναστὰς ἐξῆλθεν καὶ ἀπῆλθεν εἰς ἔρημον τόπον κἀκεῖ προσηύχετο.
- 1:45… εἰς πόλιν εἰσελθεῖν, ἀλλὰ ἔξω ἐπ’ ἐρήμοις τόποις ἦν· καὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτὸν …
- 6:31… Δεῦτε ὑμεῖς αὐτοὶ κατ’ ἰδίαν εἰς ἔρημον τόπον καὶ ἀναπαύσασθε ὀλίγον. ἦσαν γὰρ …
- 6:32καὶ ἀπῆλθον ἐν τῷ πλοίῳ εἰς ἔρημον τόπον κατ’ ἰδίαν.
- 6:35… αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἔλεγον ὅτι Ἔρημός ἐστιν ὁ τόπος, καὶ ἤδη ὥρα …
Luc
10- 1:80… ἐκραταιοῦτο πνεύματι, καὶ ἦν ἐν ταῖς ἐρήμοις ἕως ἡμέρας ἀναδείξεως αὐτοῦ πρὸς τὸν …
- 3:2… Ἰωάννην τὸν Ζαχαρίου υἱὸν ἐν τῇ ἐρήμῳ.
- 3:4… τοῦ προφήτου· Φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ· Ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε …
- 4:1… ἤγετο ἐν τῷ πνεύματι ἐν τῇ ἐρήμῳ
- 4:42Γενομένης δὲ ἡμέρας ἐξελθὼν ἐπορεύθη εἰς ἔρημον τόπον· καὶ οἱ ὄχλοι ἐπεζήτουν αὐτόν, …
- 5:16αὐτὸς δὲ ἦν ὑποχωρῶν ἐν ταῖς ἐρήμοις καὶ προσευχόμενος.
- 7:24… περὶ Ἰωάννου· Τί ἐξήλθατε εἰς τὴν ἔρημον θεάσασθαι; κάλαμον ὑπὸ ἀνέμου σαλευόμενον;
- 8:29… ἠλαύνετο ὑπὸ τοῦ δαιμονίου εἰς τὰς ἐρήμους.
- 9:12… καὶ εὕρωσιν ἐπισιτισμόν, ὅτι ὧδε ἐν ἐρήμῳ τόπῳ ἐσμέν.
- 15:4… καταλείπει τὰ ἐνενήκοντα ἐννέα ἐν τῇ ἐρήμῳ καὶ πορεύεται ἐπὶ τὸ ἀπολωλὸς ἕως …
Jean
5- 1:23ἔφη· Ἐγὼ φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ· Εὐθύνατε τὴν ὁδὸν κυρίου, καθὼς εἶπεν …
- 3:14… Μωϋσῆς ὕψωσεν τὸν ὄφιν ἐν τῇ ἐρήμῳ, οὕτως ὑψωθῆναι δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ …
- 6:31… ἡμῶν τὸ μάννα ἔφαγον ἐν τῇ ἐρήμῳ, καθώς ἐστιν γεγραμμένον· Ἄρτον ἐκ τοῦ …