ἡγεμών
Nom · higémôn (hêgémôn)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
ἡγεμών, όνος
(ὁ, ἡ)
A subst.
I qui conduit,
d’où :
1 guide, Od. 10, 505 ; 15, 310 ; Hdt. 5, 14, etc. ; Xén.
Mem. 1, 3, 4 ;
Soph. Ant.
1017 ; Eur.
Ph. 1616,
etc. ; en parl. de choses :
ἀχαριστία ἐπὶ πάντα τὰ αἰσχρὰ ἡγεμών,
Xén. Cyr.
1, 2, 7, l’ingratitude conduit à toutes
les actions honteuses ; πόνους τοῦ ζῆν ἡδέως
ἡγεμόνας νομίζετε, Xén.
Cyr. 1, 5, 12,
vous regardez la fatigue comme la source du bien-vivre ||
2 fig. conducteur d’un char, Soph. O.R. 804 ||
3 fig. qui prend l’initiative de, qui donne l’exemple
de : ἠθῶν χρηστῶν, Plat. Leg. 670d, d’un caractère
honnête ||
II qui commande,
d’où :
1 en
gén. chef, Il. 2, 365 ; 11, 304, etc. ;
ἡγ. γῆς, Soph.
O.R. 103 ;
cf. O.C.
289, chef d’un pays ; p. opp. à βασιλεύς :
πάντων καὶ αὐτοῦ βασιλέως ἡγ.
Xén. Hell.
3, 5, 14, chef de tous et du roi
lui-même ||
2 particul. chef d’armée, Hdt.
9, 33 ; joint
à στρατηγός sans l’idée du grade hiérarchique qu’indique
στρατηγός, Hdt.
7, 158 ; Plut.
Marc. 7,
etc. ; avec l’idée d’une autorité
supérieure à celle de στρατηγός,
Thc. 8, 89 ;
Plut. Ages.
37 ||
3 chef d’une association,
Dém. 565, 12
||
4 à
Rome, empereur, Plut. Cic. 2 ; ou gouverneur de province, NT. Matth. 27, 2 ; Ap. 23, 24 ||
5 p.
anal. en parl. de la reine des abeilles, Arstt. H.A. 9, 42, 2 ; de l’animal
(bélier, bœuf) chef du
troupeau, Arstt. H.A. 6, 19, 2, etc.
||
III t. de métr. ὁ ἡγ. (s. e. πούς)
DH. Comp.
17, le pyrrhique, sorte de mètre ||
B adj. chef, premier, principal, Plat. Criti. 119a; ναῦς ἡγεμών, Eschl.
Suppl. 722,
vaisseau amiral ||
E Joint à un subst. neutre, ἡγεμόσι
μέρεσι, Plat. Tim. 91e. Dor. ἁγεμών [ᾱ]
Eschl. Pers.
640.
Étym.
ἡγέομαι.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
104 occurrences
Matthieu
10- 2:6… Ἰούδα, οὐδαμῶς ἐλαχίστη εἶ ἐν τοῖς ἡγεμόσιν Ἰούδα· ἐκ σοῦ γὰρ ἐξελεύσεται ἡγούμενος, …
- 10:18καὶ ἐπὶ ἡγεμόνας δὲ καὶ βασιλεῖς ἀχθήσεσθε ἕνεκεν ἐμοῦ …
- 27:2… αὐτὸν ἀπήγαγον καὶ παρέδωκαν Πιλάτῳ τῷ ἡγεμόνι.
- 27:11Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἐστάθη ἔμπροσθεν τοῦ ἡγεμόνος· καὶ ἐπηρώτησεν αὐτὸν ὁ ἡγεμὼν λέγων· …
- 27:11… τοῦ ἡγεμόνος· καὶ ἐπηρώτησεν αὐτὸν ὁ ἡγεμὼν λέγων· Σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν …
- 27:14… οὐδὲ ἓν ῥῆμα, ὥστε θαυμάζειν τὸν ἡγεμόνα λίαν.
- 27:15Κατὰ δὲ ἑορτὴν εἰώθει ὁ ἡγεμὼν ἀπολύειν ἕνα τῷ ὄχλῳ δέσμιον ὃν …
- 27:21ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ἡγεμὼν εἶπεν αὐτοῖς· Τίνα θέλετε ἀπὸ τῶν …
- 27:27Τότε οἱ στρατιῶται τοῦ ἡγεμόνος παραλαβόντες τὸν Ἰησοῦν εἰς τὸ πραιτώριον …
- 28:14καὶ ἐὰν ἀκουσθῇ τοῦτο ἐπὶ τοῦ ἡγεμόνος, ἡμεῖς πείσομεν αὐτὸν καὶ ὑμᾶς ἀμερίμνους …
Marc
1- 13:9… καὶ εἰς συναγωγὰς δαρήσεσθε καὶ ἐπὶ ἡγεμόνων καὶ βασιλέων σταθήσεσθε ἕνεκεν ἐμοῦ εἰς …
Luc
2- 20:20… τῇ ἀρχῇ καὶ τῇ ἐξουσίᾳ τοῦ ἡγεμόνος.
- 21:12… καὶ φυλακάς, ἀπαγομένους ἐπὶ βασιλεῖς καὶ ἡγεμόνας ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός μου·
Actes
6- 23:24… τὸν Παῦλον διασώσωσι πρὸς Φήλικα τὸν ἡγεμόνα,
- 23:26Κλαύδιος Λυσίας τῷ κρατίστῳ ἡγεμόνι Φήλικι χαίρειν.
- 23:33… Καισάρειαν καὶ ἀναδόντες τὴν ἐπιστολὴν τῷ ἡγεμόνι παρέστησαν καὶ τὸν Παῦλον αὐτῷ.
- 24:1… ῥήτορος Τερτύλλου τινός, οἵτινες ἐνεφάνισαν τῷ ἡγεμόνι κατὰ τοῦ Παύλου.
- 24:10… τε ὁ Παῦλος νεύσαντος αὐτῷ τοῦ ἡγεμόνος λέγειν· Ἐκ πολλῶν ἐτῶν ὄντα σε …
- 26:30Ἀνέστη τε ὁ βασιλεὺς καὶ ὁ ἡγεμὼν ἥ τε Βερνίκη καὶ οἱ συγκαθήμενοι …
1 Pierre
1- 2:14εἴτε ἡγεμόσιν ὡς δι’ αὐτοῦ πεμπομένοις εἰς ἐκδίκησιν …