ἤδη
Adverbe · idi (êdê)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
ἤδη, adv. à partir
d’ici, d’où :
A (avec idée de lieu) à partir de cet endroit,
immédiatement : ἀπὸ ταύτης ἤδη
Αἴγυπτος, Hdt. 3, 5, tout de suite après ce pays est l’Égypte ;
cf. Thc.
3, 95 ; Eur.
Hipp. 1200
||
B (avec idée de temps) à partir de maintenant,
c. à d.
I en
parl. du passé, déjà : ἤδη
ποτέ, Il. 1,
260, etc. ; ποτ’ ἤδη, Eschl. Eum. 50 ; Soph. Aj. 1142, déjà autrefois,
parfois déjà; ἤδη πάλαι, Soph. O.C. 510, il y a déjà longtemps ; τότ’
ἤδη, Eschl. Pr. 911, déjà alors, alors
déjà ||
II en
parl. du présent, actuellement, p. opp.
au passé (ἐν ὑστέρῳ χρόνῳ)
Soph. O.C.
614 ; ou au
futur (τάχ’, ἐσαῦθις) Eur. Suppl. 551, etc. ; ἤδη δέ,
Plut. Pyrrh.
fin, dès ce moment ; ἤδη νῦν, Eschl. Ag. 1578 ; ἤδη νυνί, Ar. Nub. 326 ; ou νῦν ἤδη, Soph. Ant. 801 ; νῦν... ἤδη,
Ar. Pl.
316, dès maintenant, tout de suite ;
ἤδη γε, Dém.
357, 16, même maintenant ; ἤδη τότε, Plat. Rsp. 417b, dès ce moment, dès lors ; νὺξ
ἤδη τελέθει, Il. 7, 282, voici la nuit qui approche ; avec un n. de nombre : ἤδη
γὰρ τρίτον ἐστὶν ἔτος, Od.
2, 89, car voici la troisième année ;
ἔτος τόδ’ ἤδη δέκατον, Soph. Ph. 312, voici maintenant la dixième année ;
entre l’art. et le nom :
ἡ ἤδη χάρις, Dém. 664, 23, le service
rendu en ce moment, l’obligation présente ; cf. Xén. An. 7, 7, 24 ||
III en parl. du fut. :
1 dorénavant, désormais,
Il. 3, 98,
etc. ; Plat. Gorg. 486e ||
2 dès lors, dans les locut. : τότ’
ἤδη, Isocr. 238b, 419e, dès lors,
litt. alors et dès ce moment ;
τοτηνίκ’ ἤδη, Soph. O.C. 440, m. sign. ||
3 tout de suite,
devant un fut. : ἤδη λέξω, Dém. 72, 20, je vais dire ; cf.
Xén. Cyr.
8, 3, 1 ; ou
après un impér. : ἀπὸ νῦν με λείπετ’ ἤδη, Soph. Ph. 1177, dès maintenant laissez-moi tout de suite ;
abs. οὐ τάχ’ ἀλλ’
ἤδη, Ar. Ran. 527, non bientôt,
mais tout de suite ||
4 dans
un raisonnement : πᾶς ἤδη ἂν
εὕροι, Plat. Rsp. 398c, tout homme trouverait donc ; οὐ μόνον, ἀλλ’ ἤδη, Xén.
Cyr. 8, 8, 6,
non seulement, mais encore (litt. en
poursuivant, en continuant) ||
IV avec le passé, le prés. ou le fut. ἤδη se construit qqf. avec un
sup. : ὡς τάχιστ’ ἤδη,
Ar. Th.
662, le plus promptement possible ;
cf. Hdt.
8, 106 ; Thc.
6, 31.
Étym.
ἦ 1, δή.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
116 occurrences
Matthieu
7- 3:10 ἤδη δὲ ἡ ἀξίνη πρὸς τὴν ῥίζαν …
- 5:28… βλέπων γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι αὐτὴν ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ.
- 14:15… ἐστιν ὁ τόπος καὶ ἡ ὥρα ἤδη παρῆλθεν· ἀπόλυσον τοὺς ὄχλους, ἵνα ἀπελθόντες …
- 14:24τὸ δὲ πλοῖον ἤδη σταδίους πολλοὺς ἀπὸ τῆς γῆς ἀπεῖχεν, …
- 15:32… εἶπεν· Σπλαγχνίζομαι ἐπὶ τὸν ὄχλον, ὅτι ἤδη ἡμέραι τρεῖς προσμένουσίν μοι καὶ οὐκ …
- 17:12λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι Ἠλίας ἤδη ἦλθεν, καὶ οὐκ ἐπέγνωσαν αὐτὸν ἀλλὰ …
- 24:32… τῆς συκῆς μάθετε τὴν παραβολήν· ὅταν ἤδη ὁ κλάδος αὐτῆς γένηται ἁπαλὸς καὶ …
Marc
8- 4:37… κύματα ἐπέβαλλεν εἰς τὸ πλοῖον, ὥστε ἤδη γεμίζεσθαι τὸ πλοῖον.
- 6:35Καὶ ἤδη ὥρας πολλῆς γενομένης προσελθόντες αὐτῷ οἱ …
- 6:35… ὅτι Ἔρημός ἐστιν ὁ τόπος, καὶ ἤδη ὥρα πολλή·
- 8:2Σπλαγχνίζομαι ἐπὶ τὸν ὄχλον ὅτι ἤδη ἡμέραι τρεῖς προσμένουσίν μοι καὶ οὐκ …
- 11:11… τὸ ἱερόν· καὶ περιβλεψάμενος πάντα ὀψὲ ἤδη οὔσης τῆς ὥρας ἐξῆλθεν εἰς Βηθανίαν …
- 13:28… τῆς συκῆς μάθετε τὴν παραβολήν· ὅταν ἤδη ὁ κλάδος αὐτῆς ἁπαλὸς γένηται καὶ …
- 15:42Καὶ ἤδη ὀψίας γενομένης, ἐπεὶ ἦν παρασκευή, ὅ …
- 15:44ὁ δὲ Πιλᾶτος ἐθαύμασεν εἰ ἤδη τέθνηκεν, καὶ προσκαλεσάμενος τὸν κεντυρίωνα ἐπηρώτησεν …
Luc
10- 3:9 ἤδη δὲ καὶ ἡ ἀξίνη πρὸς τὴν …
- 7:6ὁ δὲ Ἰησοῦς ἐπορεύετο σὺν αὐτοῖς. ἤδη δὲ αὐτοῦ οὐ μακρὰν ἀπέχοντος ἀπὸ …
- 11:7… ἀποκριθεὶς εἴπῃ· Μή μοι κόπους πάρεχε· ἤδη ἡ θύρα κέκλεισται, καὶ τὰ παιδία …
- 12:49… τὴν γῆν, καὶ τί θέλω εἰ ἤδη ἀνήφθη;
- 14:17… δείπνου εἰπεῖν τοῖς κεκλημένοις· Ἔρχεσθε, ὅτι ἤδη ἕτοιμά ἐστιν.
- 19:37ἐγγίζοντος δὲ αὐτοῦ ἤδη πρὸς τῇ καταβάσει τοῦ Ὄρους τῶν …
- 21:30ὅταν προβάλωσιν ἤδη, βλέποντες ἀφ’ ἑαυτῶν γινώσκετε ὅτι ἤδη …
- 21:30… ἤδη, βλέποντες ἀφ’ ἑαυτῶν γινώσκετε ὅτι ἤδη ἐγγὺς τὸ θέρος ἐστίν·
- 23:44Καὶ ἦν ἤδη ὡσεὶ ὥρα ἕκτη καὶ σκότος ἐγένετο …
- 24:29… ὅτι πρὸς ἑσπέραν ἐστὶν καὶ κέκλικεν ἤδη ἡ ἡμέρα. καὶ εἰσῆλθεν τοῦ μεῖναι …
Jean
16- 3:18… οὐ κρίνεται· ὁ δὲ μὴ πιστεύων ἤδη κέκριται, ὅτι μὴ πεπίστευκεν εἰς τὸ …
- 4:35… χώρας ὅτι λευκαί εἰσιν πρὸς θερισμόν· ἤδη
- 4:51 ἤδη δὲ αὐτοῦ καταβαίνοντος οἱ δοῦλοι αὐτοῦ …
- 5:6… Ἰησοῦς κατακείμενον, καὶ γνοὺς ὅτι πολὺν ἤδη χρόνον ἔχει, λέγει αὐτῷ· Θέλεις ὑγιὴς …
- 6:17… τῆς θαλάσσης εἰς Καφαρναούμ. καὶ σκοτία ἤδη ἐγεγόνει καὶ οὔπω ἐληλύθει πρὸς αὐτοὺς …