ὀνομάζω
Verbe · onomazô (onomadzô)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
ὀνομάζω (f.
ὀνομάσω, ao.
ὠνόμασα, pf.
ὠνόμακα ; pass.
f. ὀνομασθήσομαι, ao. ὠνομάσθην, pf. ὠνόμασμαι)
I nommer, d’où :
1 appeler par son
nom : ἄνδρα ἕκαστον, Il. 10, 68, chaque homme ;
cf. Il.
22, 415 ; Od.
4, 278, 551 ; 24,
339 ; Hdt. 1,
86 ; τὸν μὲν ἐγὼν... ὀνομάζειν
αἰδέομαι, Od. 14, 145, je ne prononce son nom qu’avec respect ;
cf. Xén.
Hell. 2, 3,
1 ; Plat. Tim. 39c, etc. ||
2 énumérer en désignant,
détailler : πολλὰ δῶρα, Il. 18, 449, beaucoup de
présents ||
3 exprimer en termes
précis : λόγοισιν ὀν. βραχέσι
(τἀνθυμήματα), Soph. O.C. 294, exprimer nettement (sa pensée) en peu de mots ;
avec un relat. οὐδ’
ὀνομάσαι δύναι’ ἄν, ὥς ἐστιν φίλον, Eur. Ph. 407, tu ne saurais dire exactement combien cela est
agréable ||
II donner tel ou tel nom
à, dénommer : τὸν ὀνύμαξε Κένταυρον,
Pd. P.
2, 82, qu’elle nomma Centaure,
cf. Pd.
P. 11, 10,
etc. ; Hdt.
4, 6, etc. ;
τὸ ἕτερον ὄνομα, ὃ ὀνομάζουσιν αὐτόν,
Plat. Crat.
402d, l’autre
nom par lequel on le désigne ; avec
l’inf. εἶναι ; σοφιστὴν ὀνομάζουσι τὸν ἄνδρα εἶναι, Plat. Prot. 311e, on appelle cet
homme un sophiste ; cf. Xén. Ap. 13 ; Plat. Theæt. 160b, etc. ; au pass. être nommé, s’appeler : τίς ὀνομάζεταί ποθ’ οὗτος; Ar. Av. 288, comment s’appelle-t-il donc ? ὀνομάζειν τι ἐπί τινος, Plat. Rsp. 493, nommer une chose d’après qqe ch. ; ὀνομάζεσθαι ἔκ τινος, Xén.
Mem. 4, 5, 12,
être nommé ou dénommé par ou d’après ; ἀπὸ τούτου μὲν τοῦτο
ὀνομάζεται, Hdt. 6, 129, c’est à cause de cela qu’on dit, c’est de là
que vient le proverbe ||
III promettre,
d’où :
1 fiancer :
νύμφη ὀνομασθεῖσά τινι, Suid. jeune fille promise à qqn, fiancée avec lui
||
2 destiner,
consacrer : τι τῷ δαίμονι,
Thpp. (Ath.
252b) qqe ch.
à la divinité ||
Moy. désigner par un
nom, dénommer, Pd. P. 7, 6 ; Soph. O.R. 1021 ||
E Ion. οὐνομάζω, Hdt. 4, 27, 59 ;
ao. οὐνόμασα,
Hdt. 4, 6 ;
pf. pass. 3 pl.
ὠνομάδαται, DC.
37. Éol. ao. 3
sg. ὀνύμαξε, Pd. P. 2, 44 ; 11, 6 ;
fut. moy. ὀνυμάξομαι, Pd. P. 7, 5.
Étym.
ὄνομα.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
33 occurrences
Luc
2- 6:13… ἀπ’ αὐτῶν δώδεκα, οὓς καὶ ἀποστόλους ὠνόμασεν,
- 6:14Σίμωνα ὃν καὶ ὠνόμασεν Πέτρον καὶ Ἀνδρέαν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ …
Actes
1- 19:13… τινες καὶ τῶν περιερχομένων Ἰουδαίων ἐξορκιστῶν ὀνομάζειν ἐπὶ τοὺς ἔχοντας τὰ πνεύματα τὰ …
Romains
1- 15:20οὕτως δὲ φιλοτιμούμενον εὐαγγελίζεσθαι οὐχ ὅπου ὠνομάσθη Χριστός, ἵνα μὴ ἐπ’ ἀλλότριον θεμέλιον …
1 Corinthiens
1- 5:11… ὑμῖν μὴ συναναμίγνυσθαι ἐάν τις ἀδελφὸς ὀνομαζόμενος ᾖ πόρνος ἢ πλεονέκτης ἢ εἰδωλολάτρης …
Éphésiens
3- 1:21… δυνάμεως καὶ κυριότητος καὶ παντὸς ὀνόματος ὀνομαζομένου οὐ μόνον ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ …
- 3:15… πατριὰ ἐν οὐρανοῖς καὶ ἐπὶ γῆς ὀνομάζεται,
- 5:3… καὶ ἀκαθαρσία πᾶσα ἢ πλεονεξία μηδὲ ὀνομαζέσθω ἐν ὑμῖν, καθὼς πρέπει ἁγίοις,
2 Timothée
1- 2:19… καί· Ἀποστήτω ἀπὸ ἀδικίας πᾶς ὁ ὀνομάζων τὸ ὄνομα κυρίου.