ὀφείλω
Verbe · ofilô (oféïlô)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
ὀφείλω (impf.
ὤφειλον, f.
ὀφειλήσω, ao. 1
ὠφείλησα, ao. 2
ὤφελον, pf.
ὠφείληκα ; pass.
ao. ὠφειλήθην)
1 devoir, avoir une dette,
être débiteur, être redevable de : χρεῖος, Il. 11, 688, être redevable d’une dette ; οἱ ὀφείλοντες, Plut.
M. 832a, les débiteurs ;
ὀφ. χάριν τινός, chez
les Att. Soph. Ant. 331 ; Xén. Cyr. 4, 5, 30, devoir de la reconnaissance pour qqe ch. ;
ὑπόσχεσιν, Xén.
Cyr. 5, 2, 8,
être obligé de tenir une promesse ; τὴν ψυχήν
τινι, El. V.H. 10, 5, devoir la vie
à qqn ; au pass. être dû :
χρεῖος ὀφειλόμενον, Thgn. 1196, argent dû,
dette ; τὰ ὀφειλόμενα χρήματα,
Xén. Hell.
1, 3, 9, m.
sign. ; τοῖς στρατιώταις ὠφείλετο
μισθός, Xén. An. 1, 2, 11, la paye
était due aux soldats ; τὰ ὀφειλόμενα
ἐκτίνειν, Plat. Crat. 400c, ou ἀποδιδόναι, Plat.
Rsp. 331e, acquitter une
dette ; particul. t. de jurispr.
ὀφείλειν δίκην, Plat. Leg. 909a, perdre un procès,
être condamné ; ζημίαν, Lys. 115, 10, être condamné
à une amende ; ὀφείλειν τῷ δημοσίῳ,
Ar. Lys.
581 ; Isocr.
234e, être
redevable d’une amende envers l’État ; au
pass. être dû, être réservé (à la mort) dat. Anth. 10, 105 ||
2 p.
ext. devoir, être obligé à, être tenu de, inf. Il. 19, 200 ; Hdt. 1, 41, etc. ; Plat. Rsp. 332a, etc. ; ἐγὼ ὀφείλω λέγειν,
Hdt. 7, 152,
pour moi, je dois dire ; au pass.
ὀφείλεται, c’est une obligation ;
σοὶ τοῦτ’ ὀφείλεται παθεῖν, Soph. Ph. 1421, il te faut souffrir cela ; βροτοῖς ἅπασι κατθανεῖν ὀφείλεται, Mén. Monost. 69, pour tous les mortels c’est une nécessité de
mourir : subst. τοὐφειλόμενον, Eschl.
Ch. 310, ce
qui est dû, l’obligation ; p. suite à l’ao. 2
ὤφελον et plus rar. à l’impf.
ὤφειλον, je devais, j’aurais dû, il
aurait fallu : ὤφελεν ἀθανάτοισιν
εὔχεσθαι, Il. 23, 546, il aurait dû prier les immortels ;
particul. avec l’expression d’un souhait,
surtout d’un regret : ὤφελον
πάροιθεν ἐκλιπεῖν βίον, Soph.
El. 1131, plût
aux dieux que j’eusse quitté la vie auparavant ! (propr. j’aurais dû quitter, etc.) ; αἴθ’ ὠφέλετε,
Il. 24, 254,
vous auriez bien dû ! chez les Att.
εἴθ’ ὤφελε(ν) Ar. Vesp. 731, il aurait bien dû ! ὡς
ὤφελες, Ar. Ran. 955, tu aurais bien
dû ! ὡς ὤφελον, Dém. 539, 25, comme je
devrais bien ! comme je voudrais ! εἰ γὰρ
ὤφελον, Plat. Rsp. 432c, etc. plût aux dieux que
je... ! ὡς μήποτ’ ὤφελε, Xén. Cyr. 4, 6, 3, plût aux dieux que jamais il ne... !
p. suite, en
gén. ὤφελον et ὤφελε invariables, au sens d’une conj. plût aux dieux
que... ! ὤφελον ἐϐασιλεύσατε,
NT. 1 Cor.
4, 8, plût au ciel que vous eussiez
régné ; ὤφελε μηδ’ ἐγένοντο θοαὶ νῆες,
Call. Ep.
18, 1, plût aux dieux que les rapides
vaisseaux n’eussent pas paru ! ||
E Ao. 2 épq. et ion.
ὤφελον, -ες, -ε, etc. seul. au sens
2, Il.
6, 345 ; 9,
698 ; Od. 11,
548 (cf. ci-dessus).
Étym. R.
indo-europ. *h₃bhel-, devoir, être
obligé.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
51 occurrences
Matthieu
6- 18:28… εὗρεν ἕνα τῶν συνδούλων αὐτοῦ ὃς ὤφειλεν αὐτῷ ἑκατὸν δηνάρια, καὶ κρατήσας αὐτὸν …
- 18:28… αὐτὸν ἔπνιγεν λέγων· Ἀπόδος εἴ τι ὀφείλεις.
- 18:30… εἰς φυλακὴν ἕως οὗ ἀποδῷ τὸ ὀφειλόμενον.
- 18:34… βασανισταῖς ἕως οὗ ἀποδῷ πᾶν τὸ ὀφειλόμενον.
- 23:16… ὀμόσῃ ἐν τῷ χρυσῷ τοῦ ναοῦ ὀφείλει.
- 23:18… ἐν τῷ δώρῳ τῷ ἐπάνω αὐτοῦ ὀφείλει.
Luc
5- 7:41… χρεοφειλέται ἦσαν δανιστῇ τινι· ὁ εἷς ὤφειλεν δηνάρια πεντακόσια, ὁ δὲ ἕτερος πεντήκοντα.
- 11:4… ἡμῶν, καὶ γὰρ αὐτοὶ ἀφίομεν παντὶ ὀφείλοντι ἡμῖν· καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς …
- 16:5… κυρίου ἑαυτοῦ ἔλεγεν τῷ πρώτῳ· Πόσον ὀφείλεις τῷ κυρίῳ μου;
- 16:7ἔπειτα ἑτέρῳ εἶπεν· Σὺ δὲ πόσον ὀφείλεις; ὁ δὲ εἶπεν· Ἑκατὸν κόρους σίτου· …
- 17:10… λέγετε ὅτι Δοῦλοι ἀχρεῖοί ἐσμεν, ὃ ὠφείλομεν ποιῆσαι πεποιήκαμεν.
Jean
2- 13:14… κύριος καὶ ὁ διδάσκαλος, καὶ ὑμεῖς ὀφείλετε ἀλλήλων νίπτειν τοὺς πόδας·
- 19:7… νόμον ἔχομεν, καὶ κατὰ τὸν νόμον ὀφείλει ἀποθανεῖν, ὅτι υἱὸν θεοῦ ἑαυτὸν ἐποίησεν.
Actes
1- 17:29γένος οὖν ὑπάρχοντες τοῦ θεοῦ οὐκ ὀφείλομεν νομίζειν χρυσῷ ἢ ἀργύρῳ ἢ λίθῳ, …
Romains
3- 13:8Μηδενὶ μηδὲν ὀφείλετε, εἰ μὴ τὸ ἀλλήλους ἀγαπᾶν· ὁ …
- 15:1 Ὀφείλομεν δὲ ἡμεῖς οἱ δυνατοὶ τὰ ἀσθενήματα …
- 15:27… τοῖς πνευματικοῖς αὐτῶν ἐκοινώνησαν τὰ ἔθνη, ὀφείλουσιν καὶ ἐν τοῖς σαρκικοῖς λειτουργῆσαι αὐτοῖς.
1 Corinthiens
5- 5:10… πλεονέκταις καὶ ἅρπαξιν ἢ εἰδωλολάτραις, ἐπεὶ ὠφείλετε ἄρα ἐκ τοῦ κόσμου ἐξελθεῖν.
- 7:36… νομίζει ἐὰν ᾖ ὑπέρακμος, καὶ οὕτως ὀφείλει γίνεσθαι, ὃ θέλει ποιείτω· οὐχ ἁμαρτάνει· …
- 9:10… λέγει; δι’ ἡμᾶς γὰρ ἐγράφη, ὅτι ὀφείλει ἐπ’ ἐλπίδι ὁ ἀροτριῶν ἀροτριᾶν, καὶ …
- 11:7ἀνὴρ μὲν γὰρ οὐκ ὀφείλει κατακαλύπτεσθαι τὴν κεφαλήν, εἰκὼν καὶ δόξα …
- 11:10διὰ τοῦτο ὀφείλει ἡ γυνὴ ἐξουσίαν ἔχειν ἐπὶ τῆς …
2 Corinthiens
2- 12:11… ἄφρων· ὑμεῖς με ἠναγκάσατε· ἐγὼ γὰρ ὤφειλον ὑφ’ ὑμῶν συνίστασθαι. οὐδὲν γὰρ ὑστέρησα …
- 12:14… τὰ ὑμῶν ἀλλὰ ὑμᾶς, οὐ γὰρ ὀφείλει τὰ τέκνα τοῖς γονεῦσιν θησαυρίζειν, ἀλλὰ …
Éphésiens
1- 5:28οὕτως ὀφείλουσιν καὶ οἱ ἄνδρες ἀγαπᾶν τὰς ἑαυτῶν …
2 Thessaloniciens
2- 1:3Εὐχαριστεῖν ὀφείλομεν τῷ θεῷ πάντοτε περὶ ὑμῶν, ἀδελφοί, …
- 2:13Ἡμεῖς δὲ ὀφείλομεν εὐχαριστεῖν τῷ θεῷ πάντοτε περὶ ὑμῶν, …
Philémon
1- 1:18εἰ δέ τι ἠδίκησέν σε ἢ ὀφείλει, τοῦτο ἐμοὶ ἐλλόγα·
Hébreux
3- 2:17ὅθεν ὤφειλεν κατὰ πάντα τοῖς ἀδελφοῖς ὁμοιωθῆναι, ἵνα …
- 5:3καὶ δι’ αὐτὴν ὀφείλει, καθὼς περὶ τοῦ λαοῦ, οὕτως καὶ …