ὀφείλω

Verbe · ofilô (oféïlô)

Notice Bailly

Lexique du grec ancien

ὀφείλω (impf. ὤφειλον, f. ὀφειλήσω, ao. 1 ὠφείλησα, ao. 2 ὤφελον, pf. ὠφείληκα ; pass. ao. ὠφειλήθην)
1 devoir, avoir une dette, être débiteur, être redevable de : χρεῖος, Il. 11, 688, être redevable d’une dette ; οἱ ὀφείλοντες, Plut. M. 832a, les débiteurs ; ὀφ. χάριν τινός, chez les Att. Soph. Ant. 331 ; Xén. Cyr. 4, 5, 30, devoir de la reconnaissance pour qqe ch. ; ὑπόσχεσιν, Xén. Cyr. 5, 2, 8, être obligé de tenir une promesse ; τὴν ψυχήν τινι, El. V.H. 10, 5, devoir la vie à qqn ; au pass. être dû : χρεῖος ὀφειλόμενον, Thgn. 1196, argent dû, dette ; τὰ ὀφειλόμενα χρήματα, Xén. Hell. 1, 3, 9, m. sign. ; τοῖς στρατιώταις ὠφείλετο μισθός, Xén. An. 1, 2, 11, la paye était due aux soldats ; τὰ ὀφειλόμενα ἐκτίνειν, Plat. Crat. 400c, ou ἀποδιδόναι, Plat. Rsp. 331e, acquitter une dette ; particul. t. de jurispr. ὀφείλειν δίκην, Plat. Leg. 909a, perdre un procès, être condamné ; ζημίαν, Lys. 115, 10, être condamné à une amende ; ὀφείλειν τῷ δημοσίῳ, Ar. Lys. 581 ; Isocr. 234e, être redevable d’une amende envers l’État ; au pass. être dû, être réservé (à la mort) dat. Anth. 10, 105 ||
2 p. ext. devoir, être obligé à, être tenu de, inf. Il. 19, 200 ; Hdt. 1, 41, etc. ; Plat. Rsp. 332a, etc. ; ἐγὼ ὀφείλω λέγειν, Hdt. 7, 152, pour moi, je dois dire ; au pass. ὀφείλεται, c’est une obligation ; σοὶ τοῦτ’ ὀφείλεται παθεῖν, Soph. Ph. 1421, il te faut souffrir cela ; βροτοῖς ἅπασι κατθανεῖν ὀφείλεται, Mén. Monost. 69, pour tous les mortels c’est une nécessité de mourir : subst. τοὐφειλόμενον, Eschl. Ch. 310, ce qui est dû, l’obligation ; p. suite à l’ao. 2 ὤφελον et plus rar. à l’impf. ὤφειλον, je devais, j’aurais dû, il aurait fallu : ὤφελεν ἀθανάτοισιν εὔχεσθαι, Il. 23, 546, il aurait dû prier les immortels ; particul. avec l’expression d’un souhait, surtout d’un regret : ὤφελον πάροιθεν ἐκλιπεῖν βίον, Soph. El. 1131, plût aux dieux que j’eusse quitté la vie auparavant ! (propr. j’aurais dû quitter, etc.) ; αἴθ’ ὠφέλετε, Il. 24, 254, vous auriez bien dû ! chez les Att. εἴθ’ ὤφελε(ν) Ar. Vesp. 731, il aurait bien dû ! ὡς ὤφελες, Ar. Ran. 955, tu aurais bien dû ! ὡς ὤφελον, Dém. 539, 25, comme je devrais bien ! comme je voudrais ! εἰ γὰρ ὤφελον, Plat. Rsp. 432c, etc. plût aux dieux que je... ! ὡς μήποτ’ ὤφελε, Xén. Cyr. 4, 6, 3, plût aux dieux que jamais il ne... ! p. suite, en gén. ὤφελον et ὤφελε invariables, au sens d’une conj. plût aux dieux que... ! ὤφελον ἐϐασιλεύσατε, NT. 1 Cor. 4, 8, plût au ciel que vous eussiez régné ; ὤφελε μηδ’ ἐγένοντο θοαὶ νῆες, Call. Ep. 18, 1, plût aux dieux que les rapides vaisseaux n’eussent pas paru ! ||
E Ao. 2 épq. et ion. ὤφελον, -ες, -ε, etc. seul. au sens 2, Il. 6, 345 ; 9, 698 ; Od. 11, 548 (cf. ci-dessus).
Étym. R. indo-europ. *h₃bhel-, devoir, être obligé.

Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.

Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗

51 occurrences

  1. Matthieu

    6
  2. 18:28… εὗρεν ἕνα τῶν συνδούλων αὐτοῦ ὃς ὤφειλεν αὐτῷ ἑκατὸν δηνάρια, καὶ κρατήσας αὐτὸν …
  3. 18:28… αὐτὸν ἔπνιγεν λέγων· Ἀπόδος εἴ τι ὀφείλεις.
  4. 18:30… εἰς φυλακὴν ἕως οὗ ἀποδῷ τὸ ὀφειλόμενον.
  5. 18:34… βασανισταῖς ἕως οὗ ἀποδῷ πᾶν τὸ ὀφειλόμενον.
  6. 23:16… ὀμόσῃ ἐν τῷ χρυσῷ τοῦ ναοῦ ὀφείλει.
  7. 23:18… ἐν τῷ δώρῳ τῷ ἐπάνω αὐτοῦ ὀφείλει.
  8. Luc

    5
  9. 7:41… χρεοφειλέται ἦσαν δανιστῇ τινι· ὁ εἷς ὤφειλεν δηνάρια πεντακόσια, ὁ δὲ ἕτερος πεντήκοντα.
  10. 11:4… ἡμῶν, καὶ γὰρ αὐτοὶ ἀφίομεν παντὶ ὀφείλοντι ἡμῖν· καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς …
  11. 16:5… κυρίου ἑαυτοῦ ἔλεγεν τῷ πρώτῳ· Πόσον ὀφείλεις τῷ κυρίῳ μου;
  12. 16:7ἔπειτα ἑτέρῳ εἶπεν· Σὺ δὲ πόσον ὀφείλεις; ὁ δὲ εἶπεν· Ἑκατὸν κόρους σίτου· …
  13. 17:10… λέγετε ὅτι Δοῦλοι ἀχρεῖοί ἐσμεν, ὃ ὠφείλομεν ποιῆσαι πεποιήκαμεν.
  14. Jean

    2
  15. 13:14… κύριος καὶ ὁ διδάσκαλος, καὶ ὑμεῖς ὀφείλετε ἀλλήλων νίπτειν τοὺς πόδας·
  16. 19:7… νόμον ἔχομεν, καὶ κατὰ τὸν νόμον ὀφείλει ἀποθανεῖν, ὅτι υἱὸν θεοῦ ἑαυτὸν ἐποίησεν.
  17. Actes

    1
  18. 17:29γένος οὖν ὑπάρχοντες τοῦ θεοῦ οὐκ ὀφείλομεν νομίζειν χρυσῷ ἢ ἀργύρῳ ἢ λίθῳ, …
  19. Romains

    3
  20. 13:8Μηδενὶ μηδὲν ὀφείλετε, εἰ μὴ τὸ ἀλλήλους ἀγαπᾶν· ὁ …
  21. 15:1 Ὀφείλομεν δὲ ἡμεῖς οἱ δυνατοὶ τὰ ἀσθενήματα …
  22. 15:27… τοῖς πνευματικοῖς αὐτῶν ἐκοινώνησαν τὰ ἔθνη, ὀφείλουσιν καὶ ἐν τοῖς σαρκικοῖς λειτουργῆσαι αὐτοῖς.
  23. 1 Corinthiens

    5
  24. 5:10… πλεονέκταις καὶ ἅρπαξιν ἢ εἰδωλολάτραις, ἐπεὶ ὠφείλετε ἄρα ἐκ τοῦ κόσμου ἐξελθεῖν.
  25. 7:36… νομίζει ἐὰν ᾖ ὑπέρακμος, καὶ οὕτως ὀφείλει γίνεσθαι, ὃ θέλει ποιείτω· οὐχ ἁμαρτάνει· …
  26. 9:10… λέγει; δι’ ἡμᾶς γὰρ ἐγράφη, ὅτι ὀφείλει ἐπ’ ἐλπίδι ὁ ἀροτριῶν ἀροτριᾶν, καὶ …
  27. 11:7ἀνὴρ μὲν γὰρ οὐκ ὀφείλει κατακαλύπτεσθαι τὴν κεφαλήν, εἰκὼν καὶ δόξα …
  28. 11:10διὰ τοῦτο ὀφείλει ἡ γυνὴ ἐξουσίαν ἔχειν ἐπὶ τῆς …
  29. 2 Corinthiens

    2
  30. 12:11… ἄφρων· ὑμεῖς με ἠναγκάσατε· ἐγὼ γὰρ ὤφειλον ὑφ’ ὑμῶν συνίστασθαι. οὐδὲν γὰρ ὑστέρησα …
  31. 12:14… τὰ ὑμῶν ἀλλὰ ὑμᾶς, οὐ γὰρ ὀφείλει τὰ τέκνα τοῖς γονεῦσιν θησαυρίζειν, ἀλλὰ …
  32. Éphésiens

    1
  33. 5:28οὕτως ὀφείλουσιν καὶ οἱ ἄνδρες ἀγαπᾶν τὰς ἑαυτῶν …
  34. 2 Thessaloniciens

    2
  35. 1:3Εὐχαριστεῖν ὀφείλομεν τῷ θεῷ πάντοτε περὶ ὑμῶν, ἀδελφοί, …
  36. 2:13Ἡμεῖς δὲ ὀφείλομεν εὐχαριστεῖν τῷ θεῷ πάντοτε περὶ ὑμῶν, …
  37. Philémon

    1
  38. 1:18εἰ δέ τι ἠδίκησέν σε ἢ ὀφείλει, τοῦτο ἐμοὶ ἐλλόγα·
  39. Hébreux

    3
  40. 2:17ὅθεν ὤφειλεν κατὰ πάντα τοῖς ἀδελφοῖς ὁμοιωθῆναι, ἵνα …
  41. 5:3καὶ δι’ αὐτὴν ὀφείλει, καθὼς περὶ τοῦ λαοῦ, οὕτως καὶ …