δεσπόζω
Verbe · déspozô (déspodzô)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
δεσπόζω (impf.
ἐδέσποζον, f.
δεσπόσω, ao.
ἐδέσποσα, pf.
inus.)
1 être le maître,
abs. Eschl.
Pr. 208 ;
joint à ἄρχειν,
Plat. Phæd.
80a ;
avec un rég. être le maître de,
gén. Hh.
Cer. 366 ;
Hdt. 3, 142 ;
Eschl. Pr.
930 ; Soph.
Tr. 362 ;
Eur. Suppl.
518 ; p. opp.
à δουλεύειν, Plat. Rsp. 576a ; t. d’astrol. être le maître de (la destinée de qqn)
en parl. d’une constellation,
gén. Herm.
Iatr. 387,
17 ; avec un acc. δ. πόλιν, Eur. H.f. 28, gouverner une
ville en maître ; d’où, au pass. être gouverné despotiquement, Plat. Leg. 713a ; ὑπό τινος, DS. 18, 60, par qqn ||
2 devenir maître de, se
rendre maître de, gén. Eur. Alc. 486 ; fig. δ. λόγου, Eschl.
Ag. 543, se
rendre maître de ce que qqn dit, comprendre le langage de
qqn.
Étym.
δεσπότης.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
17 occurrences
1 Chroniques
LXX · 1- 29:11… τῷ οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς δεσπόζεις ἀπὸ προσώπου σου ταράσσεται πᾶς βασιλεὺς …
Psaumes
LXX · 5- 21:29… τοῦ κυρίου ἡ βασιλεία καὶ αὐτὸς δεσπόζει τῶν ἐθνῶν
- 58:14… ὑπάρξωσιν καὶ γνώσονται ὅτι ὁ θεὸς δεσπόζει τοῦ Ιακωβ τῶν περάτων τῆς γῆς …
- 65:7τῷ δεσπόζοντι ἐν τῇ δυναστείᾳ αὐτοῦ τοῦ αἰῶνος …
- 88:10σὺ δεσπόζεις τοῦ κράτους τῆς θαλάσσης τὸν δὲ …
- 102:19… αὐτοῦ καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ πάντων δεσπόζει
2 Maccabées
LXX · 1- 14:46… ἐνέσεισε τοῖς ὄχλοις καὶ ἐπικαλεσάμενος τὸν δεσπόζοντα τῆς ζωῆς καὶ τοῦ πνεύματος ταῦτα …
Sagesse
LXX · 3- 9:2… τῇ σοφίᾳ σου κατασκευάσας ἄνθρωπον ἵνα δεσπόζῃ τῶν ὑπὸ σοῦ γενομένων κτισμάτων
- 12:16… δικαιοσύνης ἀρχή καὶ τὸ πάντων σε δεσπόζειν πάντων φείδεσθαί σε ποιεῖ
- 12:18σὺ δὲ δεσπόζων ἰσχύος ἐν ἐπιεικείᾳ κρίνεις καὶ μετὰ …
Esdras A'
LXX · 2- 4:3… βασιλεὺς ὑπερισχύει καὶ κυριεύει αὐτῶν καὶ δεσπόζει αὐτῶν καὶ πᾶν ὃ ἐὰν εἴπῃ …
- 4:14… ὁ οἶνος ἰσχύει τίς οὖν ὁ δεσπόζων αὐτῶν ἢ τίς ὁ κυριεύων αὐτῶν …
3 Maccabées
LXX · 1- 7:9… σύνολον οὐκ ἄνθρωπον ἀλλὰ τὸν πάσης δεσπόζοντα δυνάμεως θεὸν ὕψιστον ἀντικείμενον ἡμῖν ἐπ᾿ …
4 Maccabées
LXX · 4- 1:5… λογισμὸς κρατεῖ λήθης καὶ ἀγνοίας οὐ δεσπόζει γελοῖον ἐπιχειροῦντες λέγειν
- 2:13καὶ τῆς φίλων συνηθείας δεσπόζει διὰ πονηρίαν αὐτοὺς ἐξελέγχων
- 2:16… καὶ τὸν θυμόν καὶ γὰρ τούτου δεσπόζει
- 5:38… ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας λογισμῶν οὔτε λόγοις δεσπόσεις οὔτε δι᾿ ἔργων