κρείσσων

Adjectif · krissôn (kréïssôn)

Notice Bailly

Lexique du grec ancien

κρείσσων, att. κρείττων, ων, ον, gén. ονος :
I plus fort :
1 en parl. de force physique, Il. 3, 71, etc. ; p. opp. à χέρης, Il. 1, 80 ; joint à φέρτερος, Il. 9, 217 ; avec un dat. κρ. ἀρετῇ τε βίῃ τε, Il. 23, 578, supérieur par le courage et la force ||
2 en gén. plus fort, p. opp. à ἥττων : τὸν κρείττω τοῦ ἥττονος ἄρχειν, Plat. Gorg. 483d, (il est inévitable) que le plus fort commande au plus faible ; κρείσσονες θεοί, Eschl. Pr. 902, les grands dieux, p. opp. à Ὠκεανός ; οἱ κρείττονες, Eur. Or. 709 ; Thc. 1, 8, les grands, les puissants ; τὸ κρεῖττον, DC. 78, 20, m. sign. ; particul. en parl. des dieux, Plat. Soph. 216b ; Plut. Pyrrh. 24 ; Hld. 9, 24 ; Ath. 523b, etc. ; au sg. ὁ κρείττων, la divinité, Clidèm. (Ath. 660b) ; τὸ κρεῖττον, m. sign. Porph. Abst. 3, p. 330 ; plur. neutre τὰ κρείσσω, m. sign. Eur. Ion 992 ||
3 particul. qui est maître de : γαστρός, Xén. Cyr. 4, 2, 45, qui sait maîtriser son appétit ; χρημάτων, Thc. 2, 60 ; Isocr. 5e, qui est au-dessus de l’argent, incorruptible ; avec un inf. οὔτις ἐμεῖο κρείσσων δόμεναι, Od. 21, 345, nul n’a plus de droit que moi pour donner ||
4 qui est au-dessus de, trop grand pour, qui surpasse : ὕψος κρεῖσσον ἐκπηδήματος, Eschl. Ag. 1376, hauteur trop grande pour être franchie d’un saut ; κρεῖττον λόγου κάλλος, Xén. Mem. 3, 11, 1, beauté qui surpasse toute description ; κρείσσον’ ἀγχόνης, Soph. O.R. 1374, crimes que le lacet même ne saurait faire expier ; πρᾶγμα ἐλπίδος κρ. γεγενημένον, Thc. 2, 64, événement fâcheux qui dépasse ce qu’on pouvait craindre ||
II particul. en b. part, plus avantageux, meilleur, préférable, en parl. de pers. et de ch. : κρεῖσσόν ἐστι, avec l’inf. Att. il est préférable, il vaut mieux ; τὸ μὴ εἶναι κρ. ἢ τὸ ζῆν κακῶς, Soph. fr. 436, mieux vaut la mort qu’une vie déshonorée ; ou un part. κρείσσων ἦσθα μηκέτ’ ὢν ἢ ζῶν τυφλός, Soph. O.R. 1368, il aurait mieux valu pour toi n’être plus que vivre aveugle ; κρείττων γένοιτο ἂν ὁ τοιοῦτος πολίτης ἀποθανών, DH. 6, 9, il vaudrait mieux qu’un tel citoyen fût mort.
Étym. κράτος.

Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.

Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗

50 occurrences

  1. 1 Samuel

    LXX · 1
  2. 15:15… αὐτά ἃ περιεποιήσατο ὁ λαός τὰ κράτιστα τοῦ ποιμνίου καὶ τῶν βοῶν ὅπως …
  3. 1 Rois

    LXX · 1
  4. 19:4… μου ἀπ᾿ ἐμοῦ κύριε ὅτι οὐ κρείσσων ἐγώ εἰμι ὑπὲρ τοὺς πατέρας μου
  5. Esther

    LXX · 1
  6. 1:19… βασιλείαν αὐτῆς δότω ὁ βασιλεὺς γυναικὶ κρείττονι αὐτῆς
  7. Psaumes

    LXX · 4
  8. 15:6σχοινία ἐπέπεσάν μοι ἐν τοῖς κρατίστοις καὶ γὰρ ἡ κληρονομία μου κρατίστη …
  9. 15:6… κρατίστοις καὶ γὰρ ἡ κληρονομία μου κρατίστη μοί ἐστιν
  10. 22:5… καὶ τὸ ποτήριόν σου μεθύσκον ὡς κράτιστον
  11. 83:11ὅτι κρείσσων ἡμέρα μία ἐν ταῖς αὐλαῖς σου …
  12. Proverbes

    LXX · 20
  13. 3:14 κρεῖττον γὰρ αὐτὴν ἐμπορεύεσθαι ἢ χρυσίου καὶ …
  14. 8:11 κρείσσων γὰρ σοφία λίθων πολυτελῶν πᾶν δὲ …
  15. 8:19… λίθον τίμιον τὰ δὲ ἐμὰ γενήματα κρείσσω ἀργυρίου ἐκλεκτοῦ
  16. 12:2 κρείσσων ὁ εὑρὼν χάριν παρὰ κυρίῳ ἀνὴρ …
  17. 12:9 κρείσσων ἀνὴρ ἐν ἀτιμίᾳ δουλεύων ἑαυτῷ ἢ …
  18. 13:12 κρείσσων ἐναρχόμενος βοηθῶν καρδίᾳ τοῦ ἐπαγγελλομένου καὶ …
  19. 15:16 κρείσσων μικρὰ μερὶς μετὰ φόβου κυρίου ἢ …
  20. 15:17 κρείσσων ξενισμὸς λαχάνων πρὸς φιλίαν καὶ χάριν …
  21. 15:29… ἀπὸ ἀσεβῶν εὐχαῖς δὲ δικαίων ἐπακούει κρείσσων ὀλίγη λῆμψις μετὰ δικαιοσύνης ἢ πολλὰ …
  22. 16:19 κρείσσων πραΰθυμος μετὰ ταπεινώσεως ἢ ὃς διαιρεῖται …
  23. 16:32 κρείσσων ἀνὴρ μακρόθυμος ἰσχυροῦ ὁ δὲ κρατῶν …
  24. 16:32… μακρόθυμος ἰσχυροῦ ὁ δὲ κρατῶν ὀργῆς κρείσσων καταλαμβανομένου πόλιν
  25. 17:1 κρείσσων ψωμὸς μεθ᾿ ἡδονῆς ἐν εἰρήνῃ ἢ …
  26. 19:22καρπὸς ἀνδρὶ ἐλεημοσύνη κρείσσων δὲ πτωχὸς δίκαιος ἢ πλούσιος ψεύστης
  27. 24:5 κρείσσων σοφὸς ἰσχυροῦ καὶ ἀνὴρ φρόνησιν ἔχων …
  28. 32:24 κρεῖττον οἰκεῖν ἐπὶ γωνίας δώματος ἢ μετὰ …
  29. 34:5 κρείσσους ἔλεγχοι ἀποκεκαλυμμένοι κρυπτομένης φιλίας
  30. 34:10… τοῦ ἀδελφοῦ σου μὴ εἰσέλθῃς ἀτυχῶν κρείσσων φίλος ἐγγὺς ἢ ἀδελφὸς μακρὰν οἰκῶν
  31. 35:6 κρείσσων πτωχὸς πορευόμενος ἐν ἀληθείᾳ πλουσίου ψευδοῦς
  32. 36:1 κρείσσων ἀνὴρ ἐλέγχων ἀνδρὸς σκληροτραχήλου ἐξαπίνης γὰρ …
  33. Amos

    LXX · 1
  34. 6:2… κατάβητε ἐκεῖθεν εἰς Γεθ ἀλλοφύλων τὰς κρατίστας ἐκ πασῶν τῶν βασιλειῶν τούτων εἰ …
  35. Isaïe

    LXX · 1
  36. 56:5… ἐν τῷ τείχει μου τόπον ὀνομαστὸν κρείττω υἱῶν καὶ θυγατέρων ὄνομα αἰώνιον δώσω …
  37. Ézéchiel

    LXX · 1
  38. 32:21… γίγαντες ἐν βάθει βόθρου γίνου τίνος κρείττων εἶ κατάβηθι καὶ κοιμήθητι μετὰ ἀπεριτμήτων …