κρείσσων
Adjectif · krissôn (kréïssôn)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
κρείσσων, att.
κρείττων, ων, ον,
gén. ονος :
I plus fort :
1 en
parl. de force physique, Il.
3, 71, etc. ;
p. opp. à χέρης, Il. 1, 80 ; joint à
φέρτερος, Il.
9, 217 ; avec un
dat. κρ. ἀρετῇ τε βίῃ τε,
Il. 23, 578,
supérieur par le courage et la force ||
2 en
gén. plus fort, p. opp. à
ἥττων : τὸν
κρείττω τοῦ ἥττονος ἄρχειν, Plat.
Gorg. 483d, (il est inévitable)
que le plus fort commande au plus faible ; κρείσσονες θεοί, Eschl.
Pr. 902, les
grands dieux, p. opp. à Ὠκεανός ; οἱ κρείττονες,
Eur. Or.
709 ; Thc.
1, 8, les grands, les puissants ;
τὸ κρεῖττον, DC.
78, 20, m.
sign. ; particul. en parl. des dieux, Plat.
Soph. 216b ; Plut. Pyrrh. 24 ; Hld. 9, 24 ; Ath. 523b, etc. ; au sg. ὁ κρείττων, la divinité, Clidèm. (Ath. 660b) ; τὸ κρεῖττον, m. sign.
Porph. Abst.
3, p. 330 ; plur. neutre τὰ κρείσσω,
m. sign. Eur.
Ion 992
||
3 particul. qui est maître de : γαστρός, Xén. Cyr. 4, 2, 45, qui sait
maîtriser son appétit ; χρημάτων,
Thc. 2, 60 ;
Isocr. 5e, qui est au-dessus de
l’argent, incorruptible ; avec un inf.
οὔτις ἐμεῖο κρείσσων δόμεναι,
Od. 21, 345,
nul n’a plus de droit que moi pour donner ||
4 qui est au-dessus de,
trop grand pour, qui surpasse : ὕψος
κρεῖσσον ἐκπηδήματος, Eschl.
Ag. 1376,
hauteur trop grande pour être franchie d’un saut ; κρεῖττον λόγου κάλλος, Xén.
Mem. 3, 11, 1,
beauté qui surpasse toute description ; κρείσσον’ ἀγχόνης, Soph.
O.R. 1374,
crimes que le lacet même ne saurait faire expier ; πρᾶγμα ἐλπίδος κρ. γεγενημένον, Thc. 2, 64, événement
fâcheux qui dépasse ce qu’on pouvait craindre ||
II particul. en b. part, plus avantageux, meilleur,
préférable, en parl. de pers. et de
ch. : κρεῖσσόν ἐστι,
avec l’inf. Att.
il est préférable, il vaut mieux ; τὸ μὴ εἶναι
κρ. ἢ τὸ ζῆν κακῶς, Soph.
fr. 436, mieux vaut la mort qu’une vie
déshonorée ; ou un
part. κρείσσων ἦσθα μηκέτ’ ὢν ἢ ζῶν
τυφλός, Soph. O.R. 1368, il aurait mieux
valu pour toi n’être plus que vivre aveugle ; κρείττων γένοιτο ἂν ὁ τοιοῦτος πολίτης ἀποθανών,
DH. 6, 9, il
vaudrait mieux qu’un tel citoyen fût mort.
Étym.
κράτος.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
50 occurrences
1 Samuel
LXX · 1- 15:15… αὐτά ἃ περιεποιήσατο ὁ λαός τὰ κράτιστα τοῦ ποιμνίου καὶ τῶν βοῶν ὅπως …
1 Rois
LXX · 1- 19:4… μου ἀπ᾿ ἐμοῦ κύριε ὅτι οὐ κρείσσων ἐγώ εἰμι ὑπὲρ τοὺς πατέρας μου
Esther
LXX · 1- 1:19… βασιλείαν αὐτῆς δότω ὁ βασιλεὺς γυναικὶ κρείττονι αὐτῆς
Psaumes
LXX · 4- 15:6σχοινία ἐπέπεσάν μοι ἐν τοῖς κρατίστοις καὶ γὰρ ἡ κληρονομία μου κρατίστη …
- 15:6… κρατίστοις καὶ γὰρ ἡ κληρονομία μου κρατίστη μοί ἐστιν
- 22:5… καὶ τὸ ποτήριόν σου μεθύσκον ὡς κράτιστον
- 83:11ὅτι κρείσσων ἡμέρα μία ἐν ταῖς αὐλαῖς σου …
Proverbes
LXX · 20- 3:14 κρεῖττον γὰρ αὐτὴν ἐμπορεύεσθαι ἢ χρυσίου καὶ …
- 8:11 κρείσσων γὰρ σοφία λίθων πολυτελῶν πᾶν δὲ …
- 8:19… λίθον τίμιον τὰ δὲ ἐμὰ γενήματα κρείσσω ἀργυρίου ἐκλεκτοῦ
- 12:2 κρείσσων ὁ εὑρὼν χάριν παρὰ κυρίῳ ἀνὴρ …
- 12:9 κρείσσων ἀνὴρ ἐν ἀτιμίᾳ δουλεύων ἑαυτῷ ἢ …
- 13:12 κρείσσων ἐναρχόμενος βοηθῶν καρδίᾳ τοῦ ἐπαγγελλομένου καὶ …
- 15:16 κρείσσων μικρὰ μερὶς μετὰ φόβου κυρίου ἢ …
- 15:17 κρείσσων ξενισμὸς λαχάνων πρὸς φιλίαν καὶ χάριν …
- 15:29… ἀπὸ ἀσεβῶν εὐχαῖς δὲ δικαίων ἐπακούει κρείσσων ὀλίγη λῆμψις μετὰ δικαιοσύνης ἢ πολλὰ …
- 16:19 κρείσσων πραΰθυμος μετὰ ταπεινώσεως ἢ ὃς διαιρεῖται …
- 16:32 κρείσσων ἀνὴρ μακρόθυμος ἰσχυροῦ ὁ δὲ κρατῶν …
- 16:32… μακρόθυμος ἰσχυροῦ ὁ δὲ κρατῶν ὀργῆς κρείσσων καταλαμβανομένου πόλιν
- 17:1 κρείσσων ψωμὸς μεθ᾿ ἡδονῆς ἐν εἰρήνῃ ἢ …
- 19:22καρπὸς ἀνδρὶ ἐλεημοσύνη κρείσσων δὲ πτωχὸς δίκαιος ἢ πλούσιος ψεύστης
- 24:5 κρείσσων σοφὸς ἰσχυροῦ καὶ ἀνὴρ φρόνησιν ἔχων …
- 32:24 κρεῖττον οἰκεῖν ἐπὶ γωνίας δώματος ἢ μετὰ …
- 34:5 κρείσσους ἔλεγχοι ἀποκεκαλυμμένοι κρυπτομένης φιλίας
- 34:10… τοῦ ἀδελφοῦ σου μὴ εἰσέλθῃς ἀτυχῶν κρείσσων φίλος ἐγγὺς ἢ ἀδελφὸς μακρὰν οἰκῶν
- 35:6 κρείσσων πτωχὸς πορευόμενος ἐν ἀληθείᾳ πλουσίου ψευδοῦς
- 36:1 κρείσσων ἀνὴρ ἐλέγχων ἀνδρὸς σκληροτραχήλου ἐξαπίνης γὰρ …
Amos
LXX · 1- 6:2… κατάβητε ἐκεῖθεν εἰς Γεθ ἀλλοφύλων τὰς κρατίστας ἐκ πασῶν τῶν βασιλειῶν τούτων εἰ …
Isaïe
LXX · 1- 56:5… ἐν τῷ τείχει μου τόπον ὀνομαστὸν κρείττω υἱῶν καὶ θυγατέρων ὄνομα αἰώνιον δώσω …
Ézéchiel
LXX · 1- 32:21… γίγαντες ἐν βάθει βόθρου γίνου τίνος κρείττων εἶ κατάβηθι καὶ κοιμήθητι μετὰ ἀπεριτμήτων …