μηχανή
Nom · mikhani (mêkanê)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
μηχανή, ῆς
(ἡ)
[ᾰ]
A invention ingénieuse,
d’où :
I au
pr. machine, engin, Eschl.
Sept. 132,
Suppl. 956,
etc. particul. :
1 machine de guerre,
Thc. 2, 76 ;
4, 100 ||
2 machine de théâtre,
Plat. Clit.
407a ;
Crat. 425d ; proverb. ὥσπερ ἀπὸ μηχανῆς,
Dém. 1026, 1,
comme de la machine, c. à d. d’une façon
imprévue ou soudaine (cf. lat. ex machina) ;
cf. Arstt.
Poet. 15,
etc. ; μηχανὴν
αἴρειν, Antiph. (Ath. 222c) ; Plut. Them. 10, 32, etc. lever la machine, c. à
d. faire un coup de théâtre ||
II fig. toute invention ingénieuse :
1 en b.
part : moyen, expédient, au
plur. : Eschl. Eum. 82 ; Xén. Cyr. 5, 1, 13 ; Plat.
Ap. 39a, etc. ; πάσας προσφέρειν
μηχανάς, Eur. I.T. 112 ; μηχανὴν πᾶσαν προσφέρεσθαι, Pol. 1, 18, 11,
ou ἐπεισάγειν,
Pol. 29, 10, 1,
mettre en action tous les moyens ; πάσῃ
μηχανῇ, Ar. Lys. 300 ; Plat. Leg. 713e, par tous les
moyens ; οὐδεμιᾷ μηχανῇ, Luc. D. mort. 27, 5, par aucun moyen ; οὐδεμία
μηχανή ἐστι τὸ inf. Luc. Nec. 2, etc. ; il n’y a aucun
moyen de ; ὅκως οὐ, Hdt. 2, 160 ; ou μὴ οὐ, Hdt. 3, 51 ; ou τὸ μή, Hdt. 7, 209, de ne pas ;
τίς ἔστι μηχανή, avec
l’inf. Luc. Abd. 10, quel moyen y
a-t-il de ? etc. ; avec μὴ οὐχί et l’inf.
Plat. Phæd.
72d, de ne
pas ? etc. ; particul. moyen pour aider, ressource :
τοῦ βίου, Ps.-Hdt. V. Hom.
10, pour vivre ||
2 en
mauv. part, ruse, artifice, machination : μηχανὰς πλέκειν, Eur.
Andr. 66 ;
Plat. Conv.
203d, tramer
des machinations ||
B le talent d’imaginer,
d’inventer, d’où habileté, art,
Pd. P.
8, 35 ; au
plur. ressources d’invention ou
d’habileté, Hés. Th. 746 ||
E Dor. μαχανά [ᾱᾰᾱ] Pd.
l. c. ; P.
3, 62, etc. ;
Eschl. Sept.
132 ; Ar.
Ach. 738,
etc.
Étym.
pré-grec.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
14 occurrences
2 Chroniques
LXX · 1- 26:15καὶ ἐποίησεν ἐν Ιερουσαλημ μηχανὰς μεμηχανευμένας λογιστοῦ τοῦ εἶναι ἐπὶ τῶν …
1 Maccabées
LXX · 11- 5:30… οὐκ ἦν ἀριθμός αἴροντες κλίμακας καὶ μηχανὰς καταλαβέσθαι τὸ ὀχύρωμα καὶ ἐπολέμουν αὐτούς
- 6:20… καὶ ἑκατοστοῦ καὶ ἐποίησεν βελοστάσεις καὶ μηχανάς
- 6:31… καὶ ἐπολέμησαν ἡμέρας πολλὰς καὶ ἐποίησαν μηχανάς καὶ ἐξῆλθον καὶ ἐνεπύρισαν αὐτὰς πυρὶ …
- 6:37… ἐφ᾿ ἑκάστου θηρίου ἐζωσμένοι ἐπ᾿ αὐτοῦ μηχαναῖς καὶ ἐφ᾿ ἑκάστου ἄνδρες δυνάμεως τέσσαρες …
- 6:51… πολλὰς καὶ ἔστησεν ἐκεῖ βελοστάσεις καὶ μηχανὰς καὶ πυροβόλα καὶ λιθοβόλα καὶ σκορπίδια …
- 6:52καὶ ἐποίησαν καὶ αὐτοὶ μηχανὰς πρὸς τὰς μηχανὰς αὐτῶν καὶ ἐπολέμησαν …
- 6:52… ἐποίησαν καὶ αὐτοὶ μηχανὰς πρὸς τὰς μηχανὰς αὐτῶν καὶ ἐπολέμησαν ἡμέρας πολλάς
- 9:64… ἐπολέμησεν αὐτὴν ἡμέρας πολλὰς καὶ ἐποίησεν μηχανάς
- 9:67… ἐκ τῆς πόλεως καὶ ἐνεπύρισαν τὰς μηχανάς
- 11:20… ἐν Ιερουσαλημ καὶ ἐποίησεν ἐπ᾿ αὐτὴν μηχανὰς πολλάς
- 15:25… διὰ παντὸς αὐτῇ τὰς χεῖρας καὶ μηχανὰς ποιούμενος καὶ συνέκλεισεν τὸν Τρύφωνα τοῦ …
2 Maccabées
LXX · 1- 12:15… κόσμου δυνάστην τὸν ἄτερ κριῶν καὶ μηχανῶν ὀργανικῶν κατακρημνίσαντα τὴν Ιεριχω κατὰ τοὺς …
3 Maccabées
LXX · 1- 4:19… δὲ αὐτοῖς σκληρότερον ὡς δεδωροκοπημένοις εἰς μηχανὴν τῆς ἐκφυγῆς συνέβη σαφῶς αὐτὸν περὶ …