σύμπας
Adjectif · sumpas (sumpas)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
σύμ·πας, anc. att.
ξύμ·πας, -πασα,
-παν [πᾱ, πᾱ, πᾰ] tout
ensemble, tout entier, d’où :
I au
plur. tous ensemble ; d’ord. sans
art. Il. 1,
241, etc. ; Eschl. fr. 281 ;
Plat. Conv.
197e ;
p. opp. à εἷς
ἕκαστος, Sol. fr. 10, 8, etc. ;
joint à un n. de n. : ξ. τετρακισχίλιοι καὶ μύριοι, Thc. 1, 107, quatorze mille
en tout ; en ce sens, qqf. avec
l’art. : πέντ’ ἦσαν οἱ ξ.
Soph. O.R.
752, ils étaient cinq en tout ;
cf. Xén.
An. 1, 2, 9 ;
Plat. Prot.
317c,
etc. ||
II au
sg. :
1 avec
un n. collect. avec ou sans art. : ὁ
σ. στρατός, Hdt. 7, 82 ; Soph. Ph. 1257 ; στρατὸς σ. Soph.
Ph. 387,
Aj. 1055,
l’armée tout entière ; ξ. πόλις,
Thc. 2, 60,
etc. ; σ. ἡ
πόλις, Plat. Rsp. 423d, l’État tout entier ||
2 avec
un subst. exprimant une idée génér. de lieu, de temps :
σ. ἡ ὁδός, Xén.
An. 7, 8, 25,
la route tout entière ; ἡ ξ.
(s. e. γῆ),
Soph. fr. 360
Dind. le pays tout entier ; χρόνος
σ. Pd. O.
6, 94, le temps tout entier ;
cf. Eur.
Hec. 757
||
3 avec
un n. abstr. ξ. γνώμη,
Thc. 1, 22, le
sens d’ensemble, le sens général (d’un discours) ; σ. ἀρετή, Plat. Leg. 630b, la vertu dans son ensemble ||
4 t.
d’arithm. total, Plat. Rsp. 525a, etc. ||
5 subst. τὸ σύμπαν, la
totalité, l’ensemble, Hdt. 7, 143, etc. ;
p. opp. à μέρος, Plat. Phædr. 246c ; ou l’univers,
Isocr. 223c ||
6 adv. τὸ ξύμπαν, en
totalité, en somme, Thc. 4, 63 ; τὸ ξ. εἰπεῖν,
Thc. 7, 49, en
un mot.
Étym.
σ. πᾶς.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
15 occurrences
Job
LXX · 2- 2:2… τὴν ὑπ᾿ οὐρανὸν καὶ ἐμπεριπατήσας τὴν σύμπασαν πάρειμι
- 25:2… φόβος παρ᾿ αὐτοῦ ὁ ποιῶν τὴν σύμπασαν ἐν ὑψίστῳ
Psaumes
LXX · 4- 38:6… ὡσεὶ οὐθὲν ἐνώπιόν σου πλὴν τὰ σύμπαντα ματαιότης πᾶς ἄνθρωπος ζῶν διάψαλμα
- 103:28… ἀνοίξαντος δέ σου τὴν χεῖρα τὰ σύμπαντα πλησθήσονται χρηστότητος
- 118:91… σου διαμένει ἡ ἡμέρα ὅτι τὰ σύμπαντα δοῦλα σά
- 144:9χρηστὸς κύριος τοῖς σύμπασιν καὶ οἱ οἰκτιρμοὶ αὐτοῦ ἐπὶ πάντα …
Nahum
LXX · 1- 1:5… ἡ γῆ ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ ἡ σύμπασα καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐν αὐτῇ
Isaïe
LXX · 1- 11:9… τὸ ἅγιόν μου ὅτι ἐνεπλήσθη ἡ σύμπασα τοῦ γνῶναι τὸν κύριον ὡς ὕδωρ …
Ézéchiel
LXX · 2- 7:14σαλπίσατε ἐν σάλπιγγι καὶ κρίνατε τὰ σύμπαντα
- 27:13ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ σύμπασα καὶ τὰ παρατείνοντα οὗτοι ἐνεπορεύοντό σοι …
2 Maccabées
LXX · 5- 3:12… καὶ τῇ τοῦ τετιμημένου κατὰ τὸν σύμπαντα κόσμον ἱεροῦ σεμνότητι καὶ ἀσυλίᾳ παντελῶς …
- 7:38… τοῦ παντοκράτορος ὀργὴν τὴν ἐπὶ τὸ σύμπαν ἡμῶν γένος δικαίως ἐπηγμένην
- 8:9… ἔθνη οὐκ ἐλάττους τῶν δισμυρίων τὸ σύμπαν τῆς Ιουδαίας ἐξᾶραι γένος συνέστησεν δὲ …
- 12:7… ἀνέλυσεν ὡς πάλιν ἥξων καὶ τὸ σύμπαν τῶν Ιοππιτῶν ἐκριζῶσαι πολίτευμα
- 14:8… μὲν γὰρ τῶν προειρημένων ἀλογιστίᾳ τὸ σύμπαν ἡμῶν γένος οὐ μικρῶς ἀκληρεῖ