τύραννος
Nom · turannos (turannos)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
τύραννος, ου
[ῠ]
I subst. (ὁ, qqf. ἡ) [ῠ]
1 maître absolu, maître
tout puissant, en parl. des dieux. (Zeus,
Eschl. Pr.
736 ; Ar.
Nub. 564 ;
Arès, Hh. 7,
5 ; Apollon, Soph. Tr. 217, etc.) en parl. d’hommes,
Pd. P.
3, 151 ; fig.
en parl. de l’amour, Eur. Hipp. 538, etc. ; Sim. am. fr. 7, 69 ||
2 p.
suite, celui qui usurpe le pouvoir absolu dans un État
libre, d’où tyran, despote, Soph. O.R. 873 ; Xén. Hier. 8, 10 ; Plat. Gorg. 510b, etc. ; p. ext. en parl. de la famille d’un tyran : ὁ τύραννος, le fils d’un tyran, le jeune prince,
Soph. Tr.
316, O.C.
847, Hdt.
3, 52 ; Charit.
1, 2 ; ἡ
τύραννος, la femme ou la fille
d’un tyran, la princesse, Eur.
Hec. 809 ;
Med. 41, 877,
1356, etc. ||
3 p.
anal. le roitelet, oiseau,
Arstt. H.A.
8, 3, 5 ||
II adj. τύραννος, ος,
ον :
1 qui exerce un pouvoir
absolu, despotique, Thc. 1, 122, 124 ; τυράννα
δρᾶν, Soph. O.R. 588, agir en tyran
||
2 de tyran, de
souverain : τυράννα σκῆπτρα,
Eschl. Pr.
761, sceptre royal ; τ. σχῆμα, Soph. Ant. 1169, air
ou tenue de souverain ; τύραννον δῶμα, Eur.
Hipp. 843,
etc. palais du roi ; τ. δόμος, Eur. Hel. 478, etc. maison royale, etc.
Étym.
pré-grec.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
64 occurrences
Esther
LXX · 1- 9:3… γὰρ ἄρχοντες τῶν σατραπῶν καὶ οἱ τύραννοι καὶ οἱ βασιλικοὶ γραμματεῖς ἐτίμων τοὺς …
Job
LXX · 2- 2:11… ὁ Θαιμανων βασιλεύς Βαλδαδ ὁ Σαυχαίων τύραννος Σωφαρ ὁ Μιναίων βασιλεύς καὶ παρεγένοντο …
- 42:17… υἱῶν Θαιμανων βασιλεύς Βαλδαδ ὁ Σαυχαίων τύραννος Σωφαρ ὁ Μιναίων βασιλεύς
Proverbes
LXX · 1- 8:16δι᾿ ἐμοῦ μεγιστᾶνες μεγαλύνονται καὶ τύραννοι δι᾿ ἐμοῦ κρατοῦσι γῆς
Habacuc
LXX · 1- 1:10καὶ αὐτὸς ἐν βασιλεῦσιν ἐντρυφήσει καὶ τύραννοι παίγνια αὐτοῦ καὶ αὐτὸς εἰς πᾶν …
Daniel
LXX · 3- 3:2… στρατηγοὺς καὶ τοὺς τοπάρχας ἡγουμένους καὶ τυράννους καὶ τοὺς ἐπ᾿ ἐξουσιῶν καὶ πάντας …
- 3:3… συνήχθησαν οἱ τοπάρχαι ὕπατοι στρατηγοί ἡγούμενοι τύραννοι μεγάλοι οἱ ἐπ᾿ ἐξουσιῶν καὶ πάντες …
- 4:36… μου ἐπέστρεψεν ἐπ᾿ ἐμέ καὶ οἱ τύραννοί μου καὶ οἱ μεγιστᾶνές μου ἐζήτουν …
1 Maccabées
LXX · 1- 1:4… σφόδρα καὶ ἦρξεν χωρῶν ἐθνῶν καὶ τυράννων καὶ ἐγένοντο αὐτῷ εἰς φόρον
2 Maccabées
LXX · 3- 4:25… οὐδὲν ἄξιον φέρων θυμοὺς δὲ ὠμοῦ τυράννου καὶ θηρὸς βαρβάρου ὀργὰς ἔχων
- 5:8… ἐγκληθεὶς πρὸς Ἀρέταν τὸν τῶν Ἀράβων τύραννον πόλιν ἐκ πόλεως φεύγων διωκόμενος ὑπὸ …
- 7:27προσκύψασα δὲ αὐτῷ χλευάσασα τὸν ὠμὸν τύραννον οὕτως ἔφησεν τῇ πατρίῳ φωνῇ υἱέ …
Sagesse
LXX · 5- 6:9πρὸς ὑμᾶς οὖν ὦ τύραννοι οἱ λόγοι μου ἵνα μάθητε σοφίαν …
- 6:21… οὖν ἥδεσθε ἐπὶ θρόνοις καὶ σκήπτροις τύραννοι λαῶν τιμήσατε σοφίαν ἵνα εἰς τὸν …
- 8:15φοβηθήσονταί με ἀκούσαντες τύραννοι φρικτοί ἐν πλήθει φανοῦμαι ἀγαθὸς καὶ …
- 12:14οὔτε βασιλεὺς ἢ τύραννος ἀντοφθαλμῆσαι δυνήσεταί σοι περὶ ὧν ἐκόλασας
- 14:17καὶ τυράννων ἐπιταγαῖς ἐθρησκεύετο τὰ γλυπτά οὓς ἐν …
Siracide
LXX · 1- 11:5πολλοὶ τύραννοι ἐκάθισαν ἐπὶ ἐδάφους ὁ δὲ ἀνυπονόητος …
3 Maccabées
LXX · 1- 6:24παραβασιλεύετε καὶ τυράννους ὑπερβεβήκατε ὠμότητι καὶ ἐμὲ αὐτὸν τὸν …
4 Maccabées
LXX · 45- 1:11… κατὰ τοῦ ἔθνους τυραννίδα νικήσαντες τὸν τύραννον τῇ ὑπομονῇ ὥστε καθαρισθῆναι δι᾿ αὐτῶν …
- 5:1… γέ τοι μετὰ τῶν συνέδρων ὁ τύραννος Ἀντίοχος ἐπί τινος ὑψηλοῦ τόπου καὶ …
- 5:4… προήκων καὶ πολλοῖς τῶν περὶ τὸν τύραννον διὰ τὴν ἡλικίαν γνώριμος παρήχθη πλησίον …
- 5:14… ἐπὶ τὴν ἔκθεσμον σαρκοφαγίαν ἐποτρύνοντος τοῦ τυράννου λόγον ᾔτησεν ὁ Ελεαζαρος
- 6:1τοῦτον τὸν τρόπον ἀντιρρητορεύσαντα ταῖς τοῦ τυράννου παρηγορίαις παραστάντες οἱ δορυφόροι πικρῶς ἔσυραν …
- 6:21καὶ ὑπὸ μὲν τοῦ τυράννου καταφρονηθῶμεν ὡς ἄνανδροι τὸν δὲ θεῖον …
- 6:23οἱ δὲ τοῦ τυράννου δορυφόροι τί μέλλετε
- 7:2καὶ καταικιζόμενος ταῖς τοῦ τυράννου ἀπειλαῖς καὶ καταντλούμενος ταῖς τῶν βασάνων …
- 8:2… τὴν πρώτην πεῖραν ἐνικήθη περιφανῶς ὁ τύραννος μὴ δυνηθεὶς ἀναγκάσαι γέροντα μιαροφαγῆσαι τότε …
- 8:3ταῦτα διαταξαμένου τοῦ τυράννου παρῆσαν ἀγόμενοι μετὰ γεραιᾶς μητρὸς ἑπτὰ …
- 8:4οὓς ἰδὼν ὁ τύραννος καθάπερ ἐν χορῷ μέσην τὴν μητέρα …