τύραννος

Nom · turannos (turannos)

Notice Bailly

Lexique du grec ancien

τύραννος, ου [ῠ]
I subst. (ὁ, qqf. ἡ) [ῠ]
1 maître absolu, maître tout puissant, en parl. des dieux. (Zeus, Eschl. Pr. 736 ; Ar. Nub. 564 ; Arès, Hh. 7, 5 ; Apollon, Soph. Tr. 217, etc.) en parl. d’hommes, Pd. P. 3, 151 ; fig. en parl. de l’amour, Eur. Hipp. 538, etc. ; Sim. am. fr. 7, 69 ||
2 p. suite, celui qui usurpe le pouvoir absolu dans un État libre, d’où tyran, despote, Soph. O.R. 873 ; Xén. Hier. 8, 10 ; Plat. Gorg. 510b, etc. ; p. ext. en parl. de la famille d’un tyran : ὁ τύραννος, le fils d’un tyran, le jeune prince, Soph. Tr. 316, O.C. 847, Hdt. 3, 52 ; Charit. 1, 2 ; ἡ τύραννος, la femme ou la fille d’un tyran, la princesse, Eur. Hec. 809 ; Med. 41, 877, 1356, etc. ||
3 p. anal. le roitelet, oiseau, Arstt. H.A. 8, 3, 5 ||
II adj. τύραννος, ος, ον :
1 qui exerce un pouvoir absolu, despotique, Thc. 1, 122, 124 ; τυράννα δρᾶν, Soph. O.R. 588, agir en tyran ||
2 de tyran, de souverain : τυράννα σκῆπτρα, Eschl. Pr. 761, sceptre royal ; τ. σχῆμα, Soph. Ant. 1169, air ou tenue de souverain ; τύραννον δῶμα, Eur. Hipp. 843, etc. palais du roi ; τ. δόμος, Eur. Hel. 478, etc. maison royale, etc.
Étym. pré-grec.

Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.

Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗

64 occurrences

  1. Esther

    LXX · 1
  2. 9:3… γὰρ ἄρχοντες τῶν σατραπῶν καὶ οἱ τύραννοι καὶ οἱ βασιλικοὶ γραμματεῖς ἐτίμων τοὺς …
  3. Job

    LXX · 2
  4. 2:11… ὁ Θαιμανων βασιλεύς Βαλδαδ ὁ Σαυχαίων τύραννος Σωφαρ ὁ Μιναίων βασιλεύς καὶ παρεγένοντο …
  5. 42:17… υἱῶν Θαιμανων βασιλεύς Βαλδαδ ὁ Σαυχαίων τύραννος Σωφαρ ὁ Μιναίων βασιλεύς
  6. Proverbes

    LXX · 1
  7. 8:16δι᾿ ἐμοῦ μεγιστᾶνες μεγαλύνονται καὶ τύραννοι δι᾿ ἐμοῦ κρατοῦσι γῆς
  8. Habacuc

    LXX · 1
  9. 1:10καὶ αὐτὸς ἐν βασιλεῦσιν ἐντρυφήσει καὶ τύραννοι παίγνια αὐτοῦ καὶ αὐτὸς εἰς πᾶν …
  10. Daniel

    LXX · 3
  11. 3:2… στρατηγοὺς καὶ τοὺς τοπάρχας ἡγουμένους καὶ τυράννους καὶ τοὺς ἐπ᾿ ἐξουσιῶν καὶ πάντας …
  12. 3:3… συνήχθησαν οἱ τοπάρχαι ὕπατοι στρατηγοί ἡγούμενοι τύραννοι μεγάλοι οἱ ἐπ᾿ ἐξουσιῶν καὶ πάντες …
  13. 4:36… μου ἐπέστρεψεν ἐπ᾿ ἐμέ καὶ οἱ τύραννοί μου καὶ οἱ μεγιστᾶνές μου ἐζήτουν …
  14. 1 Maccabées

    LXX · 1
  15. 1:4… σφόδρα καὶ ἦρξεν χωρῶν ἐθνῶν καὶ τυράννων καὶ ἐγένοντο αὐτῷ εἰς φόρον
  16. 2 Maccabées

    LXX · 3
  17. 4:25… οὐδὲν ἄξιον φέρων θυμοὺς δὲ ὠμοῦ τυράννου καὶ θηρὸς βαρβάρου ὀργὰς ἔχων
  18. 5:8… ἐγκληθεὶς πρὸς Ἀρέταν τὸν τῶν Ἀράβων τύραννον πόλιν ἐκ πόλεως φεύγων διωκόμενος ὑπὸ …
  19. 7:27προσκύψασα δὲ αὐτῷ χλευάσασα τὸν ὠμὸν τύραννον οὕτως ἔφησεν τῇ πατρίῳ φωνῇ υἱέ …
  20. Sagesse

    LXX · 5
  21. 6:9πρὸς ὑμᾶς οὖν ὦ τύραννοι οἱ λόγοι μου ἵνα μάθητε σοφίαν …
  22. 6:21… οὖν ἥδεσθε ἐπὶ θρόνοις καὶ σκήπτροις τύραννοι λαῶν τιμήσατε σοφίαν ἵνα εἰς τὸν …
  23. 8:15φοβηθήσονταί με ἀκούσαντες τύραννοι φρικτοί ἐν πλήθει φανοῦμαι ἀγαθὸς καὶ …
  24. 12:14οὔτε βασιλεὺς ἢ τύραννος ἀντοφθαλμῆσαι δυνήσεταί σοι περὶ ὧν ἐκόλασας
  25. 14:17καὶ τυράννων ἐπιταγαῖς ἐθρησκεύετο τὰ γλυπτά οὓς ἐν …
  26. Siracide

    LXX · 1
  27. 11:5πολλοὶ τύραννοι ἐκάθισαν ἐπὶ ἐδάφους ὁ δὲ ἀνυπονόητος …
  28. 3 Maccabées

    LXX · 1
  29. 6:24παραβασιλεύετε καὶ τυράννους ὑπερβεβήκατε ὠμότητι καὶ ἐμὲ αὐτὸν τὸν …
  30. 4 Maccabées

    LXX · 45
  31. 1:11… κατὰ τοῦ ἔθνους τυραννίδα νικήσαντες τὸν τύραννον τῇ ὑπομονῇ ὥστε καθαρισθῆναι δι᾿ αὐτῶν …
  32. 5:1… γέ τοι μετὰ τῶν συνέδρων ὁ τύραννος Ἀντίοχος ἐπί τινος ὑψηλοῦ τόπου καὶ …
  33. 5:4… προήκων καὶ πολλοῖς τῶν περὶ τὸν τύραννον διὰ τὴν ἡλικίαν γνώριμος παρήχθη πλησίον …
  34. 5:14… ἐπὶ τὴν ἔκθεσμον σαρκοφαγίαν ἐποτρύνοντος τοῦ τυράννου λόγον ᾔτησεν ὁ Ελεαζαρος
  35. 6:1τοῦτον τὸν τρόπον ἀντιρρητορεύσαντα ταῖς τοῦ τυράννου παρηγορίαις παραστάντες οἱ δορυφόροι πικρῶς ἔσυραν …
  36. 6:21καὶ ὑπὸ μὲν τοῦ τυράννου καταφρονηθῶμεν ὡς ἄνανδροι τὸν δὲ θεῖον …
  37. 6:23οἱ δὲ τοῦ τυράννου δορυφόροι τί μέλλετε
  38. 7:2καὶ καταικιζόμενος ταῖς τοῦ τυράννου ἀπειλαῖς καὶ καταντλούμενος ταῖς τῶν βασάνων …
  39. 8:2… τὴν πρώτην πεῖραν ἐνικήθη περιφανῶς ὁ τύραννος μὴ δυνηθεὶς ἀναγκάσαι γέροντα μιαροφαγῆσαι τότε …
  40. 8:3ταῦτα διαταξαμένου τοῦ τυράννου παρῆσαν ἀγόμενοι μετὰ γεραιᾶς μητρὸς ἑπτὰ …
  41. 8:4οὓς ἰδὼν ὁ τύραννος καθάπερ ἐν χορῷ μέσην τὴν μητέρα …