ῥοπή
Nom · ropi (rhopê)
Notice Bailly
Lexique du grec ancien
ῥοπή, ῆς
(ἡ)
1 inclinaison, action
d’incliner, de pencher, en gén. mouvement
de haut en bas, T. Locr. 97e ; Arstt. Mund. 6, etc. ; particul. inclinaison d’une balance :
διαστρέφειν τὴν ῥοπήν, Plut. Cam. 28, fausser l’inclinaison d’une balance ;
ἡ ἐφ’ ἑκάτερα ῥοπή, Pol. 10, 17, 10,
l’inclinaison dans chacun des deux sens ; au
plur. ὁ πόλεμος λαμϐάνει ῥοπάς,
Pol. 1, 20, 7,
la guerre penche, etc. ||
2 impulsion de haut en
bas, particul. impulsion d’une balance,
d’où fig. cause ou circonstance déterminante, moment critique :
μεγάλη ῥοπή, μᾶλλον δὲ τὸ ὅλον ἡ τύχη,
Dém. 24, 13, la
fortune est la grande ou plutôt la seule cause qui décide de tout ;
μικραὶ δυνάμεις μεγάλας τὰς ῥοπὰς
ἐποίησαν, Isocr. 69c, de petites
influences ont déterminé de grandes décisions ; ἐν ῥοπῇ τοιᾷδε κείμενος, Soph. Tr. 82, se trouvant dans cette situation critique ;
ἐπὶ μιᾶς ῥοπῆς εἶναι, Thc. 5, 103, n’avoir qu’une
chance à courir ; ἐπὶ σμικρᾶς ῥοπῆς,
Eur. Hipp.
1163, à la merci de la moindre
impulsion ; βλέπω δύο ῥοπάς· ἢ γὰρ θανεῖν δεῖ,
ἤ, etc. Eur. Hel. 1090, je vois deux chances à courir ; il me faut ou
mourir ou, etc. ; ῥοπή
μοι βίου, Soph. O.C. 1508, le moment
suprême de ma vie ; καιροῦ ῥοπή,
Bas. ou simpl.
ῥοπή, Chrys. un
moment, un instant (cf. lat. momentum) ||
3 ce qui détermine
l’impulsion, poids : ὡς τοῖσδε καὶ δὶς
ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ, Eschl.
Pers. 437, de
manière à égaler deux fois leur poids ; ῥοπὴν
ἔχειν, Dém. 154, 18 ; Arstt.
Cæl. 2, 14,
avoir du poids, n’être pas sans importance ou sans influence ; οὐ μικράν τινα
αὐτῶν ῥοπὴν εἶναι καὶ παρόντων καὶ ἀπόντων, Xén. Cyr. 4, 2, 14, leur poids n’était pas petit, c. à d. il importait beaucoup qu’ils fussent présents
ou absents ; μεγάλη
ἔσται ῥοπὴ εἰ, etc. Isocr. 302e, il importera grandement que, etc. ; πρὸς τὸν βίον μεγάλην ἔχειν
ῥοπήν, Arstt. Nic. 1, 1, avoir une
grande influence ou une action décisive
sur la vie.
Étym.
ῥέπω.
Sens général, à vérifier dans le contexte biblique.
Bailly 2020 · CC BY-NC-NDSource ↗
7 occurrences
Josué
LXX · 1- 13:22… Βεωρ τὸν μάντιν ἀπέκτειναν ἐν τῇ ῥοπῇ
Proverbes
LXX · 1- 16:11 ῥοπὴ ζυγοῦ δικαιοσύνη παρὰ κυρίῳ τὰ δὲ …
Isaïe
LXX · 1- 40:15… ὡς σταγὼν ἀπὸ κάδου καὶ ὡς ῥοπὴ ζυγοῦ ἐλογίσθησαν καὶ ὡς σίελος λογισθήσονται
Sagesse
LXX · 2- 11:22ὅτι ὡς ῥοπὴ ἐκ πλαστίγγων ὅλος ὁ κόσμος ἐναντίον …
- 18:12… ζῶντες ἦσαν ἱκανοί ἐπεὶ πρὸς μίαν ῥοπὴν ἡ ἐντιμοτέρα γένεσις αὐτῶν διέφθαρτο
Siracide
LXX · 1- 1:22… δυνήσεται θυμὸς ἄδικος δικαιωθῆναι ἡ γὰρ ῥοπὴ τοῦ θυμοῦ αὐτοῦ πτῶσις αὐτῷ
3 Maccabées
LXX · 1- 5:49ὑστάτην βίου ῥοπὴν αὐτοῖς ἐκείνην δόξαντες εἶναι τὸ τέλος …